Кіріспе

Паре́тс-дель-Валье́с – Испанияның Каталония аймағында, Барселонадан солтүстікке қарай 23 шақырым, Валье́с-Ориента́ль комаркасының оңтүстік-батысында және оның астанасы Грано́лье́рстен 7 шақырым қашықтықта орналасқан муниципалитет. Оның аумағы 8,98 км² және шамамен 16 мың тұрғыны бар. Қаланың солтүстігінен оңтүстігіне дейін Тенес өзені ағып өтеді. Тұрғындары алты ауданға тараған: Барри Антик (каталон тілінде "ескі аудан"), шіркеуді қоршаған төбеде орналасқан; Эйшампле ("кеңейтім"), ең тығыз қоныстанған, 1930 жылдары салынған; Эскорксадор ("қасапхана"); Кан Серданет; Кан Воларт; және Кан Риера (соңғы үш аудан сол аймақтардағы шаруашылықтардың атымен аталған). Муниципалитет құрамына солтүстік-батыста шағын эксклав кіреді.

Тарих

Бұл қала туралы алғашқы құжатталған сілтеме 878 жылға дейін жетеді, бірақ Парец атауы алғаш рет 904 жылы (vila Parietes) қолданылған. Қазіргі жер атауы 12 ғасырдан басталады, бұл жақын маңда табылған римдік қабырғалармен байланысты болуы мүмкін. (Каталон тілінде "парец" сөзі "қабырға" дегенді білдіреді.) Парец корольдің (Арагонның Петр IV) тікелей билігінде болды, тек 1383 жылы Инфанте Жоан (кейін Арагонның Жоан I) оны Марк де Планеллаға сатқан қысқа мерзімді қоспағанда. 1385 жылы Бернат Планелланың әйелі билікті патшаға қайтарды. Мұндай жағдай қайталанбауы үшін 1386 жылы Парец ресми түрде Барселонаның бір бөлігі ретінде бекітілді. 1385 жылдан бастап Парец, Молле және Галлекс бір муниципалитеттің құрамында болды. Парец 19 ғасырдың ортасында ғана дербес муниципалитет болып бөлінді. Қала мың жылдық тарихында жақсы және жаман замандарды бастан өткерді: 14 және 15 ғасырлардағы қараңғы кезеңдер, 17 ғасырдағы халықтың ұсқақ өсімі немесе 18 ғасырдың гүлденуі. Алайда сол ғасырда, 1706 жылы Испания королі Филипп V әскерлері шіркеуді өртеп, Парецтің қалалық архивін жойды. Сондықтан қаланың ертедегі тарихының көп бөлігі белгісіз болып қалады.

Өнеркәсіп

Parets del Vallès ыңғайлы орналасқан, Испания мен Еуропаның қалған бөліктерімен тамаша байланысқа ие, осы себепті сауда мен өнеркәсіпке тартылымды болды. Парец – аймақтың (комарканың) ең маңызды өнеркәсіптік орталықтарының бірі (шамамен 5000 жұмысшы). Парецте жұмыс істейтіндердің көп бөлігі шағын және орта кәсіпорындарда еңбек етеді, бірақ ірі компаниялар да (мысалы, Danone, Nutrexpa, Grupo Zeta, Fujifilm, Freudenberg, Grifols, Solvay және Novartis) өкілдік етеді. Тенес өзенінің батысында бес индустриалды аймақ орналасқан: Llevant, Can Volart, Eixample Industrial, Sector Mollet және Sector Autopista. Жалпы ауданы 199 гектарды құрайды.

Табиғи кеңістіктер

Парэцте жеті муниципалитет: Санта-Мария-де-Галлекс арасында бөлісілген маңызды орман және ауыл шаруашылығы аймағы бар. Бұл аймақ жаңа тұрғын үйлер салудан сақталды – парадоксалдысы, бұл оған бұрыннан-ақ тұрғын үй салуға белгіленгендіктен болды, бірақ ол жоба іске аспады. Қазір Галлекс ресми түрде маңызды табиғат қорығы деп танылды және оны құрылыс қаупінен қорғау үшін бірнеше шаралар қолданылуда. Галлекс, Торре-д'ен-Малла орманмен, Кан-Серрамен, Тенес өзенімен, Сека арнасымен және осы екі арна арасындағы биологиялық дәлізбен бірге, ерекше назар қажет ететін табиғи кеңістіктер желісін құрайды, себебі бұл комаркадағы табиғи жүйелерді сақтауға жеткілікті үлкен аймақтардың бірі.

Байланыстар

Парецтің көлік байланысы жақсы. Екі маңызды көлік артериясы муниципалитет аумағынан өтеді: AP 7 тас жолы және C 17 тас жолы (бұрынғы N 152), сондай-ақ жергілікті жолдар. Барселонадан Вик және Пучсердаға қарайтын Renfe теміржол желілері Парецте тоқтайды, ал бірнеше автобус бағыттары Парецті Барселона және басқа қалалармен байланыстырады, сонымен қатар қала ішіндегі жергілікті автобус бағыттары да бар.

Ауа райы

Парецтің жағалауындағы климаты Жерорта теңізіне тән. Температура қоңыржай (қыста орташа температура 7 °C-тан 9 °C-қа дейін, ал жазда 22 °C-тан 25 °C-қа дейін өзгереді).

Торре де Сельерс

Бұл Тенес және Бесос өзендері арасында орналасқан бекінілген шаруа үйі, және бұл орын Августа жолындағы Вила Абдела аталған ежелгі римдік вилланың орнында салынған болуы мүмкін. Ол 13 ғасырда пайда болды және 14 және 15 ғасырларда қайта жаңартылды. Оның төртбұрышты негізі, төрт жақты шатыры және ғимараттың қарама-қарсы бұрыштарындағы екі дөңгелек мұнарасы бар, мұнаралар қоршаулармен және қару-жарақ үшін ойықтармен жабдықталған. Бүгінде бұл ортағасырлық қамал өнеркәсіптік аймақтың ортасында орналасқан. 1999 жылы ол Каталониядағы ең жақсы сақталған қамал деп танылды.

Торре д'ен Малла

Torre d'en Malla – бұл римдік вилла, кейін Вилла Альзар деп аталған, ол Мартореллге баратын Via Augusta және Барселонадан Викке, Кальдес-де-Монтбуи арқылы өтетін римдік жолдың қиылысын қорғаған. Оның негізгі қызметі – жол мен жаяу жүргіншілерді қорғау, ал қосымша қызметі – рим әскерінің зейнеткер генералына тапсырылған шаруашылық еді. Жақында бұл испандық Damm сыра зауытының иесінің резиденциясы болды.

Парец туралы қызықты деректер

Жоан Клос (Барселонаның бұрынғы мэрі (1997–2006) және Испания үкіметінің өнеркәсіп, сауда және туризм министрі (2006–2008)) 1949 жылы Парецте дүниеге келді. Мигел Анхель Санчес (қазіргі Strategia тобының бас гитаристі) 1991 жылы Парецте дүниеге келді. Формула-1 Испания Гран-присі өткізілетін Каталония жарыс жолы Парецке жақын орналасқан (маңызды жарыстар кезінде қалаға солтүстік жақтан кіру қиын болады). Жазғы мереке шілде айының соңғы аптасында, ал қысқы мереке қаңтар айының соңында өткізіледі. 2004 жылдың қыркүйегінде Парецте әлемдегі ең үлкен қант конфетын (1100 метр ұзындығы, 15 сантиметр ені, салмағы 900 килограмм) жасап, Гиннестің рекордтар кітабына енді. Бұл қаланың 1100 жылдығын мерекелеу үшін жасалды. Әр жыл сайын Парецте 12 000 килограмнан астам құм, 3 000 килограм тас, 1 500 килограмнан астам пробка және 800-ден астам фигура қолданылып, ішкі кеңісте монументалды туылу көрінісі құрастырылады (суретте көрсетілген). 1996 жылы ол Испаниядағы ең үлкен туылу көрінісінің рекордын жасады (280 шаршы метр ауданы).