Алексей Грейг: Ресей Әскери-теңіз флотының адмиралы және қайраткері

Кіріспе

Алексей Самуилович Грейг (Алексе́й Самуи́лович Грейг) (6 қыркүйек 1775 – 18 қаңтар 1845), ақсүйек Грейг отбасында дүниеге келген, Ресей империясының әскери-теңіз флотының адмиралы. Кронштадт қаласында туған, ол адмирал Сэмюэл Грейгтің (1735–1788, кейін Кронштадт губернаторы) ұлы, Мэри Сомервиллдің күйеуінің туысы және Ресейдің қаржы министрі, генерал Самуил Грейгтің (1827–1887) әкесі болды. Ол 1783 жылдан 1785 жылға дейін Эдинбургтағы Корольдік жоғары мектепте ректор Александр Адамның басшылығымен оқыды, содан кейін капитан Томас Трубриджтің кемесінде ерікті болып қызмет етті. Грейг өзінің карьерасын Британдық Корольдік теңіз флотында бастады, 1785 жылдан 1796 жылға дейін Шығыс Үндістан және Еуропада қызмет етті. Ол Ресейге оралып, 1798–1800 жылдары Францияға қарсы Жерорта теңізіндегі экспедицияларға қатысты. Адмирал Дмитрий Сенявиннің басшылығымен ол 1807 жылы Афон шайқасында және Дарданелл шайқасында көзге түсті, нәтижесінде Ресей Лемнос және Тенедос аралдарын басып алды. Наполеон соғыстарының аяқталуымен ол 1813 жылғы Данциг қоршауы кезінде Данцигтің теңіз блокадасына басшылық етті. Грейг – шотланд тегінен шыққан жалғыз орыс офицері емес еді. Ол капитан болған кезде, тағы бір шотланд, капитан Браунмен бірге 1797 жылы императорлық фрегат «Архангелдің» қаза тауып, қиын жағдайға түсті. Келесі жылы, Текселден тыс эскадрильяда ол 64 зеңбірекке ие «Ретвизан» кемесіне қолбасшылық етті, ал шотланд екені айтылатын капитан Роберт Крон 74 зеңбірекке ие «Утиславты» басқарды. 1801 жылы Грейг кейбір британдық теңіз тұтқындарына қатысты қатыгездік танытқаны үшін император Павелдің наразылығына батыл түрде қарсы шыққандығы үшін бір уақытқа Сібірге жер аударылды. 1816 жылы Грейг Қара теңіз флотының қолбасшысы болды және бұл лауазымды 17 жыл бойы сақтап қалды. Ол сонымен қатар Севастополь және Николаевтың әскери губернаторы болып қызмет етті, көптеген реформалар мен жақсартулар енгізді, ал осының нәтижесінде Николаев тұрғындары 1873 жылы оның құрметіне ескерткіш орнатты. 1828–1829 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде Грейгтің батыл басшылығы Варна және Анапа қалаларын қоршау кезінде өзін-өзі көрсетті. Ол Севастопольден әкелген орыс флотының толық құрамын басқарды: қырық кеме, оның сегізі желілік болды, үш ай бойы князь Меншиковтың әскерлерімен бірлесіп теңіз және құрлықта әрекет етті. Бұл операция кезінде Ресей императоры Николай I «Париж» кемесінде оның қонағы болды, онда дипломатиялық кеңсе және 1300 адам орналасқан еді. 1833 жылы Грейг Санкт-Петербургке қайтарылды, онда император Николай оны Ресей империясының Мемлекеттік кеңесінің мүшесі етіп тағайындады және Пулково обсерваториясының құрылысын бақылауды тапсырды. Француз Полинезиясындағы Ниау атолы Алексей Грейгтің құрметіне аталды. Оны 1820 жылы орыс адмиралы Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузен оның құрметіне атады.

Aleksey Samuilovich Greig (Алексе́й Самуи́лович Грейг) (6 September 1775 – 18 January 1845), born into the noble Greig family, was an admiral of the Imperial Russian Navy. Born in Kronstadt, he was the son of Admiral Samuel Greig (1735–1788, then Governor of Kronstadt), brother in law of Mary Somerville, and father of General Samuil Greig (1827–1887), Russian Minister of Finance. He studied at the Royal High School, Edinburgh under the Rector Alexander Adam from 1783 to 1785, and then served as a volunteer on board , under Captain Thomas Troubridge. Greig started his career in the British Royal Navy, serving in East India and Europe from 1785 to 1796. He returned to Russia to take part in the Mediterranean expeditions against France from 1798 to 1800. Under the command of Admiral Dmitry Senyavin, he distinguished himself in 1807 in the Battle of Athos and the Battle of the Dardanelles, which resulted in the Russian occupation of Lemnos and Tenedos. At the close of the Napoleonic Wars he was placed in command of the sea blockade of Danzig during the 1813 siege of Danzig. Greig was not the only Russian officer of Scottish descent. While still a captain, he and another Scotsman, Captain Brown, were involved in some trouble due to the wreck of the Imperial frigate Archangel in 1797. In the following year, in the squadron off the Texel, he commanded the 64 gun Retvizan; and Captain Robert Crown, said to be a Scot, had the 74 gun Utislaw. In 1801 Greig was banished to Siberia for a time, in consequence of boldly remonstrating with the Emperor Paul for his severity to some British naval prisoners. In 1816 Greig became Commander of the Black Sea Fleet, a post which he kept for 17 years. At the same time, he served as Military Governor of Sevastopol and Nikolayev, introducing many reforms and improvements that the grateful citizens of Nikolayev would later erect a statue to his memory in 1873. During the Russo Turkish War of 1828–29, Greig's bold leadership made itself felt at the Sieges of Varna and Anapa. He was in full command of the Russian fleet, which he had brought from Sevastopol: forty vessels, eight being of the line, acting in conjunction with the troops under Prince Menshikov for three months by sea and land. During these operations the Emperor Nicholas I of Russia was his guest on board the Parizh,
which had the Diplomatic Chancery and 1,300 persons under her flag. In 1833 Greig was recalled to Saint Petersburg, where the Emperor Nicholas appointed him a member of the State Council of Imperial Russia and asked him to superintend the construction of the Pulkovo Observatory. An atoll in French Polynesia Niau is named Greig after Aleksey Greig. It was named in his honor by the Russian Admiral Fabian Gottlieb von Bellingshausen in 1820.

Отбасы

Алексей Грейг Юлия Сталинскаяға үйленді, ол еврей ұлтынан еді. Отбасы Санкт-Петербургке көшкен кезде бұл олар үшін әлеуметтік қиындықтар тудырды. Олардың бес баласы болды, және олардың ұлдарының барлығы теңіз күштерінде қызмет етіп, көзге түсті. Грейгтің әкесінің әкесі Чарльз Шотландиядан эмигрант болып келген. Оның әкесі Самуил Ресей империясының әскери-теңіз флотында адмирал болған.