Кіріспе

Сүтті қаймақ пен таңсық сүтке бөліп шығаратын құрылғы, Томи Дугластың (Канаданың Жаңа Демократиялық партиясының негізін қалаушы) әңгімесі. Сепаратор – сүтті центрифугалық күш арқылы қаймаққа және таңсық сүтке бөліп шығаратын құрылғы. Бұрын фермаларда сүтті бөлу жиі кездесетін. Көптеген фермерлер әдетте қолмен бірнеше сиыр сауып, сүтін бөліп алатын. Таңсық сүттің бір бөлігі ішіліп, қалғаны бұзаулар мен шошқаларға жем ретінде берілетін. Май жасауға жеткілікті қаймақ жиналып, артығы сатылатын. Бүгінде сүт өнеркәсіптік сүт зауыттарында бөлінеді. Сатуға шығармай тұрып, таңсық сүтке қажетті мөлшерде қаймақ қосылады.

Тарих

Орталықтан тыс сепараторлар пайда болғанға дейін сүт ыдыста қалдырылып, қаймақ үстіне көтерілгенше, содан кейін қолмен майсыздандырылатын. Контейнерлік сепаратордың бір түрінде төменгі жағында сүттің ағып кетуіне арналған түтікшесі болды. Оператор сүт ағып жатқанда, түтікшенің жанындағы терезе арқылы бақылай алатын. Орталықтан айыру сепараторын алғаш рет Густав де Лаваль өндірді, бұл қаймақты сүттен жылдамырақ және оңайрақ бөлуге мүмкіндік берді, сүтті бір уақытқа қалдырып, оның қышқылдану қаупін болдырмай. Густав де Лаваль алғашқы қаймақ сепараторларын жасағандықтан, көптеген адамдар осы өнертабысты де Лавальға жатқызады. Дегенмен, одан бұрын көптеген патенттер тіркелген, олардың барлығы "жетілдірулер" деп белгіленген. Кремді бөлуге арналған алғашқы патенттердің бірін В. К. Л. Лефельдт пен К. Г. О. Ленч алған. Алғашқы центробегті сепараторлар қолмен айналдырылатын, суретте көрсетілгендей.