Кіріспе

Инносент Сагахуту (1962 жылдың 30 мамырында туған) – Руанданың бұрынғы әскери қызметкері, ол Руанда геноцидінде атқарған рөлімен ең көп танымал.

Геноцидтің тарихы мен рөлі

Сагахуту Руанданың Цянгугу провинциясында дүниеге келген. Ол Руанда қарулы күштеріне қабылданды және 1994 жылы капитан шеніне ие болды. Сагахуту барлау батальонының (RECCE) орынбасары және осы батальонның А ротасының командирі болды, батальон командирі майор Франсуа Ксавье Нжувонемеге бағынышты болды. Айыптамаға сәйкес, 1990 және 1994 жылдар аралығында Сагахуту және басқа офицерлер тутси азаматтарын және саяси оппозицияны жоюды жоспарлап, геноцид жасаған интерхамве және жасақ топтарын даярлауға көмектесті. Олар қару-жарақ таратып, жоюға тиіс адамдардың тізімін жасады. 1994 жылдың сәуір айында президент Ювеналь Хабиаримананың қазасы мен геноцидтің басталуынан кейін Сагахутудың басшылығындағы сарбаздар премьер-министр Агата Увилингиймананы және бірнеше маңызды оппозициялық лидерлерді өлтірді, сондай-ақ премьер-министрді күзеткен он бельгиялық сарбазды да өлтірді.

Ұлт қырылысынан кейін

Сагахуту РПФ жеңісінен кейін Руандадан қашып кетті. Ол 2000 жылдың 15 ақпанында Данияның Ринкёбинг округіндегі Скьерн қаласында тұтқындалды. Ол Данияда шамамен екі жыл босқын ретінде өмір сүрген. Тұтқындалған кезде көршілері оны "жақсы отбасылық адам" деп сипаттады, ол әйелімен және екі баласымен – сегіз жасар ұл мен он екі жасар қызымен, екеуі де дания тілінде сөйлейтін және жергілікті мектепке қабылданған, жайлы да тыныш өмір сүрді. Ол "жақын маңдағы супермаркеттен азық-түлік сатып алып, үйге велосипедпен қайтып келе жатқанда" тұтқындалды. 2000 жылдың 24 қарашасында ол Халықаралық қылмыстық сотқа (ICTR) тапсырылды, ал сот процесі 2004 жылдың 20 қыркүйегінде басталды. 2011 жылдың мамыр айында Сагахуту және басқа да көшбасшылар кінәлі деп танылып, Сагахуту 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Апелляцияда Сагахутудың жазасы 15 жылға қысқартылды, және ол 2014 жылдың мамырында мерзімінен бұрын босатылды. Innocent Sagahutu 2017 жылдың 10 наурызында Бурунди шекарасын кесіп өтуге дайындалып тұрғанда Танзанияның Нгара ауданында ұсталды. Бұрынғы әскери офицер Танзанияның "The Citizen" газетіне Бурундиде тұратын туыстарын көруге барғысы келгенін айтты. Бірақ Танзанияның көші-қон қызметтері оның Танзаниядан шығуға рұқсат беретін ешқандай құжаты болмағанын мәлімдеді. Сагахуту бұл ақпараттың рас еместігін айтып, БҰҰ-ның Танзаниядағы ресми құжаттары бар екенін және жақында Мозамбик пен Швейцарияға да осы құжаттармен сапар шеккенін мәлімдеді. Алайда, 2015 жылдың желтоқсанында жабылғаннан бері ICTR-дің қалдық функцияларын атқарып келе жатқан (MICT) өкілі бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Оған Танзаниядан кетуге рұқсат беретін ешқандай құжат бермегенін және оған мұндай құжаттарды беруге өкілеттігі жоқ екенін айтты. Нәтижесінде, Сагахуту сол жылдың 1 мамырында босатылды.