Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шу Хан мемлекетінің 3 ғасырдағы әскери қолбасшысы Ву Бань (221–239), әдептік аты Юаньсионг, Қытайдың Үш Патшалық дәуірінде Шу Хан мемлекетінің қытай әскери генералы болған.
3rd century general of the Shu Han state
Wu Ban ( 221–239), courtesy name Yuanxiong, was a Chinese military general of the state of Shu Han in the Three Kingdoms period of China.
Өмір
У Бан – Шығыс Хань әулетінің императоры Линнің (168–189) тұсында генерал Хэ Цзиньдің қол астында қызмет еткен У Куанның ұлы. Өзінің үлкен туысы Ву И сияқты, ол Үш патшалық кезеңінде Шу Хань мемлекетінде әскери генерал болып қызмет етті және Ву И атқарған лауазымдардан кейінгі қызметтерді иеленді. Ол батылдығымен және қайсар мінезімен танымал болды. Лю Бэйдің билігінің қысқа мерзімінде (221–223), Шудың негізін қалаушы және бірінші императоры болған ол Ву Бан линцзюнь (領軍; әскери қолбасшы) қызметін атқарды. Ву Бан 221–222 жылдардағы Сяотин шайқасына қатысты. Шайқастың бастапқы кезеңдерінде Ву Бан мен Фэн Си басқарған жасақтар Ву бұғазындағы Ву гарнизондарын шабуылдап, басып алды, оларды Ву офицерлері Ли И (李異) және Лю Э (劉阿) қорғаған. Шу әскері одан әрі жылжығанда Лю Бэй Ву Бан мен Чэнь Шиге Шу флотын Янцзының шығыс және батыс жағалаулары арасындағы Илинге (夷陵; қазіргі Ичан қаласының оңтүстік-шығысында, Хубэй провинциясы) орналастыруды бұйырды. Шу әскері Ву бұғазынан өткеннен кейін Лю Бэй Ву Банға бірнеше мың сарбазды таулы аймақтан шығарып, У әскерін шабуылға шақыру үшін жазық жерге лагерь құруды тапсырды, бірақ жауды тұзаққа түсіре алмады. Шу әскері ақырында Сяотин шайқасында жеңіліп, Шуға қайта шегінді. 231 жылға дейін У Бан артқы генерал (後將軍) лауазымын иеленді және Анлэ ауылының маркизі (安樂亭侯) атағын алды. Ву Бан кем дегенде Чжугэ Лянның Вэйге қарсы төртінші солтүстік жорылысына қатысты, онда 231 жылы Цы тауы шайқасында Вэй Ян және Гао Сян офицерлерімен бірге Сима И басқарған Вэй әскеріне қарсы маңызды жеңіске жетті, олар 3000 Вэй сарбазын өлтіріп, 5000 жиынтық қару-жарақ және 3100 арбалетті тартып алды. Сима И өз лагеріне қайта шегінуге мәжбүр болды. Кейін 237 жылы ол өзінің туысы Ву Иден Жеңіл атқыштар генералы (驃騎將軍) лауазымын мұраға алды, императорлық билікпен марапатталды және «Мианчжу маркизі» (綿竹侯) атағымен ауыл маркизінен округ маркизіне көтерілді. Ву Бан кем дегенде 239 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, және шамамен 243 жылға дейін қайтыс болған деп есептеледі, осыдан кейін Дэн Чжи Жеңіл атқыштар генералы болып тағайындалды. Ян Сидің 241 жылы жазылған «Цзи Хань Фучэнь Чжань» еңбегінде Ву Бан туралы ақпарат болғандықтан, оның өлімі одан кейін болған болуы мүмкін.
Wu Ban was a son of Wu Kuang (吳匡), an official who served under the general He Jin during the reign of Emperor Ling ( 168–189) in the Eastern Han dynasty. Like his older relative Wu Yi, he served as a military general in the state of Shu Han during the Three Kingdoms period and held appointments/positions which were second to those held by Wu Yi. He was known for being bold and chivalrous. During the short reign of Liu Bei ( 221–223), the founder and first emperor of Shu, Wu Ban served as a lingjun (領軍; a military commander). Wu Ban participated in the Battle of Xiaoting of 221–222 against Shu's ally turned rival state, Eastern Wu. In the initial stages of the battle, the units led by Wu Ban and Feng Xi attacked and captured Wu positions at the Wu Gorge, which were guarded by the Wu officers Li Yi (李異) and Liu E (劉阿). As the Shu army advanced further, Liu Bei ordered Wu Ban and Chen Shi to lead the Shu navy to station at Yiling (夷陵; southeast of present day Yichang, Hubei) in between the east and west banks of the Yangtze. After the Shu army passed through the Wu Gorge, Liu Bei instructed Wu Ban to lead a few thousand soldiers out of the mountainous terrain and set up camps on flat ground to provoke the Wu forces to attack them, but failed to lure the enemy out into a trap. The Shu forces ultimately lost the Battle of Xiaoting and retreated back to Shu. Sometime before 231, Wu Ban held the appointment General of the Rear (後將軍) and was enfeoffed as the Marquis of Anle Village (安樂亭侯). Wu Ban participated at least to Zhuge Liang's fourth northern campaign against Wei where during the Battle of Mount Qi in 231 along with the officers Wei Yan and Gao Xiang they scored a major victory against Wei army led by Sima Yi, when they killed 3,000 Wei soldiers and seized 5,000 sets of armour and 3,100 crossbows. Sima Yi was forced to retreat back to his camp. Later in 237, he succeeded his cousin Wu Yi as General of Agile Cavalry (驃騎將軍), granted imperial authority, and elevated from a village marquis to a county marquis under the title "Marquis of Mianzhu" (綿竹侯). Wu Ban's maintained the appointment until at least 239, he is thought to have died by 243 where Deng Zhi is promoted to General of Agile Cavalry. Yang Xi's Ji Han Fuchen Zan written in 241 would have surely featured Ban so it further suggests his death is after.
Үш патшалықтың романсында
14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында, Үш патшалық кезеңіне дейінгі және оның барысындағы оқиғаларды көркемдеп суреттейтін, Ву Бан Чжугэ Лянның Шудың қарсыласы Вэй мемлекетіне қарсы әскери жорыштарының бірінде шайқаста қаза табады. Ол Вэй офицерлері Чжан Ху (張虎; Чжан Ляоның ұлы) және Юэ Лин (樂綝; Юэ Цзиньнің ұлы) басқаратын садақшылардың атқан жебелерінен жарақаттанып, өзенге құлап көз жұмады.
In the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, which romanticises the events before and during the Three Kingdoms period, Wu Ban is killed in battle during one of Zhuge Liang's military campaigns against Shu's rival state Wei. He is hit by arrows fired by archers under the command of the Wei officers Zhang Hu (張虎; Zhang Liao's son) and Yue Lin (樂綝; Yue Jin's son), falls into a river and dies.