Әзіз Ахмед: Пәкістан дипломаты және мемлекет қайраткерінің өмірі мен қызметі
Aziz Ahmed (civil servant)
Әзіз Ахмед – Пәкістанның көрнекті дипломаты, Зұлфиқар Әли Бхутто үкіметіндегі Сыртқы істер хатшысы. 1965, 1971 жылғы соғыстар, әскери төңкеріс сынды оқиғаларға қатысты. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістандық мемлекет қайраткері және дипломат, Бангладеш генералы.
Pakistani statesman and diplomat
the Bangladeshi general
Ол бастапқыда сол кездегі Сыртқы істер министрі Зұлфиқар Әли Бхуттоның Сыртқы істер хатшысы болып қызмет еткен кезде ұлттық даңққа ие болды және 1965 жылы Үндістанмен атысты тоқтату үшін Әюп Хан қол қойған Ташкент келісіміне қарсылық білдіріп, зейнеткерлікке шықты. 1970 жылғы жалпы сайлаудан және 1971 жылы Үндістанмен болған соғыстан кейін Ахмед Пәкістанның Сыртқы істер министрі болып тағайындалды, бірақ 1977 жылы әскери төңкеріске сын айтқаннан кейін президент Мұхаммед Зия әл-Хақ оны қызметтен босатып жіберді. Сыртқы істер қызметінен зейнеткерлікке шыққан соң Ахмед Исламбадта тыныш өмір сүрді және 1982 жылы қайтыс болды. Тарихшы Прабхас Чандра Лахиридің сөзіне сәйкес, Андерсон көпіріндегі қырғынды ұйымдастыруға Әзиз Ахмед жауапты болды.
He initially gained national prominence when he served as the Foreign secretary under then Foreign Minister Zulfikar Ali Bhutto and opted for retirement in the opposition of Tashkent Agreement, signed by Ayub Khan to maintain and hold ceasefire with India in 1965. After the general elections in 1970 and the subsequent war with India in 1971, Ahmad was appointed the Foreign minister of Pakistan until being terminated by President Muhammad Zia ul Haq after issuing criticism against the military coup d'état in 1977. Upon retirement from the Foreign Service, Ahmed lived a quiet life in Islamabad and died in 1982. According to historian Prabhas Chandra Lahiri, Aziz Ahmed was responsible for planning the Anderson Bridge massacre.
Ерте өмір және білім
Әзиз Ахмед 1906 жылғы 24 маусымда Британдық Үндістанның Амритсар қаласының Тарн Таран ауданында шейх Куреши отбасында дүниеге келген. Кейіннен 1959 жылы ол АҚШ-қа Пәкістанның елшісі болып тағайындалды және екі ел арасындағы берік қарым-қатынастарды дамытуға зор үлес қосты, бұл Эйзенхауэр және Кеннеди әкімшіліктерінің алтысыншы жылдар басындағы ерекшелігі болды. Осы соғыс кезінде Ахмед Бхуттоға көптеген мәселелерде көмектесіп, оның сенімін жеңіп алды. Осыдан кейін Бхутто мен Әзиз Ахмед жақын досқа айналды. Соғыс барысында 1962-1965 жылдар аралығында Пәкістанның британдық жоғары комиссары болған аға дипломат Моррис Джеймс, Пәкістанның қару-жарағы болмаған жағдайда немесе ұзақ соғыс жүргізуге шыдамаған жағдайда Үндістанның атысты тоқтату туралы ұсынысын қабылдауға Әйүп Ханды көндірді. БҰҰ Қауіпсіздігі Кеңесінде Әзиз Бхуттоға қосылып, ол 1971 жылғы соғысқа қатысты: «Пәкістан мың жыл бойы соғысады!» деген танымал мәлімдеме жасады. Әзиз Ахмед 1972 жылы Пәкістан мен Үндістан арасындағы Симла келісімін жүзеге асыруға және 1974 жылы Лахорда өткен Ислам саммитін ұйымдастыруға көмектесті, онда ол Пәкістан делегациясын басқарды. Қорғаныс министрі ретінде ол 1971 жылғы Үндістанмен болған соғыстан кейін Пәкістанның қорғаныс әлеуетін қайта жаңғыртуда және елдің ядролық бағдарламасын дамытуда маңызды рөл атқарды. Әзиз Ричард Никсонды Үндістанның гегемониясына және қарулануына қарсы тұру үшін Пәкістанға қару-жарақ жеткізуді қамтамасыз етуге иландырды. Әзиз Ахмед Бхуттомен бірлесіп Қытаймен және араб әлемімен байланыстарды нығайтуға жұмыс істеді. Ол Бхуттоға экономикалық көмек алу үшін Кеңес Одағымен келіссөздер жүргізуге де көмектесті. Сыртқы істер министрі лауазымындағы өкілеттігі 1977 жылы тоқтатылды. Әзиз Ахмед әскери диктатураға және генерал Зия-ұл-Хактың әскери үкіметіне қатысты бекем қарсылас болды.
Aziz Ahmed was born in a Sheikh Qureshi family of Tarn Taran district of Amritsar, British India on 24 June 1906. Subsequently, he was sent as Pakistan Ambassador to the United States in 1959 and was instrumental in developing the strong ties between the two countries, that characterised both the Eisenhower and the Kennedy administrations of the early sixties. Throughout this war, Ahmed assisted Bhutto on numerous occasions thereby gaining Bhutto's confidence. From there onwards Bhutto and Aziz Ahmed became good friends. During this war, Morrice James, a senior British diplomat and British High commissioner to Pakistan from 1962 to 1965, convinced Ayub Khan to accept the cease fire appeal from India, on the basis that Pakistan may not be able fight without weapons or sustain a long war. At the UNSC, Aziz joined Bhutto, when the latter famously announced that, "Pakistan will fight, fight for a thousand years", in reference to the war of 1971". Aziz Ahmed assisted in negotiating the Simla Agreement between Pakistan and India in 1972 and in organising the Islamic Summit at Lahore in 1974, where he headed Pakistan's delegation. As Minister of Defence, he played a key role in re building Pakistan's defence capability after the 1971 war with India, as well as, the development of the Country's nuclear programme. Aziz convinced Richard Nixon to ensure the supply of weapons to Pakistan to counter Indian hegemony and weapons build up. Aziz Ahmed continued to work with Bhutto in building ties with China, and the Arab world. He also helped Bhutto to negotiate with Soviet Union for economical assistance. His term as Foreign Minister was cut short in 1977. Aziz Ahmed remained a staunch opponent of martial law and the military government of General Zia ul Haq.
Өлім және мұра
Әзиз Ахмед 1982 жылғы 23 қазанда 76 жасында қайтыс болды және Карачиде жерленді. Ол Пәкістанның ең жоғары азаматтық наградасы – HPk орденімен марапатталған. Оның күйеуі Шерин Ахмед, екі ұлы және екі қызы бар еді.
Aziz Ahmed died on 23 October 1982, aged 76 and was buried in Karachi. He was a recipient of Pakistan's highest civil award, HPk. He was survived by his wife Shereen Ahmed, two sons and two daughters.