Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гленбак (Gleann Buic) – Шығыс Айрширдегі кішкентай, елсіз ауыл. Ол Шотландияның Шығыс Айршир округіндегі Мюркирк қаласынан шығысқа қарай 5 шақырым қашықтықта, төбелер арасында жатыр.
Glenbuck (Gleann Buic) is a small, remote village in East Ayrshire. It is nestled in the hills 3 mile (5 km) east of Muirkirk, East Ayrshire, Scotland.
Гленбак көл
Ауылдың орны Гленбак "Лох" өзенінің солтүстік-батысында, Айр өзенінде орналасқан және үш жағынан Оңтүстік Ланаркширмен қоршалған. Айршир / Ланаркшир шекарасы Лох арқылы солтүстіктен оңтүстікке қарай созылады. "Лох" – шын мәнінде 1802 жылы Джеймс Финлейдің Катрин мақта зауыты үшін салған бөгет. Бөгеттің көп бөлігін француз соғыс тұтқындары салған. Бөгет солай орналастырылған, су диірменге қуат беру үшін Катринге дәл 12 сағатта жететін. Батыс Гленбак фермасының иесі Джеймс Финлейге сағат 18:00-де шлюзді ашуға және 06:00-де жабуға ақы төлеген, бұл диірменнің жұмыс уақытын толық қайталайды. Су әйгілі Катрин дөңгелегін айналдырды, ол диірменге қуат берді. Екі дөңгелектің диаметрі болған және минутына үш рет айналып, суды пайдаланып, энергия өндірген. Су сонымен қатар төмен ағыс бойындағы оннан астам су диірмендерін қуатпен қамтамасыз еткен. Бөгеттің салынуы аңғардың төменгі бөлігін көптеп кептірді, соның арқасында жолды қазіргі A70 бағытымен аңғардың түбіне көшіруге және шамамен 1839 жылы жақын мандағы темір жол желісіне жағдай жасалды. Бұрын бұл жер тым тығыз батпақ болған, ал ескі керуен жолы аңғардың қарсы беткейінде, Wee Darnhunch-тың төменгі жағынан батысқа қарай Дарнахунч фермасына дейін созылған, ал тас қабырғалардағы (диктердегі) саңылаулар ескі жол төлемінің орнын көрсетеді. Темір жолға құмар адамдар 1830 жылғы желімен бөлінген көлді, желінің екі жағында да тыныш сумен пойыздарды суретке түсіруге өте қолайлы орын деп есептейді, және көптеген фотосуреттер, бу машиналарының жанкүйерлеріне жақсы таныс. Гленбак стансасы арқылы және осы бөгеттің үстінен өткен соңғы жергілікті пойыз 1964 жылы жүріп өткен. Шотландиядағы алғашқы бу темір жолы Трон мен Килмарнок арасында салынған, ал оның темір рельстері Гленбак темір зауытында жасалған.
The site of the village was slightly to the north west of Glenbuck "Loch", on the River Ayr, and was surrounded on three sides by South Lanarkshire. The Ayrshire/Lanarkshire border runs north to south across the Loch. The "Loch" is in fact a dam created in 1802 by James Finlay for his Catrine cotton works. Much of the dam banks was created by French prisoners of war. The dam was situated so that the water to power the mill took exactly 12 hours to reach Catrine. The Tenant of West Glenbuck Farm had his rent paid by James Findlay to open the sluice at 18.00 and close it at 06.00, mirroring exactly the working hours of the Mill. The water turned the famous Catrine Wheel which powered the Mill. The double wheel was in diameter and revolved three times per minute, using of water whilst generating The water also powered a dozen other water mills downstream. The dam's creation largely drained the valley downstream and thus allowed the road to be relocated into the valley floor along the route of the modern A70 and paved the way for the adjacent railway line around 1839. Previously the land was a dense bog with the old coach road higher up on the opposite side of valley running below Wee Darnhunch then west across the fields along to Darnhunch Farm where gaps in the stone walls (dykes) shows the old Toll Route. Railway enthusiasts considered the loch bisected by the 1830 line to be an exceptional place to photograph trains with still water either side of the line and many photos, well known to steam buffs, exist. The last local train through Glenbuck station and over this dam was in 1964. The first steam railway in Scotland was between Troon and Kilmarnock, and its iron rails were made in Glenbuck Iron works.
Экономика
Гленбак бір кезде гүлденген көмір өндіруші елді мекен болатын, бірақ соңғы шахта 1931 жылы жабылды. Ауыл жұмыссыз қалған шахтерлерге жұмыс таба алмады және оның салдарынан экономикалық құлдырауға ұшырады. Гленбак туралы естеліктердің ақпараттық жинағы осында. Бұл жерде ертеде шойын өндірісі дамыған, ал көмірмен жұмыс істейтін алғашқы доменді пештер салынды және жақында ғана сақталды. 1795 жылдан 1813 жылға дейін пайдаланылған бұл пештер Гленбак темір компаниясына тиесілі болды, оның құжаттары Шотландияның мұрағат кеңсесінде сақтаулы. Жергілікті хабарларға сүйенсек, компания (Колбрукдейлге дейін) Толедодан келген сарапшылардың кеңесімен көмірден болат жасау бойынша алғашқы зерттеулер жүргізген. Донначи мен Батт, I L & J (1965) «18 ғасырдағы үш шотланд темір зауыты» атты жергілікті темір өнеркәсібіне арналған терең зерттеу жариялады. Тоқу да кең таралған, ал Гленбақтағы «Стейр Роу» көшесі тоқымашылардың тұратын және жұмыс істейтін жері болды. Соңғы дәстүрлі тоқымашы 1880 жылы қайтыс болды («Cairntable Echoes» 2002 ж. 122 б.).
Glenbuck was once a thriving coal mining community, but the last mine closed in 1931. The village was unable to provide jobs for the unemployed miners and suffered economic decline as a result. There is an informative collection of memories of Glenbuck here. It was also an early centre for making pig iron and early coal blast furnaces were built and remained till recently. Used from 1795 to 1813 these belonged to the Glenbuck Iron Co. whose papers are lodged with the Scottish Records office. Local lore says the firm conducted early research (pre Coalbrookdale) to make steel from coal with supposed advice provided by experts from Toledo. A deep study of local iron work was published by Donnachie and Butt, I L & J (1965) 'Three 18th century Scottish ironworks'. Weaving was also common and 'Stair Row' in Glenbuck was the street where the weavers lived and worked. The last traditional weaver died in 1880 ('Cairntable Echoes' 2002 p 122).
Гленбак үйі
1879 жылы жергілікті шахта иесі Чарльз Хауэтсон Гленбак Хаусы деп аталатын әсем, биік Виктория дәуіріндегі үй салды және көлдің төңірегін орманмен қамтыды. Ол үйді салғанда және оның жерін дамытқанда орта жаста болған, сонымен қатар қазірге дейін сақталған шаруашылық ғимараттарын да тұрғызды. Ол 1914 жылы қайтыс болды, ал келесі онжылдықтарда оның мұрагерлері отбасылық үйге салық төлеуден жалтарғандықтан, шатырын алып тастады (1945 жылдан кейін?). Мауклиннің жергілікті қызыл құмтасы жаңбырға ұшырағанда тез бұзылады. Бұрынғы әсем үй бір ғасырдың ішінде салынып, тозаңға айналды, және 1948 жылға дейін бұзылды, себебі Айр округі кеңесі оны пәтерлерге айналдыру жоспарынан бас тартты. Қазір оның орнында көлдің тұрақ алаңы орналасқан.
In 1879, local mine owner Charles Howatson built a splendid high Victorian estate house known as Glenbuck House and he forested all around the loch. He was in his middle years when he built and developed the estate with fine and still extant steadings. He died in 1914, and in the following decades his inheritors, in order to avoid paying tax on the family home, eventually removed the roof (after 1945?) and the house soon crumbled as the softer red local Mauchline sandstone is highly friable when exposed to rain. The once fine house was built and turned to dust in less than a century, and was ultimately demolished by 1948 after a brief plan to turn it into flats was abandoned by Ayr County Council. The loch car park now occupies its site.
Спорттық байланыс
Ауыл ең әйгілісі Ливерпульді жаттықтыруға дейін «Престон Норт-Энд» және Шотландия құрамасы үшін футбол ойнаған Билл Шенклидің туған жері болуымен танымал. Шенкли 1913 жылы осы ауылда дүниеге келген. Қаланың есімдері ерекше болатын «Гленбак Черрипикерс» футбол командасы да сәтті болды, ол кәсіби футболшылардың үздіксіз ағынын дайындады (барлығы 53 адам). Команда Шенкли олар үшін ойнауға жеткілікті үлкен болмаған 1931 жылы таратылды, бірақ оның 4 бауыры да сол командада ойнады. Ауылдың футбол алаңының орны әлі де сақталған. Осы маңызды футбол командасының тарихы баспасөз беттерінде жиі пайда болады.
The village is best known for being the birthplace of Bill Shankly, who played football for Preston North End and Scotland before going on to manage Liverpool. Shankly was born in the village in 1913. Glenbuck Cherrypickers, the town's obscurely named football team, was also successful, producing a steady stream of professional footballers (53 in total). The team folded in 1931 before Shankly was old enough to play for them, although all 4 of his brothers did. The site of the village pitch remains. This seminal football team's story appears frequently in the press.