Кіріспе

Петро Прокопович (1775–1850, Петро Прокопович) – украиндық ара өсіруші, ол осы салаға революциялық үлес қосты. Оның еңбектерінің арасында коммерциялық ара өсірудің негізін қалау және алғашқы қозғалмалы ұялы ара шаңырағын ойлап табу бар. Ол дәстүрлі ара өсіруде жаңашылдықтар енгізіп, осы салада үлкен прогреске мүмкіндік берді. Оның ең маңызды өнертабыстарының бірі – ара шаңырағындағы жеке бал жинау бөліміне арналған ұялы жақтау. Сондай-ақ, ол ана араны ұрық пен бал жинау бөлімдері арасында бөліп тұратын қарапайым тосқауылды ойлап тапты. Петро Прокопович алғаш рет "ара үйірінің мінез-құлқын" зерттеп, есептеп шығарғаннан кейін "ара шашы" үлгісін жасады, бұл студенттерді көптеген жылдар бойы шабыттандырды.

Өмірбаян

Прокопович Украинада (сол кезде Ресей империясының бір бөлігі) 1775 жылғы 29 маусымда Батуринге жақын Митченки ауылында украиндық казак тегінен шыққан дін қызметкерлерінің отбасында дүниеге келген. Он бір жасынан бастап ол сегіз жыл бойы Киев Могила академиясында оқыды. Оқуын аяқтаған соң әскери мансапқа бел буды. 1798 жылы офицерлік шенмен қызметтен кетіп, ағасының ара шаруашылығында зейнеткерлікке шықты. 1808 жылға қарай Прокоповичтің 580 ара ұясы болды. Прокопович ара колонияларының биологиясын зерттеді және ара шаруашылығының қолданыстағы әдістерін жақсартуға тырысты. Оның басты ниеті – араларға ең аз зиян тигізетін әдістерді әзірлеу болды. Осы күш-жігердің нәтижесінде 1814 жылы әлемдегі алғашқы "каркасты" ара ұясы ойлап табылды, ол бал жинауды жеңілдетті. Тағы бір өнертабысы – жұмысшы аралар ғана өте алатын тесіктермен жабдықталған ағаштан жасалған бөлуші, қазір оны "ана араны шектеуші" деп атайды. Бұл таза балды жинауға мүмкіндік берді. Прокоповичтің өнертабыстары ара шаруашылығы тарихындағы маңызды кезең болды және коммерциялық ара шаруашылығының бастауын қалады. Оның ғылыми еңбегі газеттер мен журналдарда жарияланған алпыстан астам мақалаға әкелді. Прокоповичтің әлемдегі алғашқы бөлшектенетін және тасымалданатын ара ұясын ойлап табуы, ара шаруашыларына ара колонияларын еркін тексеруге және араларды жоқ қылмай бал жинауға мүмкіндік берді. Бұрын бал алу үшін барлық араларды түтінмен өлтіру қалыпты жағдай болған. Прокоповичтің тағы бір құмарлығы – оқыту ісі. Ол 53 жыл бойы жұмыс істеген ара шаруашылығы мектебін құрып, 700-ден астам білікті ара шаруашыларын даярлады. Ара шаруашысы ретінде Прокопович 6600 ара колониясына ие болды және байлыққа ие болды. Прокопович қазіргі Чернигов облысының Нижин ауданындағы Палчики ауылында жерленді, осы жерде оның ара шаруашылығы мектебі орналасқан. Онда Прокоповичке ескерткіш орнатылған, ал Украинаның Ара шаруашылығы институты оның атымен аталады. 2015 жылы украин ара шаруашылығы мен тұрақты коммерциялық агрономияға қосқан үлесін еске алу үшін 2 гривна монетасы соғылды.