Кіріспе

Өзін-өзі Энаның патшасы деп жариялаған Энус (б.з.д. 132 жылы қайтыс болды) – Сириядағы Апамея қаласынан шыққан римдік құл. Ол Рим провинциясы Сицилиядағы Бірінші құл көтерілісінде (б.з.д. 135–132 жылдары) көтеріліс басшысы болды. Энус пайғамбар және кереметтер жасаушы ретінде танылып, қозғалыста көзге түсті және соңында өзін патша деп жариялады. Ол Атаргатис қадірлі құдайынан аян алып, хабарласып жүргенін айтты, бұл құдай оның туған жерінде кеңінен танымал болған және оны Сицилиялық Деметрамен байланыстырды. Оның болжамдарының бірі – көтерілісшіл құлдар Эна қаласын жаулап алады және ол бір күні патша болады деген еді.

Өмірбаян

Еунус Антиген есімді грек адамының құлы болды. Ол ояу да, ұйықта да құдайлардан аян алатын болжамгер ретінде танымал еді. Еунус осы қабілеті үшін соншалықты құрметке ие болды, Антиген оны қонақтарына таныстырып, олардың болашағын болжайтын. Сондай-ақ, оракул күйіне келгенде аузынан от шығаратыны айтылды, бұл оның табиғаттан тыс күшінің дәлелі саналды. Бірақ, кем дегенде Флорус бұл отты жеудің бір түрі екенін айтты. Оның сөзіне қарағанда, Еунус аузында өртеуге болатын зат салынған, тесігі бар жаңғақ қабығын жасырып алып, одан от пен ұшқын шығарып тұрған. Бірінші құл соғысы басталғаннан кейін, Еунус көтеріліске жетекшілік етіп, олардың бүліктері құдайлармен қолдауға алынғанын мәлімдеді. Ол Энна қаласын шабуылдауға қатысты, онда Диодор оның шабуылдың алдыңғы қатарында тұрып, аузынан от шығарғанын сипаттаған. Қала басып алынғаннан кейін, Еунус өзін патша деп жариялады және кейіннен өзінің туған жері Сирияны билеген Селевкидтер қолданған Антиох есімін қабылдады. Ол он мыңнан астам ізбасарына Сириялықтар деп атау берді. Еунус Римге тәуелсіз мемлекет құруға тырысқан сияқты, өз монеталарын соғып, әскерін ұзақ уақыт бойы майданға ұстап тұруға қабілетті басқару және жабдықтау жүйесін құрды. Эннада соғылған кішкентай қола монетада «Патша Антиох» деген жазу бар, бұл, әдетте, Еунусқа тиесілі. Оның әскерлері Орталық және Шығыс Сицилиядағы бірнеше қалаларды басып алды. Ол өзіне қарсы жіберілген римдік әскерлерді бірнеше жыл бойы жеңіп келді. Бірақ, оның әскері Марк Перперна басқаратын римдік әскерлерге жеңілгеннен кейін, Еунус сарайының мүшелерімен бірге үңгірге тығылып, кейін тұтқынға алынды. Ол түрмеге қамалды, бірақ жазасын күтпей аурудан қайтыс болды.