Кіріспе

Глазгодағы сәулеттік құрылым

«Өнер сүйгіш үйі» – Шотландияның Глазго қаласындағы өнер және мәдениет орталығы. Ғимарат 1989-1996 жылдар аралығында Чарльз Ренни Маккинтош және оның әйелі Маргарет Макдональдтың 1901 жылғы модерн стиліндегі үй дизайны бойынша салынған. Үй Глазгоның Беллахустон саябағында орналасқан және 1938 жылғы Шотландиядағы Империя көрмесінің фестиваль мұнарасының шығысында жатыр. Маккинтоштардың жобалары бойынша осы үйді салу идеясы Грехам Роксбургке – Крейги Холлдағы Маккинтоштардың интерьерін қайта жаңарту жұмыстарын жүргізген Глазгодағы азаматтық инженерге тиесілі. Бұл үй – модерн стилінің көрнекті үлгісі. Ол өнер көрмелері мен басқа да шараларды өткізу үшін пайдаланылады, сонымен қатар ол өзі де келушілерді қызықтыратын тамаша орын.

Тарих

Үй бастапқыда неміс дизайн журналы Zeitschrift für Innendekoration ұйымдастырған "Haus eines Kunstfreundes" (Өнерді сүйетін үй) архитектуралық жоба байқауы үшін жоспарланған. Кешігіп тапсыру және эскиздердің аяқталмауына байланысты қатысудан шеттетілгеніне қарамастан, портфолиосы "ерекше жеке сапасы, жаңашылдығы мен қарапайымдығы және интерьер мен экстерьердің біркелкілігі" үшін марапатталды. Құрылыс 1989 жылы басталды және үй 1996 жылы жұртшылыққа ашылды. 1990 жылдардың басында экономикалық дағдарыс болғандықтан құрылыс тоқтатылды. 1994 жылы Глазго қалалық кеңесі мен Глазго өнер мектебі (GSA) жобаны жаңғыртуға көмектесті, соның арқасында интерьер бөлмелері мен ландшафт аяқталды. Макинтоштің бастапқы дизайндарын Джон Кейн мен Грэм Робертсон (1990 жылға дейін) Энди Макмиллан басшылығымен, сондай-ақ көптеген заманауи суретшілердің қатысуымен жүзеге асырды. Салыстыру үшін әр бөлмеде портфолионың бастапқы дизайндары қойылған. "Өнерді сүйетін үй" сол аттас қайырымдылық қорына тиесілі, "оның басты мақсаты – өнерге, дизайнға және архитектураға деген қоғамдық қызығушылықты арттыру. Оның міндеттеріне Шотландияның жетекші суретшілері мен дизайнерлерінің көрмелерін Кафе-галереяда ұйымдастыру және балалар мен ересектерге арналған білім беру бағдарламасын жүзеге асыру кіреді". Үйде дүкендер мен кафе орналасқан, сонымен қатар конференциялар және басқа да іс-шаралар үшін де пайдаланылады.

Дизайн және құрылыс

Макинтоштің барлық туындылары сияқты, бұл үй де тұтас бір көрініс ретінде қарастырылуы керек. Оның туындылары көптеген стильдерді қамтиды және қарама-қарсылықтардың бірігісінен тұрады. Үйдің ішінде дәстүрлі викториялық дизайн заманауи идеялармен үйлесім табады, сондай-ақ еркек пен әйел, табиғи формалар мен абстракт ой, немесе қарапайым түсініктер мен күрделі дизайн арасындағы үйлесімді көрсетеді. Макинтош архитекторлар мен дизайнерлерге өз идеяларын еркін жеткізуге мүмкіндік беру қажеттігін баса көрсетті; және осы тәуелсіз дизайн жасау мүмкіндігі «Өнер сүйгіш үйдің» құрылымы мен орналасуында көрінеді. Үй, әрине, Макинтош стилін көрсетеді, бірақ ғимарат 1901 жылы жасалған эскиздерге негізделген құрылыс. Архитекторлар мен дизайнерлер өз жұмыстарын соңғы сәттерге дейін қайта қарап, жаңартып отыруы жиі кездеседі. Макинтош GSA-да жұмыс істеген кезде құрылыс екі кезеңге бөлінді. 1897 жылдан 1899 жылға дейін ғимараттың орталық және шығыс бөлімдерін аяқтауға қаражат болды. Батыс қанатын аяқтауға қаражат 1907 жылға дейін түспеді. Күту кезеңінде Макинтош ғимараттың жобаларын үнемі жетілдіріп отырды. Соның салдарынан, батыс қанаты 1899 жылы аяқталған бөлімдерден ерекшеленіп, 20 ғасырға тән келбетке ие. Оның құрылыс барысында жобаларын өзгерту тарихын ескерсек, Макинтош «Өнер сүйгіш үйді» салғанда да эскиздеріне көптеген түзетулер енгізген болуы мүмкін. Сондықтан кейіннен салынған ғимараттар көбінесе пікір-дау тудырады. Көптеген адамдар архитектор ниетін толыққанды бейнелейтін ғимаратты салу үшін жобаларда жеткілікті мәлімет жоқ деп санайды. Осыны ескере отырып, қазіргі үйді Макинтоштардың бастапқы жобаларының интерпретациясы ретінде қарастыру керек. Макинтоштар тұрғын үйді жобалаған, ал қазіргі үй коммерциялық мақсатта салынды. Үй Беллахустон өнер паркін көркейту үшін салынған және қазір банкеттер, конференциялар өткізуге, сондай-ақ көркем туындыларды көрсетуге пайдаланылады. Ішінде кафе мен сыйлық дүкені бар. Ниет өзгергендіктен, құрылымы да өзгергені анық. Макинтош кафе мен галереяны салуды жоспарламағандықтан, сыртқы келбеті басқаша болар еді. Үй әлі де түпнұсқа дизайндарға сәйкес салынған, бірақ өнер қауымдастығының көптеген өкілдері бұл үйдің түпнұсқа Макинтош емес екенін нақты айқындауды қалайды.