Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Koldinghus – Ютландия түбегінің оңтүстік-орталық бөлігіндегі Колдинг қаласында орналасқан Данияның корольдік қамалы. Қала 13 ғасырда салынды және содан бері қамал, патшалық резиденция, қираған орын, мұражай және көптеген соғыс келіссөздері өткен жер сияқты түрлі мақсаттарда кеңейтіліп келді. Бүгінде қайта жаңартылған қамал мұражай ретінде қызмет етеді. Мұражайда 16 ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі жиһаз коллекциялары, рим және готикалық шіркеу мәдениеті, көне даниялық суреттер, керамика мен күміс шеберлігіне арналған қолөнер бұйымдары, сондай-ақ түрлі тақырыптық көрмелер ұсынылады. Koldinghus 1890 жылы құрылған Koldinghus мұражайымен басқарылады.
Koldinghus is a Danish royal castle in the town of Kolding on the south central part of the Jutland peninsula. The castle was founded in the 13th century and was expanded since with many functions ranging from fortress, royal residency, ruin, museum, and the location of numerous wartime negotiations. Today the restored castle functions as a museum containing collections of furniture from the 16th century to present, Roman and Gothic church culture, older Danish paintings, crafts focused on ceramics and silver and shifting thematized exhibitions. Koldinghus is managed by the Museum at Koldinghus which was established in 1890.
Тарих
Қалған ең көне бөлігі – солтүстік жағы, ол бастапқыда Кристофер III (1441–1448) патша салған. Батыс жағын кейінірек Кристиан I (1448–1481) патша салған. Кристиан III (1503–1559) патша оңтүстік жағын және ауладағы кішкентай мұнараларды салдырды. 1252 жылы Дания королі Абель (1218–1252) Фризияға жасаған жорығы кезінде қаза тауып, Дания патшалығын бассыз қалдырды. Табиғи тәртіп бойынша Шлезвиг герцогы Вальдемар III-ті король етіп сайлау керек еді, алайда ол Кельндегі түрмеде отырды. Осының салдарынан Абельдің інісі Кристофер I жаңа король болып сайланды. 1259 жылы Кристофер I өлтірілгеннен кейін, оның ұлы Эрик V (1249–1286) Данияның королі болып сайланды. Эрик сол кезде он жаста ғана болды және Шлезвиг патшасы Абельдің ұлдары, Шлезвиг герцогы Эрик I басшылығымен, таққа талас жасады. Дания королі мен Шлезвиг герцогы арасында бірнеше соғыстар болды, соңында оңтүстік шекараны мазасыз көршісінен қорғау үшін бекініс салу туралы шешім қабылданды. Колдингус осы династиялық интриганың аясында салынды. Колдинг қаласында қаланың ортасындағы төбе қамал салуға лайықты орын ретінде таңдалды. Қазылған ор қазылып, ағаш қоршаулар орнатылды. Бұл кейіннен Колдингус атанды.
The oldest remaining part of castle is the north side facing the castle lake originally built by King Christoffer III (1441–1448). The western side was later built by King Christian I (1448–1481). King Christian III (1503–1559) built the south side and the small towers in the courtyard. In 1252 Abel, King of Denmark (1218–1252) was killed during an expedition to Friesland leaving the Danish kingdom without a leader. The natural order of things would be to elect Valdemar III, Duke of Schleswig as king however he was in a prison cell in Cologne. This prompted the election of Abel's brother, Christoffer I, as the new king. After King Christoffer I was murdered in 1259, his son Eric V of Denmark (1249–1286) was elected king. Eric was just ten years old at the time and faced claims to the throne from the sons of King Abel of Slesvig led by Eric I, Duke of Schleswig. Several wars between the king of Denmark and the Duke of Schleswig ensued until it was finally decided to build a fortress to defend the southern borders against its troublesome neighbour. It was in the context of this dynastic intrigue that Koldinghus was built. At Kolding, a hill in the centre of the town was chosen as the site for a castle. A moat was dug and wooden palisades erected. This was later to become Koldinghus.
Кеңейту
16 ғасырда зеңбіректер соғыста жиі қолданылатын қаруға айналды және Колдингус сияқты қалың қабырғалы бекіністер қорғаныс маңыздылығын жоғалтты. Осы себепті король Кристиан III бекініске бірнеше ғимарат қосты және оны ақырында патшалық резиденцияға айналдырды. Жаңа резиденция патшалық отбасының арасында танымал болды, ал тақ мұрагері, принц Фредерик Колдингуста өсті. Кристиан III кейде осы қамалдың ішінде сот отырысын өткізді және 1559 жылдың 1 қаңтарында осы жерде қайтыс болды. 1588 жылы Кристиан IV патша болғаннан кейін, ол грек және рим мифологиясынан алынған төрт алыптың мүсінімен (Ганнибал, Гектор, Сципион және Геркулес) әшекейленген «Алып мұнараны» салған арқылы оны одан әрі кеңейтуді шешті. Бүгінде мұнарада тек Геркулес мүсіні сақталған, себебі Ганнибал мен Гектор 1808 жылғы өрт кезінде, ал Сципион 1854 жылғы дауылда құлап кеткен. Уақыт өте Копенгаген саяси биліктің орталық нүктесіне айналды және алыс орналасқан патшалық резиденциялардың қолданылуы азайды. Фредерик IV патша болған кезде ол қалған қоршау қабырғаларының көп бөлігін алып тастап, Колдингусты бүгінгі күйінде қалдырды.
In the 16th century cannons became more frequent tools of war and thick walled fortresses like Koldinghus partly lost their defensive significance. For this reason King Christian III added several buildings to the fortress and eventually turned it into a royal residence. The new residence became popular among the royal family and Prince Frederick, the heir apparent, grew up at Koldinghus. Christian III sometimes held court at the castle and it was here on 1 January 1559 that he died. When Christian IV became king in 1588 he choose to expand it further with the addition of the “Giant tower”, so named because of the four statues of giants from Greek and Roman mythology: (Hannibal, Hector, Scipio and Hercules) which adorned it. Today, the only statue on the tower is that of Hercules, since Hannibal and Hector were crushed during the 1808 fire and in a storm in 1854, Scipio fell to the ground. Over the course of time Copenhagen became the focal point of the political power and the outlying local royal residences were used less and less frequently. When Frederik IV became king he decided to remove most of the remaining surrounding walls leaving Koldinghus as it can be seen today.
Өрт
1808 жылы Наполеон соғыстары кезінде Дания Франция мен Испаниямен одақтасып, Швеция мен Англияға қарсы тұрды. 150 жыл бұрын Швецияға жоғалған Сканния аймақтарын қайтарып алу мақсатында 30 000 француз және испан әскері Данияда орналастырылуы шешілді. Испан әскері 1808 жылдың қысында келді және француз командирі Жан Батист Бернадоттың (кейін Швеция мен Норвегия королі болатын) қадағалауымен Колдингхусқа орналасты. Скандинавия климаты Испания мен Франциядағыдан әдетте суық болғандықтан, пештер мен қызыл отындардың маңында көп қозғалыс болды, тіпті жиһаз да өртеліпті. Бұл, сондай-ақ, қамал ішінде шоғырланған адамдардың көп саны да қыс түнінің басында болған өртке ықпал еткен болуы мүмкін. Өрттің салдарынан басты ғимараттарды сақтап қалуға мүмкіндік болмады.
During the Napoleonic wars in 1808, Denmark had allied herself with France and Spain against among others Sweden and England. It was decided that 30,000 French and Spanish soldiers were to be stationed in Denmark to assist in a campaign to recuperate the Scanian lands lost to Sweden 150 years earlier. The Spanish soldiers arrived during the winter of 1808 and were quartered at Koldinghus under the supervision of their French commander Jean Baptiste Bernadotte (later to become king of Sweden and Norway). The Scandinavian climate typically being somewhat colder than that of Spain and France reportedly resulted in much activity around the furnaces and stoves to the extent of even furniture being set alight. This combined with the unusually large number of people concentrated in the castle may have been contributing factors to the fire which erupted in the early hours of a winter night. The fire was discovered all too late to salvage the main buildings.
Қалпына келтіру
Наполеон соғыстарының жалғасып жатқан оқиғалары патшалық үшін қолайлы болмады және қаржы жетіспеушілігі сарайды дереу қайта құруға мүмкіндік бермеді. Ол келесі бірнеше онжылдық бойы қираған күйінде қалды және уақыт өте келе, басқалармен қатар Х.С. Андерсен де барып көретін танымал орынға айналды. Соңында ескі сарайды қалпына келтіруге шешім қабылданды және 1991 жылы жұмыс аяқталды.
The ongoing events in the Napoleonic wars were not favourable to the kingdom and funds remained too tight to immediately warrant a reconstruction of the castle. It remained a ruin for several decades to come and over time became a popular landmark visited by among others HC Andersen. It was eventually decided to restore the old castle and in 1991 it was completed.
Көрмелер мен іс-шаралар
2009 жылдың желтоқсан айында мұражай e Collection көрмесін қабылдады, ол Дизайн мектебі Kolding және Trapholt өнер мұражайымен бірлесіп ұйымдастырылды. Көрме Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттық өзгерістер жөніндегі конференциясымен байланысты өткізілді және инновациялық мотоциклдер, әшекейлер және басқа да экологиялық таза дизайн үлгілерін қамтыды. Көрмені Дания тағының мұрагері Фредерик ашты.
In December 2009, the museum hosted the exhibition e Collection, organized in collaboration with the Design School Kolding and the Trapholt Art Museum. The exhibition was held in connection with the United Nations Climate Change Conference and included innovative motorcycles, jewelry and other eco friendly designs. The exhibition was opened by Crown Prince Frederik.