Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай императоршасы Фу Сюньин (苻訓英) (407 жылы қайтыс болған) – Сянбей тайпасының басшылығымен құрылған Қытайдың Кейінгі Ян әулетінің императоршасы. Оның күйеуі Муронг Си (Император Жаовэнь) болды.
Chinese empress
Fu Xunying (苻訓英) (died 407) was an empress of the Xianbei led Chinese Later Yan dynasty. Her husband was Murong Xi (Emperor Zhaowen).
Өмір
Фу Сюньин – Фу Моның қызы болды, ол әскери қысыммен Кейінгі Янға бағынудан бұрын, Ескі Цинь императорлық үйінің мүшесі еді. 397 жылы ол Кейінгі Янның астанасы Чжуншанның (中山, қазіргі Баодин, Хэбэй) қаласының әкімі болды. Кейіннен Ян императоры Муронг Бао (Хуймин императоры) Солтүстік Вэй әскерлерінің шабуылына байланысты Чжуншанды тастап кеткен кезде, оны Муронг Баоның немересі, Кайфен герцогы Муронг Сянь (慕容詳), император болғысы келгендіктен өлтірді. Оның отбасы құрылысқа ұшырады. Бірақ, Фу Сюньин мен оның үлкен әпкесі Фу Сонг'э қаза таппады – мүмкін, олар қырғыннан қашып кеткен шығар, немесе сол кезде Чжуншанда болмаған болуы мүмкін. 401 жылы Муронг Си немересі Муронг Шенгтің (Чжаову императоры) орнына отырып император болғаннан кейін, 402 жылы Фу Сонг'э мен Фу Сюньинды императорлық серіктері ретінде қабылдап, оларға үлкен құрмет көрсетті. Бұл оның Муронг Шенгтің анасы, Императрица Вдовщина Дингтің қадірін түсіргеніне себеп болды, олардың арасында қарым-қатынас болды және оның қолдауы оның император болуына өте маңызды болды. Ашуланған Императрица Вдовщина Динг оны тақтан құлатып, Муронг Баоның ұлы Муронг Юаньды (慕容淵) орнатуды жоспарлады, бірақ жоспары ашылып, ол өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болды.
Fu Xunying was a daughter of Fu Mo (苻謨), a member of Former Qin's imperial house before he surrendered to Later Yan under military pressure. As of 397, he was the mayor of Later Yan's capital Zhongshan (中山, in modern Baoding, Hebei) when the Later Yan emperor Murong Bao (Emperor Huimin) abandoned Zhongshan in face of Northern Wei military attacks, and he was subsequently killed by Murong Bao's nephew Murong Xiang (慕容詳) the Duke of Kaifeng, who wanted to be emperor himself. His family was slaughtered. Somehow, however, Fu Xunying and her older sister Fu Song'e were not killed—perhaps they escaped the slaughter, or perhaps they were no longer in Zhongshan at that point. After Murong Xi became emperor in 401 after succeeding his nephew Murong Sheng (Emperor Zhaowu), he took Fu Song'e and Fu Xunying as imperial consorts in 402 and greatly favored them. This caused him to neglect Murong Sheng's mother Empress Dowager Ding, with whom he had an affair and whose support was instrumental in his becoming emperor. Empress Dowager Ding, in anger, plotted to overthrow him and replace him with Murong Bao's son Murong Yuan (慕容淵), but her plot was discovered, and she was forced to commit suicide.
Императрица
404 жылы Муронг Си Фу Сюньяңды император қылды. Ол және оның әпкесі Сунның барлық тілектерін орындауға, оларға барлық мүмкіндіктерді жасауға бейім болғандықтан, оның кішкентай империясының ресурстары қысылып қалды. 404 жылдың күзінде Сун ауырып, дәрігер оны емдей алатынына уәде бергеніне қарамастан қайтыс болды. Сонда Муронг Си дәрігерді жазалап, төрт бөлікке бөліп, сосын денесін өртеп жіберді. Сун қайтыс болғаннан кейін, ол аң аулауды және саяхаттауды ұнататын Фуға деген құштарлығын күшейтті. 404 жылдың қысында олар ұзақ аң ауына және саяхатқа шықты, солтүстікке Байлу тауына (白鹿山, қазіргі Тонгляо, Ішкі Моңғолия), шығысқа Цинлингке (青嶺, астана Лонгченнен (龍城, қазіргі Циньчжоу, Ляонин) шамамен 100 шақырымдай қашықтықта), оңтүстікке Хайянға (海陽, қазіргі Циньхуандао, Хэбэй) дейін барды, сосын Лонгченге қайтып келді. Осы қысқы сапарда жолбарыстардың, қасқырлардың шабуылынан немесе суықтан 5000-нан астам сарбаз қаза тапты. Тағы бір мәлім оқиғада, ол жазда желелі балық, ал қыста жаңа Рехманния тамырын талап еткен – екеуі де қол жетімсіз болғандықтан – Муронг Си сарайға жабдықпен қамтамасыз етуге жауапты лауазымды тұлғаларды жазалады. 405 жылдың көктемінде Муронг Си Фумен бірге Гогурёнің ірі қаласы Ляодонға (遼東, қазіргі Ляоянг, Ляонин) шабуыл жасап, оны басып алуға жақын болды. Бірақ ол әскерлеріне Фумен бірге императорлық арбамен кіру үшін қабырғаны қиратуды бұйырды. Бұл кешігу Гогурё әскерлеріне қаланы қайтадан нығайтуға мүмкіндік берді, сондықтан ол оны басып ала алмады. 406 жылдың басында Муронг Си Фумен бірге Хитан тайпаларына күтпеген шабуыл жасады, бірақ Хитандықтардың шабуылға алынуға тым күшті екенін түсініп, шегінуді шешті. Алайда Фуның шайқас көргісі келетінін естіген соң, ол ауыр күзетін тастап, жылдам атты әскерімен Гогурёға шабуыл жасады. Шабуыл сәтсіз аяқталып, ол кері шегінуге мәжбүр болды.
Around the new year 404, Murong Xi made Fu Xunying empress. It was said he was so inclined to grant every wish that she and her sister Song'e had, and providing them with every luxury, that his small empire's resources were highly drained. In fall 404, Song'e grew ill, and after she died despite a doctor's promise that he could cure her, Murong Xi had the doctor executed by drawing and quartering and then burned his body. After Song'e's death, he grew even more doting of Fu, who favored hunting and traveling. In winter of 404, they went on a long hunt and tour that took them as north as Bailu Mountain (白鹿山, in modern Tongliao, Inner Mongolia), as east as Qingling (青嶺, described as about 100 kilometers east of the capital Longcheng (龍城, in modern Jinzhou, Liaoning)), and as south as Haiyang (海陽, in modern Qinhuangdao, Hebei) before returning to Longcheng. On this winter journey, it was described that more than 5,000 escorting soldiers died from attacks by tigers or wolves or exposure to the cold. In other known events, she was said to have demanded to have jellied fish in the summer and fresh Rehmannia roots in the winter—neither of which were obtainable—and Murong Xi executed officials in charge of supplying the palace for their failures. In spring 405, Murong Xi, with Fu with him, attacked Goguryeo's major city Liaodong (遼東, in modern Liaoyang, Liaoning), and had almost captured it. However, he ordered his soldiers to flatten the wall so that he could enter with Fu on an imperial wagon. The delay allowed the Goguryeo forces to refortify the city, and he was unable to capture it. Around the new year 406, Murong Xi, with Fu with him, was making a surprise attack on Khitan tribes when he decided that the Khitan were too strong to be attacked and wanted to withdraw. However, at Fu's insistence that she wanted to observe a battle, he abandoned his heavy guard and took his faster cavalry to attack Goguryeo. The attack was unsuccessful, and he was forced to withdraw.
Өлім
407 жылы Муронг Си император Фу үшін жаңа сарай салған, Ченхуа сарайы (承華殿), жобада тым көп топырақ қолданылғандықтан, топырақ астықтан да қымбатқа айналды. 407 жылы жазда императрица Фу қайтыс болды. Муронг Си оны қатты аза тұтып, тіпті оның мәйітімен қарым-қатынас жасады. Ол оған зәулім қабір салуды бұйырды, сондай-ақ, қайын сіңлісі Гаоян ханшайымы Чжанды (Муронг Лонгтың әйелі) император Фумен бірге жерленуі үшін өзін-өзі өлтіруге мәжбүр етті. Әкімшілдердің барлығы император Фу үшін жылауға мәжбүр болды, көз жасын төге алмағандар қатаң жазаланды, сондықтан олар көз жасын шығару үшін аузына ащы тағамдар салды. Соңында Муронг Си император Футың жаназа процессиясын Лончжэннен шығарып салды, ол кеткеннен кейін қаладағы сарбаздар генерал Фэн Ба басшылығымен бүлік көтерді және Муронг Баоның асырап алған ұлы Муронг Юнды император (Хуэйи императоры) етіп тағайындады. Муронг Си жеңіліп, тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Бірақ Муронг Юн (кейін өзінің атын бастапқы Гао Юнға өзгертті) Муронг Си мен император Фуды императорлық салтанатпен бірге жерледі.
In 407, Murong Xi built a new palace for Empress Fu, Chenghua Palace (承華殿), using so much dirt in the project that dirt was described to become as expensive as grain. In summer 407, Empress Fu died. Murong Xi mourned her so much that he had intercourse with her corpse. He ordered that a magnificent tomb be built for her, and also forced his sister in law, Princess Zhang of Gaoyang (Murong Long's wife) to commit suicide so that she could be buried with Empress Fu. The officials were all forced to weep for Empress Fu, with those who could not shed tears punished severely, so they put spicy food in their mouths to stimulate tear production. Eventually, Murong Xi accompanied Empress Fu's funeral procession out of Longcheng, and after he left, the soldiers in the city mutinied under the command of the general Feng Ba, and they made Murong Bao's adoptive son Murong Yun emperor (as Emperor Huiyi). Murong Xi was defeated, captured, and executed. Murong Yun (who then changed his name back to the original Gao Yun), however, buried Murong Xi and Empress Fu together with imperial honors.