Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалыпты кейіпкер; әдеттегі адам
Stock character; an ordinary individual
"Әркім" – көркем әдебиеттегі қалыпты кейіпкер. Әдеттегі және қарапайым мінезді кейіпкер, "әркім" көбінесе жақсы өмір сүретін, көрерменнің онымен өзін байланыстыруына мүмкіндік беретін басты кейіпкер болады.
The everyman is a stock character of fiction. An ordinary and humble character, the everyman is generally a protagonist whose benign conduct fosters the audience's identification with them.
Шығуы мен тарихы
"Әрбір адам" термині 1500 жылдардың басында ағылшын моральдық пьесасында қолданылған: "Әрбір адамды шақыру". "Әрбір адам" пьесадағы жалғыз адам кейіпкері болып табылады; қалғандары – "адамдық достықтың өткіншілігі мен шектеулерін бейнелейтін" Қарым-қатынас сияқты көріністегі идеялар. "Әрбір әйел" термині де сол кезеңде пайда болды, оны Джордж Бернард Шоу өзінің "Адам және Супермен" пьесасындағы Энн Уайтфилд кейіпкерін сипаттау үшін қолданды.
The term everyman was used as early as an English morality play from the early 1500s: The Summoning of Everyman. Everyman is the only human character of the play; the others are embodied ideas such as Fellowship, who "symbolizes the transience and limitations of human friendship". The term everywoman originates in the same period, having been used by George Bernard Shaw to describe the character Ann Whitefield of his play Man and Superman.
Аңыздық қолданыстар
Көпшілік көрерменнің онымен оңай сәйкестендіре алуы үшін қарапайым адам сипатталады. Қарапайым адам кейде батырға тән қиындықтарға тап болғанымен, архетиптік батырлар жылдам және белсенді түрде нақты әрекеттермен жауап береді, ал қарапайым адам әдетте қақтығыстан қашып, немесе жағдай нашарлағанша, апатты болдырмау үшін тиімді реакция қажет болғанша, қысымды жағдайға түседі немесе екіұшты жауап береді. Мұндай "күрделі", динамикалық кейіпкер – яғни, күрделілігі мен дамуы бар кейіпкер – әдетте басты кейіпкер болады. Ал егер күрделілігі мен дамуы жеткіліксіз болса, яғни "жазық", статикалық кейіпкер болса, онда қарапайым адам – екіншілік кейіпкер. Әсіресе әдебиетте, көбінесе баяндаушы болады, себебі жазбаша формат, мысалы, бұрынғы оқиғаларды, ішкі егжей-тегжейлі мәліметтерді және ой-сана мазмұнын кеңінен түсіндіруге мүмкіндік береді. Қарапайым адам баяндаушы басқа кейіпкерлер немесе кейде тіпті оқырман тарапынан да көп назарсыз қалуы мүмкін. Музыкалық "Евита"дағы Че сияқты, баяндаушы қарапайым адам тікелей көрермендерге жүгінуі мүмкін.
An everyman is described with the intent that most audience members can readily identify with him. Although the everyman may face the same difficulties that a hero might, archetypal heroes react rapidly and vigorously by manifest action, whereas an everyman typically avoids engagement or reacts ambivalently, until the situation, growing dire, demands effective reaction to avert disaster. Such a "round", dynamic character—that is, a character showing complexity and development—is generally a protagonist. Or if lacking complexity and development—thus a "flat", static character—then the everyman is a secondary character. Especially in literature, there is often a narrator, as the written medium enables extensive explication of, for example, previous events, internal details, and mental content. An everyman narrator may be noticed little, whether by other characters or sometimes even by the reader. A narrating everyman, like Ché in the musical Evita, may even address the audience directly.