Кіріспе

Нигериялық жас түлектер бағдарламасы

Ұлттық жастар қызметі корпусы (NYSC) – Нигерия үкіметінің Нигерияның түлектерін ел құруға және елді дамытуға тарту мақсатында әскери режим кезінде құрған бағдарлама. Нигерияда әскери шақыру жоқ, бірақ 1973 жылдан бері университеттер мен политехникалық институттарды бітірген түлектер бір жыл міндетті түрде Ұлттық жастар қызметі корпусы бағдарламасына қатысуға міндетті. Бұл жыл ұлттық қызмет жылы деп аталады. Ахмаду Али 1975 жылға дейін NYSC-нің алғашқы бас директоры болды. Қазіргі бас директор – Юшау Догара Ахмед. Генерал-майор Сулейман Казауре 2016 жылдың 18 сәуірінде NYSC бас директоры болып тағайындалды және 2019 жылдың 26 сәуірінде Нигерия армиясының ресурстық орталығына ауысқанға дейін бағдарламаның 17-ші бас директоры қызметін атқарды.

Тарих

NYSC 1973 жылғы 22 мамырда Якубу Говон үкіметі кезінде азамат соғысынан кейін елді қайта құру, жаңарту және татуластыру мақсатында құрылды. Ол №24 жарлық негізінде құрылды, онда бағдарлама "Нигерия жастары арасындағы ортақ байланыстарды дамыту және нығайту, сондай-ақ ұлттық бірлікті жетілдіру үшін" құрылған деп көрсетілген.

Операция

Корпус мүшелері (Ұлттық жастар қызметі бағдарламасына қатысушылар) өздерінің туған штаттарынан басқа штаттарға жіберіледі, онда олар әртүрлі этникалық топтардың, әлеуметтік және отбасылық аялардың адамдарымен араласып, орналастырылған жердің жергілікті тұрғындарының мәдениетін тануы керек. Бұл шара елдегі бірлікті нығайтуға және басқа этникалық топтарды құрметтеуге бағытталған.

Бағдарлау лагері

Нигериялық, әскери қызметке жарамды жастар NYSC порталында тіркелуі керек. Тіркелгеннен кейін, жарамды жастар жасыл карта мен қызмет ететін штатын көрсететін шақыру хатын алады. Шақырылған кезде оларды әдетте "PCM" – Болашақ Корпус мүшелері деп атайды. Болашақ Корпус мүшелері тіркеуден өту және қызмет мерзімінің бірінші кезеңі – бағдарламалық лагерге қатысу үшін әртүрлі штаттарға баруға тиіс. "Бағдарлама" кезеңі шамамен үш апта (21 күн) және отбасы мен достарынан алыс, қатаң тәртіптегі "лагерьде" өтеді. Лагерьлер федерацияның 36 штатында орналасқан. Бағдарламалық лагердің алғашқы аптасында PCM-дер ант қабылдап, енді Корпус мүшелері деп аталады. Үш апталық бағдарламалық лагердің соңында "бітіру рәсімі" өтеді, одан кейін Корпус мүшелері әртүрлі Негізгі Жұмыс Орындарына (PPA) жіберіледі. Олар өздерінің PPA-сында толық жұмыс күнімен жұмыс істейді, бірақ бір жұмыс күні қоғамдық даму қызметіне, көбінесе CDS деп аталатын қызметке арналады. PPA-да он бір айдан кейін Корпус мүшелеріне соңғы рәсімге дейін 3 апталық демалыс беріледі, онда оларға бітіру туралы сертификаттар тапсырылады.

Қызметке жарамдылық

Бір жылдық міндетті қызметке қатысуға құқығы бар болу үшін, түлек диплом алған кезде 30 жасқа толмаған немесе одан аспаған болуы керек, әйтпесе оған NYSC босату куәлігімен теңестірілетін босату куәлігі беріледі. Егер дипломдық куәлігі 30 жасқа толғанға дейін берілген болса, 30 жасқа дейін бітірген, бірақ қызметтік мерзімін өткізбеген түлек те қатыса алады. NYSC міндетті болып табылады, яғни елдің түлектері мүгедек болмаса, әскери немесе жартылай әскери қызметте бір жылдан астам қызмет еткен немесе диплом алған кезде 30 жастан асқан болса, өздері босату туралы өтініш бере алмайды. Күндізгі оқу бөлімінде оқыған түлектерге (CEP) қызмет етуге рұқсат берілмегендіктен, оларға босату беріледі.

Тіркеу талаптары

Болашақ әскери қызметшілер тіркелу үшін жарамды және жұмыс істейтін электрондық пошта мекенжайы мен Нигериялық (GSM) телефон нөміріне ие болуы керек. Жергілікті жерде білім алған түлектерге дұрыс JAMB нөмірі мен тіркеу нөмірі де қажет. Шетелде білім алған болашақ әскери қызметшілер өз оқу орындарының аккредиттелгендігін қамтамасыз етуі тиіс. Сондай-ақ, егер олар ағылшын тілінде сөйлемейтін елдерде білім алған болса, сертификаттарын ағылшын тіліне аударғаннан кейін жүктеуі керек. Әрбір қатысушы биометриялық тексеруден өтуі талап етілетіндіктен, өкіл арқылы тіркелуге рұқсат етілмейтінін де ескеру қажет.

Құрмет

Нигериялық түлектер міндетті бір жылдық әскери қызметті аяқтағанға дейін немесе тиісті босату құжаттарын алғанға дейін мемлекеттік (және көптеген жеке) мекемелерде жұмысқа орналаса алмайды. Әскери қызметтен босатылған түлектердің қатарында отыздан асқандар мен денсаулығында кемістігі барлар бар. Әскери қызмет жылдарында қатысушылар жаңа дағдылармен қатар, қызмет ететін аймақтың мәдениетін де таныса алады.

Сындар

Бағдарлама елдің көп бөлігінен сындарға ұшырады және корпус мүшелерінің еңбекақысы туралы шағымдар түсті. NYSC бағдарламасын орындап жүрген бірнеше жас діни, этникалық немесе саяси құқық бұзушылықтар салдарынан жіберілген аймақтарда қаза тапты. Қауіпсіздік мәселелерінен өзге, көптеген адамдар бағдарламаның қазіргі маңыздылығына күдік келтіріп, осы мәселе бойынша диалог өткізуге шақырды. Жаңа оқиғалардың алдын алу үшін алдын ала шаралар қабылдау қажет. Бағдарламаның қадір-қасиеті мен мәртебесін сақтау үшін жоғарыда айтылған мәселелерді шешу керек. Соңғы кезде NYSC-ті тарату туралы ұсыныс жасалды. Бұл заң жобасын Хон. Аважи Иномбек Абианте енгізді, ол елдегі қауіпсіздіксіздік, корпус мүшелерінің үнемі қаза болуы және нашарлаған экономика салдарынан компаниялардың корпус мүшелерін жұмыста қалдыра алмауы NYSC-ті таратудың себептері ретінде көрсетілді. NYSC-ті тарату туралы ұсынысқа әртүрлі реакциялар болды. Кейбір бұрынғы басшылар оны таратуға қарсы, себебі оның пайдасы зиянынан артық, ал кейбір нигериялықтар бұл жүйенің өзегін жоғалтқанын және бейкүнә нигериялықтардың өміріне қауіп келтірмеу үшін оны тарату керек деп санайды.