Кіріспе
Уиндзор келісімшарты (1175) – Ирландияға нормандықтардың басып кіру кезінде жасалған аумақтық келісім. Ол Англия королі Генрих II және Ирландияның Ард Ри, яғни Жоғары королі Руаидри Уа Кончобэр (Рори О’Коннор) Виндзор, Беркшир қаласында қол қойған.
The Treaty of Windsor (1175) was a territorial agreement made during the time of the Norman invasion of Ireland. It was signed in Windsor, Berkshire by King Henry II of England and the Ard Rí or High King of Ireland, Ruaidrí Ua Conchobair (Rory O'Connor).
Келісім
Жалпы, келісім О'Коннорды Лейнстер провинциялық патшалығынан тыс Ирландиядан тұратын патшалықпен қалдырды (сол кездегідей), Дублин және Уотерфордтан Дунгарванға дейінгі территориямен, егер ол Генрих II-ге құрмет көрсетіп, оған адал болса. Сондай-ақ, бүкіл Ирландия папалық булла Laudabiliter және Кашель Синодының (1172) жаңа діни ережелеріне бағынды. О'Коннор әр он малға бір өңделген сиыр терісін төлеуге міндетті болды. Ирландияның басқа "патшалары мен халқы" Англия патшаларына адал болғанша өздерінің жерлері мен бостандықтарынан пайдалануға тиіс болды және О'Коннор арқылы алым-салықтарын төлеуге міндетті болды. Куәгерлер: Винчестер епискобы Ричард Ильчестерлік; Элли епискобы Джеффри; Дублин архиепискобы Лоренс О'Тул; Эссекс графы Уильям; Justiciar Ричард де Лучи; Джеффри де Пуртико, Реджинальд де Кортеней (Кортеней) және Генрихтің үш сот капелланы. Тигернахтың жылнамасында былай деп жазылған: "Кадла Уа Дубтайг Императрица ұлынан Англиядан келді, олмен бірге Ирландияның бейбітшілігі және оның патшалығы, шетелдіктер мен ирландиялықтар, Руайдри О Кончобхайрға, және әрбір провинциялық патшаға оның провинциясы Ирландия патшасынан, ал олардың сыйлықтары Руайдриге берілді". Сондай-ақ, сол кездегі Ирландиядағы зорлық-зомбылық туралы да хабарланды. Мәтін келісімнің көлемін дұрыс түсінбеуді және екі патшаның келіскен мәселелерінің Ирландияның бейбітшілігіне көп ұзамай қауіпті болып шығуына себеп болды. Генрих О'Коннорды феодалдық жүйедегі өзінің бағыныстысы ретінде қарастырды, оған барлық қарастырылған патшаларының атынан жылдық жалдау ақысын төледі; ал О'Коннор өзін Генрихке жылдық салық төлейтін, қайта жаңғырған Ирландияның Жоғары патшасы ретінде қарастырды.
Нәтижелері
Алайда, келісім көп ұзамай бұзылды. Жерге құмар англо-нормандық феодалдар жылдам түрде кеңейе бастады. Генрих II 1177 жылы өзі келісімді мойындамай, ұлы Джонды Ирландияның патшасы деп жариялады. Бірақ Джон ешқашан Ирландия патшасы болған жоқ, себебі Генрих 1189 жылы күрт қайтыс болды, ал Джон ағылшын тағының мұрагері болғандықтан Англия королі атанды. Осы кезде Англия корольдігімен бірге «Ирландияның лорды» деген қосымша атақ та жүрді, ал Виндзор келісімін оның әкесі бұрынғысынша мойындамады. Сондықтан Джон «Англия королі» және «Ирландия лорды» атақтарын алды, бұл оның Ирландия корольдігіне деген кез келген құқығын жоққа шығарды. Демек, Генрих VIII және одан кейінгі корольдер сияқты ағылшын монархиясының Ирландия корольдігіне жасаған талаптары де-факто және де-юре заңсыз саналды.