Кіріспе

Эритреялық этнос Тигрлер (тигр және ትግሬ tigrē) – Эритреяның түпкілікті халқы. Олар негізінен Эритреяның жазық жерлері мен солтүстік таулы аймақтарында қоныстанған.

Тарих

Тигрлер – Эритреяның солтүстік, батыс және жағалау бойындағы таулы аймақтарында (Гаш Барка, Ансеба, Эритреяның Солтүстік Қызыл теңіз аймақтары және басқа да аймақтар), сондай-ақ Шығыс Суданның кейбір аймақтарында өмір сүретін көшпелі егінші-мал шаруашылығымен айналысатын қауымдастық. Тигрлер тигр тілінде сөйлейді, ол афроазия тілдер отбасының семит тармағына жатады. Олар этникалық тұрғыдан біртекті емес; әртүрлілік көбінесе туыстық және рулық байланыстар бойынша анықталады. Тигр этносы Бени Амер, Бейт Асгеде, Ад Шейх, Менса, Бейт Жук және Марья тайпаларынан тұрады, сондай-ақ Бежа (оның ішінде Хадендоа) да бар. Таяу Шығыс, Солтүстік Америка, Ұлыбритания және Австралияда тигр тегінен шыққан эритреялықтар да тұрады.

Дін

Тигр халқының шамамен 95% ислам дінін ұстанады, ал қалғандары христиан дінін ұстанады, екеуінде де анимистік халық дінінің элементтері кездеседі. Діни бөліністер Тигр халқы үшін ерекше мәселе болған емес. Тілдің тарихи жазба түрі белгілі емес. Эритрея үкіметі Тигр тіліндегі құжаттарды жариялау үшін Геъез жазу жүйесін (абугида) пайдаланады. Тигр – Эритреяның батыс және солтүстік аймақтарының, соның ішінде солтүстік жағалаудың көпұлтты жазықтарының лингва франкасы болып табылады. Сондықтан, Батыс жазықтарындағы Эритрея халқының шамамен 75% Тигр тілінде сөйлейді. 1889 жылдан бері Геъез жазуы (Эфиопия жазуы) Тигр тілін жазу үшін қолданылып келеді. Бұрын Тигр тілінде сөйлейтіндер араб тілін лингва франка ретінде жиі пайдаланған. Тигр тілінде сөйлейтіндердің көпшілігі мұсылман болғандықтан, тіл араб әліпбиінде де жазылады. Тигр халқы, тілі және олардың қоныстанған аймағын Солтүстік Эфиопияда тұратын Тиграйлықтармен және Эритреяның орталық таулы аймағында тұратын Бихер Тигриньялықтармен шатастырмау керек, олар екеуі де Тигринья тілінің әртүрлі диалектілерін қолданады, ол Тигр тіліне жақын семит тілі.

Диалектілері

Тигрдің бірнеше диалектісі бар, олардың кейбіреулері: Манса (Mensa), Хабаб, Барка, Семхар, Алгеден, Сенхит (Ад Теклейс, Ад Темариам, Бет Жук, Марья Каях, Мария Целам) және Дахлак архипелагында қолданылатын Дахалик. Диалектілердің арасындағы өзара түсіністік деңгейі 91%-дан жоғары (Дахаликті есептемегенде), ал Дахалик диалектісі мен қалған диалектілердің арасындағы түсіністік 24%-тен 51%-ге дейін құрайды.