Кіріспе
Жүзімнің түрі Миссиялық жүзім – бұл Витис винифераның бір түрі, католиктік жаңа әлем миссионерлері оны Испаниядан Солтүстік және Оңтүстік Американың батыс жағалауларына қасиетті, дастарқандық және нығайтылған шарап жасау үшін әкелген. Ол Оңтүстік Америкада, әсіресе Чили және Перуде, Криола және Паис деген аттармен өсіріледі. 19 ғасырда бұл жүзім басқа да аттармен белгілі болған, оның ішінде Лос-Анджелес жүзімі де бар.
Mission grapes are a variety of Vitis vinifera introduced from Spain to the western coasts of North and South America by Catholic New World missionaries for use in making sacramental, table, and fortified wines. It is grown in South America, particularly in Chile and Peru, under the names Criolla and Pais. During the 19th century, the grape was known by several other names, including the Los Angeles grape,
Тарих
Бастапқы еуропалық сорт, соңғы уақытқа дейін жоғалып кеткен, сондықтан жүзім "Миссия жүзімі" деп аталды, себебі олар көбінесе испан миссияларында өсірілді. 1522 жылға дейін Мексика қаласының маңындағы жергілікті жүзімнен шарап жасалған. Бірақ, жасалған шараптың сапасы жеткіліксіз болғандықтан, Эрнан Кортес қасиетті шарапты Ескі әлемнен алынған жүзімдерден жасау және осы жүзімді Жаңа әлемдегі әрбір испан елді мекеніне отырғызу туралы жарлық шығарды. 16 ғасырда Испаниядан Мексикаға әкелінген, олар 17 ғасырдың басында Нью-Мексикода егілді. Бірнеше онжылдықтан кейін, 1697 жылы иезуит миссионері Хуан де Угарте Миссия де Нуэстра-Сеньора-де-Лорето Кончоны құру арқылы шарап қазіргі Баха-Калифорнияға енгізілді. Калифорнияда екі жергілікті жүзім сорты болды – Vitis californica және Vitis girdiana, бірақ екеуі де шарап жасау үшін қолданылмады. Жүзім 18 ғасырдың соңында францискан миссионерлері арқылы қазіргі Калифорнияға әкелінді; осы Калифорнияда отырғызылған келесі жүзімдер 1771 жылы Mission San Gabriel Arcángel болды, осы жүзімдердің кесінділері шамамен 1786 жылы Pueblo de Los Ángeles-те жаңа жүзімдерді өсіру үшін пайдаланылды. Соңында жүзімдіктер мен шарап жасау Калифорниядағы испан миссияларының барлығына тарады. 18 ғасырдың соңғы онжылдығында Mission San Gabriel Arcángel шарап өндірісімен айналысты. Миссия жүзімінен жасалған десерт шарабы Еуропада сапалы деп танылды. Шарап жасау миссиялар үшін табыстың маңызды көзі болды, бірақ 1830 жылдардағы секуляризациядан кейін тоқтатылды; соңында миссия жүзімдіктері тастала бастады. 1865 жылға дейін Миссия жүзімі Калифорниядағы жүзім шаруашылығының барлық көлемін құрады. 1880 жылдан 1920 жылға дейін Миссия жүзімі өсірілген жердің көлемі қысқарды. Құрғақ заң кезеңінде жүзім Калифорнияда көбінесе жоғалып кетті, мексикалық шарап АҚШ-қа контрабандалық жолмен әкелінді, ал қалғандары тасталып кетті. Кейіннен оның орнына асыл жүзім сорттары келді. 2017 жылы штаттағы Миссия жүзімінің қалған өсімі көбінесе Алтын елде, шамамен жалпы аумақта орналасқан. 2019 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті Миссия жүзімінің Калифорнияда шамамен аумақта өсірілетінін бағалады.
Шараптар
Алкогольді сусындарды Mission жүзімінен жасаудың алғашқы жазбалары сиыр терісін, жүзімді таптау және былғары қаптарды қолданатын қарапайым әдістерді еске түсіреді. Бірінші сығудан ақ шарап, кейінгі сығулардан қызыл шарап, ал қалған қалдықтан коньяк алынған. Миссиялық жүзімнен жасалған шарапты Юлиус Дресель “ерекше Бургундия дәмімен” сипаттаған. Бұл жүзімнің сабағы бұрамалы, қалың болып, басқа жүзім түрлерінен гөрі кішкентай ағашқа ұқсайды. Жеміс берген кезде жүзімдер “ірі, ауыр, қою қызыл жүзім шоқтарын” береді. Сонымен қатар, Солтүстік Калифорнияда өсірілген осы сорттың жүзімдері Сонома жүзімі деп, ал Оңтүстік Калифорнияда өсірілгені Лос-Анджелес жүзімі деп аталған, олардың әрқайсысы ерекше дәмге ие болған; басқа жерлерде олар Калифорния жүзімі деп аталды. Тарихи тұрғыдан алғанда, осы сорттан төрт түрлі шарап жасалған: ақ, құрғақ қызыл, тәтті қызыл және тәттілендірілген брендилік шарап. XXI ғасырда Миссия сорты Амадор, Калаверас және Санта-Барбара округтерінде, сондай-ақ Сан-Хоакин округінің Лоди қаласында өсіріледі. Осы өндірушілер анжелика, құрғақ және үстел шараптарын шығарады. Миссия жүзімінен жасалған анжелика “көбінесе өте тәтті” деп сипатталған, ал осы сорттан жасалған сакраменттік шарап “аурушаң тәтті, тіпті қышқылдығы да сезілмейді” деп айтылған. Миссия жүзімі көп өнім беретін және түрлі климатқа бейімделе алатын болғанымен, одан жасалған үстел шарабының ерекшелігі шамалы, сондықтан қазіргі заманда шарап жасауда оның қолданылуы азайды. Калифорнияда бір ғасыр бойы жамандалып, нашар жүзім ретінде қарастырылып, құлай жаздағанмен, соңғы кезде Миссияға қызығушылық қайтадан артып келеді. Көптеген шағын өндірушілер оның ұзақ тарихын және штатта қалған аз ғана егістіктерін құрметтейді.
Еуропалық атау
2006 жылдың желтоқсан айында Мадридтегі Centro Nacional de Biotecnología испандық ғалымдары құпия Миссия жүзімінің атын және оның тегін, сондай-ақ Америкада ең алғаш өсірілген еуропалық жүзімдерді анықтады. Олардың нәтижелері Америка шарап және жүзім шаруашылығы қоғамының журналында жариялануға тиіс. Ғалымдар Миссия жүзімінің ДНК-сы Листан Прието деп аталатын, көпке таныс емес испан сортымен сәйкес келетінін анықтады. Листан – Паломиноның тағы бір атауы, бірақ ол Шерри жасау үшін қолданылатын Паломино Фино ақ жүзімімен байланысты емес.