Кіріспе
Биеннальды (немесе баламалы) арқалық – помологияда жыл сайынғы өнім мөлшері тұрақсыз болатын ағаштарды сипаттау үшін қолданылатын термин. "Жүкті" жылдары тым көп жеміс пайда болады, нәтижесінде жемістердің мөлшері кіші болады. Басты бұтақтардың артық салмағы олардың механикалық кедергіге төзімділігінен асып, сынуына әкелуі мүмкін. Басты салдарының бірі – гүлдеудің төмендеуі, ал келесі жыл "бос" жыл болады (өнім аз). Бұл құбылыс өсімдік гормондарына, әсіресе жас жемістің жатырында "жүкті" жылдары шамадан тыс өндірілетін гиббереллиндерге байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл ағаштың көмірсулар қорының таусылуынан туындауы да мүмкін. Биеннальды арқалық манго, алма, алмұрт, абрикос және авокадо сияқты жеміс дақылдарында жиі кездеседі, ал жүзімде дерлік кездеспейді. Биеннальды арқалық Эфиопия мен Шығыс Африкадағы, тіпті кофе өсіретін әлемнің барлық аймақтарындағы Арабика кофе өндірісінің тұрақты ерекшелігі болып табылады. Биеннальды арқалықта мол өнімді немесе өте жақсы өнімді жылдан кейін келесі жылы нашар, аз өнімді жиын өнімділігі болады. Бұл құбылыс ауа райы мен климаттан тәуелсіз, сондықтан климаттық жағдайлар жақсы өнімге қолайлы болса да, өнім нашар болуы мүмкін. "Жүкті" және "бос" жылдар арасындағы айырмашылық бес есеге (x5) жетеді, ал Эфиопия мен Шығыс Африка аймақтарындағы ең нашар жағдайларда он есеге (x10) дейін жетеді. Биеннальды өсіру циклі өсімдік ресурстарын бөлумен байланысты: өнімді "жүкті" жылы кофе ағашы өсімдік өсімі (сабақтың өсуі және гүл шоғырларының қалыптасуы) есебінен ресурстарын өнімді өндіруге жұмсайды; ал "бос" жылы өсімдік гүл және жеміс өндірісінің есебінен осы өсімдік тапшылығын толықтыруы керек. Биеннальды арқалық – бұл ағаштардың жыртқыштар популяциясын басқаруға бейімделген эволюциялық жауабы болуы мүмкін, олар өсіп-өнудің табыстылығын төмендетуі мүмкін. Бұл теория жыртқыштарға тойдыру теориясы деп аталады. Биеннальды арқалықты түрлі шаралар арқылы азайтуға немесе толығымен жоюға болады, оларға кесу, тыңайтқыштар енгізу, бақыланатын суару және таңдалған күшті клондар немесе сорттарды пайдалану кіреді.
Biennial bearing (or alternate) bearing is a term used in pomology to refer to trees that have an irregular crop load from year to year. In the "on" year too much fruit is set, leading to small fruit size. Excess weight in the main branches can be too much for their mechanical resistance, causing them to break. Another major consequence is that flower induction will be lower, and the subsequent year will be "off" year (too little fruit). The behavior could be due to plant hormones, particularly gibberellins produced in excess in the "on" years in the embryos of the young fruit. It could also be caused by depletion of carbohydrate reserves in the tree. Biennial bearing is more common in certain fruit crops like mango, apple, pear, apricot and avocado, and is almost nonexistent in grapes. Biennial bearing is a regular feature of Arabica coffee production in Ethiopia and East Africa, and indeed throughout the coffee growing world. In Biennial bearing a good or excellent (bumper) crop is followed by a poor, low yielding crop in the next year's harvest. This phenomenon occurs independently of weather and climate, so that even when climatic conditions are favourable for a good crop, the yield can be poor. There can be a fivefold (x5) difference between on and off years, although in extreme cases there can be a tenfold (x10) difference in Ethiopia and areas of East Africa. The biennial cropping rhythm is due to the allocation of the plant's resources: in the productive 'on' year, the coffee tree puts it's resources into producing the crop at the expense of vegetative growth (stem growth and particularly shoot development and flower bud production); in the 'off' year the plant must make up for this vegetative shortfall, at the
expense of flower and fruit production. Biennial bearing may also be a tree's evolved response to manipulating predator populations that may depress the success of germination. This theory is known as the predator satiation theory. Biennial bearing can be reduced or almost eliminated using various means, including pruning, the addition of fertiliser, controlled irrigation and the use of selected vigorous clones or cultivars.
Бағбандық шаруашылығы
Бұл ауру гүлдерді және жас жемістерді сирету арқылы азайтылуы мүмкін.