Кіріспе
Тамил патшасы Недункилли (; Орта тамил: Nedunkilli Cōḻaṉ; Классикалық санскрит: Nedunkilli Cōla; б.з.б. шамамен 450 – б.з.б. шамамен 405 жылдары) – Сангам әдебиетінде еске алынған Тамиллакам аймағынан шыққан ерте Чола әулетінің тамил патшасы. Недункилли басқа Чола патшасы Наланкиллимен арасындағы азаматтық соғыс аясында еске алынады. Бізге Сангам поэзиясының шағын үзінділерінен ғана мәлімет бар.
Nedunkilli ( ; Middle Tamil: Nedunkilli Cōḻaṉ; Classical Sanskrit: Nedunkilli Cōla; c. 450 BCE – c. 405 BCE) was a Tamil king of the Early Cholas from the region of Tamilakam mentioned in Sangam Literature. Nedunkilli was mentioned in context with a civil war between him and another Chola Nalankilli. The only information we have is from the fragmentary poems of Sangam.
Наланкилли мен Недункилли арасындағы байланыс
Манимекалай Недункилли мен Наланкиллидің Қариярудағы қатыгез шайқасының оқиғасын көркейтеді. Манимекалайдың сөзіне қарағанда, бұл шайқасты Маванкилли билігінде кіші Чола ханзадасы, сондай-ақ Нудумудикилли және Килливалаван жүргізген. Осыдан Наланкилли кіші ханзада болған және Недумудикиллидің кіші інісі екенін түсінуге болады. Пуранануру поэмаларының кейбіреулері (27-шы поэма) Наланкиллиді Сетценни Наланкилли деп атайды. Бұл Карикала Чоланың әкесі Иламцетценни мен Наланкилли арасындағы туыстық қатынасты (мүмкін, әке мен немере) көрсетеді. Наланкиллидің Мавалаттан (Пуранануру – 43) деген кіші інісі де болған. Бұл деректерден К.А.Н. Шастри Наланкилли, Недункилли және Мавалаттан – Карикала Чоланың үш ұлы деген қорытындыға келді. Дегенмен, Пуранануру мен Манимекалайдағы шайқасты байланыстыратын жалғыз нәрсе – Карияру деген ат. Манимекалай бұл шайқасты Чола тарихындағы маңызды оқиға ретінде жанды түрде суреттейді, ал Пурананурудан көрініп тұрғандай, екі бауырлас арасындағы ұсақ-түйек дау емес. Сонымен қатар, Пуранануру поэмаларында Чера және Пандия патшаларының қатысуы туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Недункилли мен Наланкилли арасындағы соғыс
Пуранануруда Наланкилли мен Недункилли арасындағы соғыс туралы айтылады, ол Недункилли Карияру шайқасында қаза тапқанға дейін жалғасты. Бұл екі Чола, Поумпухар мен Урайур қалаларынан билік жүргізген Чола әулеттерінің бәсекелес тармақтарына жатқан болуы керек. Недункилли Наланкиллидің қарсыласы болды және Урайурдан билік жүргізді. Ақын Ковур Килар Недункиллиге екі өлеңінде (Пуранануру – 44, 45) арнап, азаматтық қақтығысқа қатысты бірнеше мәліметтер келтіреді. Бұл өлеңдерге сәйкес, Недункилли бір кезде Авурдағы бекіністе қоршауға түсіп, Наланкилли оны қоршады. Ақын қоршаудың салдарынан қарапайым халықтың басынан өткен қиындықтарды көрнекті түрде суреттейді және Недункиллидің еркектей шығып күресуін талап етеді. Еркек пілдер, әйелдер тобымен бірге ірі су қоймаларына (бекіністің сыртында) шомылуға жіберілмейді, сондай-ақ, май қосылған күріш доптарымен тамақтандырылмайды, тізгіштеріне шайқалып, ұзақ дем соғып, түндері жерге домалап, дауыстап, гүрсілдейді. Балалар сүтсіз жылайды, әйелдер гүлсіз шаштарын өреді, қаланың сарайлары судың жетіспеуінен зарлаған адамдардың айқайларымен көтеріліп тұрады. Сен, жылдам аттардың иесі, енді мұнда тұруға болмайды! Егер мейірімді болсаң, "Бұл сенікі" деп айтып, қақпаларды аш, егер батыл болсаң, қақпаларды ашып, әскеріңді жеңіске жетекте. Егер ешқайсысы болмасаң, бекіністің мықты қақпаларын жауып, биік қабырғалардың артында жасырыну – ойлап қарасаң, бұл өте ұятты! (Пуранануру – 44). Недункилли амбицияға ие болғанымен батылдығы жетпеді және өзінің қорқақтығымен өзіне де, халқына да көп азап сыйлады. Барлық қорқақтар сияқты, ол да адалсыздық пен жамандыққа ұшыраудан үнемі қорқып өмір сүрген. Наланкилли Урайурды қоршағанда, Недункилли бекіністің ішінде қамалып қалғанда, Илантатан есімді ақын бекініске кірді. Недункилли оны тыңшы деп күдіктеніп тұтқынға алды және өлтіруге әзірленді. Ақын Ковур Килар Илантатанның өмірі үшін сәтті өтініш жасады (Пуранануру – 47).
Кариару шайқасы
Манимекалай Кариярудағы ұлы шайқаста "Чола кіші князі" (Илангон) Пандия және Чера патшаларын жеңгенін айтады. Чола князі Илангонның Наланкилли болғанын болжауға болады және бұл шайқаста Недункилли қаза тауып, азаматтық даулар аяқталды. Ковур Килар екі Чола князінен де қақтығыстан бас тартуын қайта-қайта өтінді, себебі кім жеңсе де, жеңілгені Чола болар еді (Пуранануру – 45). Алайда, бұл өтініш ешқандай нәтиже бермеді және Недункилли Карияру шайқасында қаза тапты.