Бүйрек үсті безінен шығатын гормондар: альдостерон, кортизол стресске жауап беруге, су және глюкоза метаболизмін реттеуге көмектеседі. Дене саулығыңызды сақтаңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бүйрек үсті қабықшасы өндіретін гормондар. Адамдар мен басқа жануарларда бүйрек үсті қабықшасы гормондары – бұл бүйрек үсті қабықшасының, бүйрек үсті безінің сыртқы аймағының өндіретін гормондары. Бұл полициклді стероид гормондары дене стресске жауап беруде (мысалы, қашу-немесе күресу реакциясы) маңызды түрлі рөлдер атқарады, сондай-ақ организмдегі басқа да функцияларды реттейді. Жарақат, химиялық тепе-теңдіктің бұзылуы, инфекция немесе психологиялық стресс сияқты гомеостазға қауіп төндіретін жағдайлар стресс реакциясын тудыруы мүмкін. Стресс реакциясына қатысатын адренокортикальды гормондардың мысалдары – альдостерон және кортизол. Бұл гормондар сонымен қатар бүйректерде судың сақталуын және глюкоза метаболизмін реттеуге қатысады.
Hormones produced by the adrenal cortex
In humans and other animals, the adrenocortical hormones are hormones produced by the adrenal cortex, the outer region of the adrenal gland. These polycyclic steroid hormones have a variety of roles that are crucial for the body's response to stress (for example, the fight or flight response), and they also regulate other functions in the body. Threats to homeostasis, such as injury, chemical imbalances, infection, or psychological stress, can initiate a stress response. Examples of adrenocortical hormones that are involved in the stress response are aldosterone and cortisol. These hormones also function in regulating the conservation of water by the kidneys and glucose metabolism, respectively.
Сыныптар
Адренокортикальды гормондар функциясы бойынша үш топқа бөлінеді: минералокортикоидтар, глюкокортикоидтар және андрогендер. Минералокортикоидтық гормондар бүйрек үсті қабығының ең сыртқы қабатында, зона гломерулозада синтезделеді. Олардың қызметі – қанда айналымдағы электролиттердің концентрациясын реттеу. Сонымен қатар, иондық градиент судың сақталуын қамтамасыз етеді. Глюкокортикоидтық гормондар тобы бүйрек үсті қабығының ортаңғы қабатында, зона фасцикулатада синтезделеді. Бұл гормондар адам организмінде ақуыз, май және көмірсулардың метаболизмін реттейді. Олар сондай-ақ қалыпты стресс жауабы циклін сақтауда маңызды рөл атқарады. Андрогендер, немесе жыныс гормондары, бүйрек үсті қабығының ең ішкі қабатында, зона ретикулярисада синтезделеді. Әйелдерде эстроген, ал ерлерде тестостерон сияқты гормондар, сәйкес жыныстың сексүалдық ерекшеліктерін және репродуктивті мүшелердің жетілуін күшейтуімен белгілі. Холестериннің негізгі құрамы төрт көмірсутектік сақинадан тұрады: үш циклогексан сақинасы және бір циклопентан, бұл оның сулы ортада ерімеуіне себеп болады. Дегенмен, гидрофобты қасиеттері жасушалардың плазмалық мембранасы арқылы оңай диффузиялануына мүмкіндік береді. Синтез митохондрияда басталатын болса да, прекурсорлар эндоплазмалық торға ферменттердің әсерімен өңделу үшін жеткізіледі. Содан кейін прекурсорлар бүйрек үсті қабығының сол аймағындағы митохондрияға қайтарылады, онда синтез басталып, аяқталады.
Adrenocortical hormones are divided into three classes by function: mineralocorticoids, glucocorticoids, and androgens. Mineralocorticoid hormones are synthesized in the outermost layer of the adrenal cortex known as the zona glomerulosa. Their function is to regulate the concentration of electrolytes circulating in the blood. Additionally, the ion gradient initiates conservation of water. The glucocorticoid family of hormones is synthesized in the middle layer of the adrenal cortex known as the zona fasciculata. These hormones regulate the processing of proteins, fats, and carbohydrates by the human body. They also play a role in maintaining a normal stress response cycle. Androgens, or sex hormones, are synthesized in the innermost layer of the adrenal cortex known as the zona reticularis. These hormones, such as estrogen in females and testosterone in males, are commonly known for promoting sexual characteristics and the maturation of reproductive organs of the respective gender. The cholesterol backbone consists of four hydrocarbon rings, three cyclohexane rings and one cyclopentane, that contribute to its insolubility in aqueous environments. However, the hydrophobic nature allows them to readily diffuse through the plasma membrane of cells. Though synthesis is initiated inside mitochondria, precursors are shuttled to the endoplasmic reticulum for processing by enzymes present in the endoplasmic reticulum. The precursors are shuttled back to the mitochondria in the region of the adrenal cortex within which synthesis initially began and it is there that synthesis is completed.
Кушинг синдромы
Кушинг синдромы глюкокортикоидтардың қайталап шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Оның себебі бүйрек үсті безінің ісігі немесе алдыңғы гипофиз безінен адренокортикотроп гормонының (АКТГ) артық бөлінуі болуы мүмкін. Кушинг синдромында бұл процесс қалыптан тыс жүреді. Кушинг синдромымен ауырған адамдардағы белгілердің кейбіреулері – бұлшықеттер мен сүйектердің әлсіреуіне байланысты тіндердегі белок деңгейінің төмендеуі және қандағы глюкоза деңгейінің жоғарылауы. Сонымен қатар, натрий деңгейінің артуы тіндерде сұйықтық жиналуына және қан қысымының көтерілуіне алып келеді. Кортизолдың артық бөлінуімен қатар, андрогендер де шамадан тыс бөлінеді. Әйелдерде тестостерон сияқты андрогендердің артуы еркек сипаттарының дамуына себеп болады, бұл беттегі түк өсуі және дауыстың қалыңдауы ретінде көрінеді. Аддисон ауруын емдеудің стандартты тәсілі – минералокортикоидтар мен глюкокортикоидтарды синтездеуге қабілетсіздікке байланысты гормондық алмастыру терапиясы. [12] АҚШ-тың бұрынғы президенті Джон Ф. Кеннеди президенттік кезінде Аддисон ауруынан зардап шеккен белгілі бір тұлға. Гормондық терапияның қолжетімділігінің арқасында ол және оның командасы оның ауруын жасыра алды. Психологиялық стресс гендерді белсендіретін транскрипция факторларын қосады. Коул және авторлар тобының зерттеуінде GABA 1 транскрипция факторы интерлейкин 6 генін белсендіретіні анықталды. Бұл ген қабыну реакциясын белсендіретін ақуызды кодтайды, ол иммундық жауапты қабыну ошағына бағыттайды.
Cushing's syndrome arises from the repeated hypersecretion of glucocorticoids. It can be caused by either an adrenal tumor or by hypersecretion of adrenocorticotropic hormone (ACTH) from the anterior pituitary gland. In Cushing's syndrome, this process occurs in excess. Some symptoms of an individual with Cushing's syndrome include low tissue protein levels, due to muscle and bone atrophy, and high blood glucose levels. Sodium levels also see an increase which results in fluid retention in tissues and elevated blood pressure. In addition to hypersecretion of cortisol, excess androgens are secreted. In females, increased secretion of androgens, such as testosterone, results in masculinization which may present as facial hair growth and a deepened voice. The standard treatment for Addison's disease is hormone replacement therapy for the mineralocorticoids and glucocorticoids that are no longer able to be synthesized. [12] Former U. S. President John F. Kennedy is a well known individual who suffered from Addison's disease throughout his presidency. Due to the availability of hormone replacement therapy, he and his staff were able to cover up his condition. The experience of psychological stress activates transcription factors that activate genes. In a study by Cole et al., it was concluded that GABA 1 transcription factor activates the interleukin 6 gene. This gene codes for a protein that activates the inflammatory response which directs an immune response to the site of the inflammation.