Кіріспе

Мануэль де Фалланың балеті "El amor brujo" (el aˈmoɾ ˈbɾu. xo, "Сүйіспеншілік, колдовщик") – Мария де ла О Лежаррага Гарсияның либреттосына жазылған балет, бірақ көп жылдар бойы авторлық құқығы оның күйеуі Грегорио Мартинес Сьерраға дұрыс есептелді. Ол үш түрде, сондай-ақ оның төрт бөлімінен құралған фортепианолық сюита түрінде де сақталған. Андалусиялық мәдениетке тән музыкасында әйгілі "Danza ritual del fuego" (От ритуалы биі), "Canción del fuego fatuo" (Жарқын от әні) және "Danza del terror" (Қорқыныш биі) бар. Ондағы әндер Андалусиялық испан диалектісінің ерекшеліктерін қолданады.

Гитания (1915)

El amor brujo 1914 жылы gitanería, яғни биленіп орындалатын цыгандық ойын-сауық ретінде, фламенко бишісі және кантаора Пастора Империоға арнап тапсырылды. Ол келесі жылы аяқталды, бірақ 15 сәуірде Мадридтегі Лара театрында өткен тұңғыш көрсетілімі сәтсіз аяқталды. Бұл нұсқа екі көріністен тұрады және бишілер мен актерлерге арналған, сонымен қатар кантаора дауысы мен камералық ансамбль үшін жазылған.

Бірінші қайта қаралған нұсқасы (1916)

Содан кейін Фалла балетті қайта қарастырды, сөйлеу диалогтарын алып тастап, кантаора бөлігін меццо-сопраноға арналған үш әнмен алмастырды және секстет пен шағын оркестрге қосымша музыкалық сүйемелдеу қосты. Сюжеті де сәл өзгертілді. Бұл ықшамдалған нұсқасы, әлі де екі көріністе, 1916 жылдың 12 наурызында Энрике Фернандес Арбостың жетекшілігімен Мадрид симфониялық оркестрінің мүшелерімен орындалды. Бірақ ол бірнеше рет өңделді, келесі жылы Фернандес Арбос «Театро Реаль» театрында қойылым ұсынғаннан бастап.

Пантомимикалық балет (1924)

1924 жылы Фалла "Эль амор брухо" туындысын бүгінде ең танымал бір актілі пантомималық балетке жетілдірді, көбінесе оркестрлеуін кеңейту арқылы. Бұл шығарма келесі жылы Честер баспасынан жарық көрді және Парижде көрсетілді. Америкадағы тұңғыш қойылымы 1927 жылдың 17 наурызында Филадельфия қаласындағы Метрополитен опера театрында өтті, дирижерлік Александр Смолленс, ал меццо-сопрано солисі Кэтрин Нолл Филадельфияның Азаматтық опера компаниясымен бірге өнер көрсетті.

Фортепиано үшін үзінділер жиынтығы (1922)

Балетті аяқтау алдында Фалла фортепианоға арналған төрт бөлімнен тұратын сюита жазды: Пантомима, Қорқыныш биі, Балықшының романсы және От ритуалдық биі. Бұл шығармалар жарияланған еңбектер тізімінде G69 ретімен белгіленген.

Қысқаша мазмұны

"Әнші махаббат" - Андалусиялық цыған әйелі Канделаның тарихы. Оның сезімі Кармело есімді еркекке болғанымен, ол кішкентай кезінде басқа бір еркекке (сонда балаға) күйеуге берілуге уәде берген. Көп жылдар өткен соң Канделаның күйеуі қайтыс болды (Люсия есімді әйелдің күйеуінің қолынан), бірақ ол әлі де әйелін мазалап жүреді. Барша ауыл осы құбылысты біледі, бірақ Канделаны әр түнде күйеуінің көлеңкесімен ("Danza del terror") билейтіндігі үшін ақылсыздан жазады. Енді жесір қалған Кандела Кармеломен қарым-қатынас құруға бостандық алады, бірақ күйеуінің көлеңкесі оны жалғасып мазалайды. Ауылдың басқа әйелдерімен әңгімелескеннен кейін, Кандела күйеуінің өмірлік серігіне адал болмағанын, оның бақытын құруға бар күшін салғанына қарамастан түсінеді. Күйеуінің жасырын махаббаты Люсия екені белгілі болады. Кандела мен Кармелоға көлеңкені қуу үшін ритуалдық би қажет екені айтылады ("Danza ritual del fuego"), бірақ ол тиімсіз болады. Көлеңке әлі де Канделаның жанына жабысады. Кандела Лусияны сол түні Кармеломен таныстыру сылтауымен алдап әкеледі. Ол келген кезде Канделаның күйеуінің көлеңкесімен билеуі басталады, бірақ соңғы сәтте Кандела күйеуінен шегініп, Люсияны оның енді қайтыс болған жары ("Danza del juego de amor") алып кетеді. Таң атып, Кандела мен Кармело енді олардың махаббатын толыққанды сезінуге бостандық алады.

Гитания (1915)

1991: Жозеп Понс Театр Лиуре оркестрімен, "кантаора" Джинеса Ортега. Harmonia Mundi HMC905213

Фильмдер

1967 жылы Франсиско Ровира Белета фильмдік нұсқасын түсірді. Ол «Оскар» сыйлығының «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды, бірақ Жири Менцельдің «Жалғыз бақылаудағы пойыздар» фильміне есе жіберді. Дегенмен, ол «Испаниялық көрініс өнері кәсіби одағы» сыйлығын жеңіп алды. 1986 жылы испан режиссері Карлос Саура балет негізінде «El amor brujo» фильмін түсірді, онда Антонио Гадес басты рөлде ойнады және хореографияны қойды. Бұл оның «Bodas de sangre» (Қанды той) және «Кармен» фильмдерінен кейінгі би фильмдері трилогиясының үшінші туындысы болды. Фильм сюжетті сөйлеу диалогтарымен толықтырды, бірақ бәрібір балеттің толық музыкалық қойылымын, сондай-ақ фильмдегі кейіпкерлер орындаған қосымша әндер мен билерді пайдаланды. Испания Ұлттық оркестрін Хесус Лопес Кобос басқарды, ал саундтректе естілген канте-джондо әншісі – Росио Юрадо. Қазір қайта басылмаған саундтрек альбомын EMI шығарды.

Музыка

"Cancion del Fuego Fatuo" бөлімі 1960 жылы джаз музыканты Майлз Дэвис Гил Эванстың аранжировкасымен "Sketches of Spain" альбомы үшін "Will O' the Wisp" деп жазылған.