Кіріспе
Майкл Алан Месснер (1952 жылы туған) – американдық әлеуметтанушы. Оның зерттеулерінің басты салалары – гендер (әсіресе ерлерді зерттеу) және спорт әлеуметтануы. Ол бірнеше кітаптың авторы, сонымен қатар гендерлік зорлық-зомбылық, ерлер мен ұлдардың өмірі, гендер мен спорт мәселелері бойынша лекциялар оқиды және оқытады. 1987 жылдан бері Месснер Оңтүстік Калифорния университетінде әлеуметтану және гендерлік зерттеулер профессоры қызметін атқарып келеді. Ол бұрын кафедра меңгерушісі болған, қазіргі таңда екі факультетте де жұмыс істейді. 2010-2011 жылдары Тынық мұхиты социологиялық қауымдастығының президенті болды, ал 2011 жылы Калифорния әйелдер құқығы орталығы оған «Әділет іздеу» сыйлығын табыс етті.
Michael Alan Messner (born 1952) is an American sociologist. His main areas of research are gender (especially men's studies) and the sociology of sports. He is the author of several books, he gives public speeches and teaches on issues of gender based violence, the lives of men and boys, and gender and sports. Since 1987, Messner has worked as a professor of sociology and gender studies at the University of Southern California. He was head of the department, and still retains his dual faculty appointment. He was the president of the Pacific Sociological Association in 2010 2011, and in 2011 the California Women's Law Center presented him with the Pursuit of Justice Award.
Өмірбаян
Месснер Калифорния штатының Салинас қаласында туған.
Білім
Месснер балабақшадан бастап философия докторына дейін Калифорния штатының мемлекеттік мектептерінде білім алған. Ол Калифорния штатының Чико мемлекеттік университетінен әлеуметтік ғылымдар бойынша бакалавр және социология бойынша магистр дәрежесін алған. 1985 жылы Калифорния университетінде (Беркли) «Еркіндік және спорт: Спортшының өмір жолында ер адамның жекелігінің мағынасының өзгеруін зерттеу» тақырыбында диссертация қорғап, социология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. 1970 жылдардың соңында ол феминистік теория және гендерлік құрылымды зерттеумен айналыса бастады. Ол АҚШ-та ерлер мен еркектік туралы өткізілген алғашқы курстардың біріне, Берклидегі Боб Блаунер ұйымдастырған сабаққа қатысты.
Жеке өмір
Месснер Оңтүстік Пасаденада әйелі, социолог және жазушы Пьеррет Хондагнеу Сотеломен бірге тұрады. Олардың Майлз және Саша есімді екі ұлы бар.
"Бейбіт клубтар" туралы ескертулер
Калифорния штатының Менло Парк қаласындағы "айқас клубы" туралы мақаласында Месснер, ондағы еркектердің "көбінесе бала кезінде бейне ойындардан, мультфильмдерден және фильмдерден сіңірген, жасырылған зорлық-зомбылық сезімдерін" көтеріп жүретінін айтты. [ ] Ұлдар халық мәдениетінен сіңірген жауынгерлік қиялдары болады, ал мектептер оларды осы қиялдардан айыруға тырысады. Осы қиялдарда: "Батырлар әрқашан зорлыққа жүгінеді, және олар әрқашан даңқ пен әйелдерді жеңіп алады".
Жыныстық қатынас және гендерлік рөлдер
Месснер қоғамның сексуалдыққа және гендерлік рөлдерге берген баса назарды әртүрлі еңбектерінде көрсетеді, осы категорияларға байланысты қоғамдағы рөлдердің алдын ала анықталатыны туралы түсініктерді қолдайды. Гендерлік рөл – мәдениетпен белгіленген және тікелей қарым-қатынас және БАҚ арқылы көрініс табатын ерекшеліктер жиынтығы. Бұл алдын ала белгіленген рөлдер кейбір санаттарға жататын адамдарға басқаларына қарағанда тең емес артықшылықтар береді. Көптеген қоғамдарда бұл жүйелі қанаушылыққа айналған. Ол осы идеяларды әртүрлі мақалалар арқылы талқылайды және спортқа әйелдердің қатысуы сияқты мәселелерді, сондай-ақ 100% түз қанағаттанушы болу дегеніміз не екенін зерттейді. Месснер сексуалдық – «құрылған жекелік, өнер және институт» деген теорияны қолдайды. Бұл қажет емес және ол күнделікті қоғамдық мінез-құлыққа әсер етеді. Ол бұл ойды «100 пайыз түз болу» мақаласында тереңірек талқылайды. Бұл мақалада ол өзінің бойы мен дене бітіміне байланысты жасөспірім кезінде спортшы болуға қалай ықпал еткенін және оның нәтижесінде сыртқа шығарылудан қорқып, сексуалдық ашықтығын қалай басып тастағанын айтады. Ол баскетболмен айналысқан тәжірибесі мен досымен қарым-қатынасы туралы, өйткені оған деген романтикалық сезімдерін жасырған. Осы сезімдердің нәтижесінде ол оны өзінің наразылығының сыртқы көзі ретінде қарастырады және тіпті осы наразылықты білдіру үшін оны қорлауға дейін барады. Месснер өзін бисексуал ретінде танытпаса да, ол өзінің тәжірибесін Фрейдтің бисексуалдық моделіне сүйене отырып сипаттайды, ол көптеген адамдар өмірінде бір кезеңде өз жыныстағы адамдарға тартылатынын айтады. Ересек болғаннан кейін олар сексуалдық құштарлықтарын өз жыныстағы адамдарға ауыстырады. Жұмсақ эссенциализм түсінігін жою үшін ұлдар спортын гендерлік жағынан бейтарап ету және әйелдер спортын стратегиялық түрде жіктеу гендерлік теңсіздікті жоюға көмектеседі. Гендер дарынды студенттердің дамуында да маңызды рөл атқарады. Дарынды студенттердің гендерлік ерекшеліктері көбінесе олардың құрбыларынан өзгеше болады. Мысалы, дарынды қыздар басқа қыздарға қарағанда дарынды ұлдарға көбірек ұқсайды. Бұл олардың гендерлік сәйкестігін дамытуын қиындатады. Қыздар «қыздар математикада нашар» сияқты стереотиптерге байланысты үлгерімсіз болуы мүмкін, тіпті математикадағы гендерлік айырмашылық бұрынғыдан айтарлықтай қысқарған. Осы себепті кеңесшілердің гендерлік білім беру тәжірибесін түсіну және студенттерге қолдау көрсетуде тәжірибелі болуы маңызды. Спорт пен білім беру ұлдар мен қыздардағы гендерлік теңсіздіктерді көрсетеді, бірақ ол қоғамдағы гендерлік және сексуалдық қатынастардың толық картинасын көрсетпейді. Месснердің қоғамдағы гендерлік рөлдерді алдын ала анықтау туралы көзқарасы конголықтар сияқты басқа мәдениеттерде одан да күшті көрінеді. Мысалы, Мур Конгодағы әйелдер құқығы туралы жазғанда, әйелдер бала туу үшін ғана пайдаланылатынына алаңдатарлық дәлелдер тапты. Әйелдер семинарында күйеудің әйелін ұруының дұрыс еместігі көрсетілгенде, бір ер адам: «Егер біз әйелдерімізді ұрпақ ете алмайтын болсақ, олар бізбен жыныстық қатынасқа түспесе не істейміз?» – деп сұрады. Бұл әйелдердің бала туушы ретінде қарастырылатынының жалпыға ортақ, бірақ шамадан тыс мысалы. Әйелдердің денелеріне еркектердің құқығы осындай қоғамдарда қалыпты жағдайға айналды және Месснер сияқты феминистер өзгертуге тырысатын құндылықтарды көрсетеді. Сексуалдық – елдерді бақылауға пайдаланылатын қуатты құрал, әсіресе ол консервативті діни ойлармен байланысқанда. Феки: «Егер сіз бір халықты түсінгіңіз келсе, олардың жатын бөлмелеріне қараңыз». Оның гипотезасы Мысыр сияқты қоғамдарды қарастырғанда дұрыс. Үкіметтер мен ата-аналар балаларына сексуалдық тәрбие беруге жеткілікті сенім артпайды. Нәтижесінде сексуалдыққа қатысты діни көзқарастар қалыптасып, оларға қатаң түрде бағынады. Әйелдер некеге тұрмайынша таза болуы және содан кейін де тазалығын сақтауы күтіледі, тіпті олардың сексуалдық өмірі отбасылық мәселе болса да, әдетте патриарх олардың кімге және қашан үйленетінін анықтайды. Осы ой-пікірлер әйелдерді жұмыс орнында және саясатта басшылыққа алудан алды. Егер әйелдер өз денелерін бақылай алмайтын болса, олар кез келген саланың басшысы бола алмайды. Әйелдерді спортқа тарту еркектерге көп пайда әкеледі. Ол «осындай тәжірибелер еркектерге қыздармен, әйелдермен және әділ әлем құруға мүдделі басқа да адамдармен бірге әрекет етуге міндеттеме береді» дейді. Месснердің зерттеулерін үш негізгі санатқа бөлуге болады: гендер және спорт; спорттық БАҚ; және еркектер, феминизм және саясат.
Жыныстық қатынас және спорт
Месснер гендер мен спорт тақырыбында төрт кітап және он бірден астам мақала жазған. Олардың зерттеулері нәтижесінде Месснер, Куки және Хекструм спорт медиасы адамдар көргісі келгенді ғана көрсетіп қоймай, керісінше, спортты ерлер әлемі ретінде қабылдауға ықпал ете отырып, гегемоникалық гендерлік теңсіздіктерді күшейтеді деген қорытындыға келді.
Ерлер мен феминизм
Өзінің ерлер мен әйелдер зерттеулеріндегі жұмыстарында Месснер 1970 жылдардан бері феминистік қозғалысты ерлердің көзқарасынан талдап келеді. Оның зерттеулері негізінен ерлердің феминизмге жеке, ұйымдық және саяси тұрғыдан жауап беруіне қатысты. Феминизмге оның соңғы үлесі – «Кейбір ерлер: Феминистік одақтастар және әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату қозғалысы» атты бірлескен кітабы, ол 2015 жылдың наурызында Оксфорд университетінің баспасынан шықты. Жалпы тенденция бойынша, Месснер феминистік қозғалысты қолдаудың және сексизмді жоюдың ерлердің өзіне тиімді екеніне сенеді. 2004 жылғы «Патриархтар мен жеңілгендер: ерлер мүдделерін қайта қарастыру» мақаласында Месснер «ерлер мүдделері» тұжырымдамасын зерттейді, ерлер үшін жалпыға ортақ мүдде бар ма және ол АҚШ-тағы феминизм рөліне қалай әсер етеді деген сұрақтарды қарастырады. Бұдан бөлек, ол «ерлер және еркектік» тақырыбына ғылыми назардың қалыптасуын талқылайды, АҚШ-тағы ерлер мүдделері коммерциялық және саяси дискурста қалай білдірілетінін анықтап көрсетеді. Месснердің пікірінше, барлық ерлер феминизмді қолдауы тиіс. Ол мысал ретінде, қару салынған жүк көлігімен жылдам келе жатқан жас ақ жігітті келтіреді. Ол былай деп жазады: «Мен сол жігітті ерлер қозғалысына тартуға және оны осы қозғалысқа қатыстыруға тырысу үшін, оған өзі үйренген еркектіктің өзін-өзі жоюға және зиянды екеніне, ал феминистік өзгерістер оның мүддесіне сай екеніне көндіруіміз керек». Месснердің сөзіне сүйенсек, феминизмнің мәні – әрбір адамның мүддесін қорғауда, себебі жүйелі, гегемоникалық қысым тек әйелдерге ғана емес, баршаға зиян келтіреді.
Мақалалар
PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF. PDF.