Кіріспе

Фрутиген – Швейцарияның Берн кантонындағы Берн Оберленді аймағындағы муниципалитет. Ол Фрутиген-Нидерсименталь әкімшілік округінің орталығы.

Тарих

Фрутигеннің айналасындағы аймақ, мүмкін, қола дәуірінен немесе римдік дәуірден бері қоныстанған болуы мүмкін. Ол алғаш рет 1234 жылы Фрутинген деп тілге алынған. Салынған аумақтың 1,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 1,6%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жердің 21,8%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 3,3%-ы жеміс бақтарымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егістік жердің 16,9%-ы жайылым, ал 36,5%-ы альпілік жайылым ретінде пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып жатыр. Өнімсіз жерлердің 8,8%-ы өнімсіз өсімдік жабынымен, ал 5,3%-ы өсімдік өсуіне тым тасты.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі – күміс фонға қара бүркіт бейнеленген, алтын тәж, тұмсық, тіл және аяқтары бар.

Демография

Фрутигеннің 2010 жылғы халқы, оның 6,2% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны 0% деңгейінде өзгерді. Көші-қон 0,5%-ды, ал туысқандық және өлім-жітім 1,1%-ды құрады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) неміс тілінде сөйлейді (6 403 адам немесе 96,1%), ал екінші ең көп таралған тіл – албан тілі (63 адам немесе 0,9%), үшіншісі – француз тілі (35 адам немесе 0,5%). 23 адам итальян тілінде, ал 2 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы бір адам тұратын 756 үй және бес немесе одан көп адам тұратын 320 үй болды. 2000 жылы барлығы 2 432 пәтер (жалпы санының 79,8%) тұрақты түрде пайдаланылды, 474 пәтер (15,6%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 140 пәтер (4,6%) бос тұрды. 2010 жылғы деректер бойынша, жаңа тұрғын үйлердің құрылысы 1000 тұрғынға шаққанда 2,1 бірлікке тең болды.

Көрікті жерлер

Кандербрюк ауылының барлық бөлігі және Рибрюгг / Хасли аймағы Швейцарияның мәдени мұра ескерткіштерінің тізіміне енгізілген.

Саясат

2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия Швейцария халықтық партиясы (SVP) болды, ол дауыстардың 39,7%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: Евангелиелік халық партиясы (EVP) (11,7%), Христиандық-әлеуметтік партия (CSP) (11,7%) және Швейцария Федералдық демократиялық одағы (EDU) (11,5%) болды. Федералды сайлауда барлығы 3014 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 58,7% құрады.

Экономика

Бүгінде оның экономикасының негізгі салалары гидравлика өнеркәсібі, тақта тас өндіру және туризм болып табылады. Фрутиген Лёчберг базалық туннелінің солтүстік бөлігінде орналасқан, ал оның геотермальдық энергиясы экзотикалық жемістер, осетр еті және икра өндіретін «Фрутиген тропхаусы» тропикалық жылыжайын қамтамасыз етеді. 2011 жылы Фрутигендегі жұмыссыздық деңгейі 0,99% құрады. 2008 жылы муниципалитетте барлығы 3628 адам жұмыс істеді. Олардың 648-і бірінші экономикалық секторда, ал осы секторда шамамен 225 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 1324 адам жұмыс істеді, бұл секторда 97 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 1656 адам жұмыс істеді, осы секторда 184 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 888 жұмысшы келді, ал 1124 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға шамамен 1,3 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 12,4%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 47,7%-ы жеке көлікпен барады.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 397 немесе 6,0% рим-католик, ал 4,586 немесе 68,8% швейцариялық реформаланған шіркеуге жатқан. Қалған халықтың 33 адамы православ шіркеуінің мүшесі (немесе халықтың шамамен 0,50%), 1 адам христиан-католик шіркеуіне жататын, ал 1,886 адам (немесе халықтың шамамен 28,31%) басқа христиан шіркеуіне жатқан. 3 адам (немесе халықтың шамамен 0,05%) еврей, ал 135 адам (немесе халықтың шамамен 2,03%) ислам дінін ұстанатын. 5 адам буддист, 29 адам индуист, ал 13 адам басқа дінге жатқан. 231 адам (немесе халықтың 3,47%) дінге жатпаған, агностик немесе атеист болса, 285 адам (немесе халықтың 4,28%) сұраққа жауап бермеген.

Білім

Фрутигенде тұрғындардың 2425-і (36,4%) міндетті емес жоғары орта білімді аяқтаған, ал 447-і (6,7%) қосымша жоғары білімді (университет немесе Fachhochschule) аяқтаған. Жоғары білімді аяқтаған 447 адамның 72,9%-ы швейцариялық ерлер, 18,8%-ы швейцариялық әйелдер, 5,4%-ы швейцариялық емес ерлер және 2,9%-ы швейцариялық емес әйелдер. 2010-11 оқу жылында Фрутигенде барлығы 873 оқушы сабаққа қатысқан. Қалалық округте 8 балабақша сыныбы бар, онда барлығы 116 оқушы оқыды. Балабақша оқушыларының 10,3%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) және 9,5%-ы сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Қалалық округте 22 бастауыш сынып және 445 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 8,1%-ы Швейцарияда тұрақты немесе уақытша тұратын (азамат емес) және 2,9%-ы сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Сол жылы орта мектепте 19 сынып бар, онда барлығы 288 оқушы оқыды. Олардың 3,8%-ы Швейцарияда тұрақты немесе уақытша тұратын (азамат емес) және 2,1%-ы сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. 2000 жылы Фрутигенде 71 оқушы басқа муниципалитеттен келген, ал 124 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барған.

Ас мәзірі

Көк торт - жергілікті нан өнімі.