Кіріспе

Радио Каракас Телевизион (RCTV) – Венесуэланың Кинта-Креспо ауданындағы Қаракас шаһарында орналасқан ашық эфирлік телеарна. Ол кейде Canal de Bárcenas деп те аталады. Empresas 1BC компаниясына тиесілі Radio Caracas Televisión (RCTV) 1953 жылдың 15 қарашасында Уильям Х. Фелпс, кіші, тарапынан ашылды. Оның радио бөлімі Radio Caracas Radio болды. 2007 жылдың 27 мамырында президент Уго Чавес телеарнаның 2002 жылғы Венесуэла төңкерісіне қатысы бар деп айыптап, эфир таратуға рұқсатнамасын жаңартпау арқылы оны жабу туралы шешім қабылдады, бұл төңкеріс оның үкіметін қысқа мерзімге құлатқан еді. Жоғарғы Сот Ұлттық телекоммуникация комиссиясының (CONATEL) шешімін қолдады. RCTV RCTV Internacional арқылы ақылы теледидар арқылы хабар таратуды жалғастырды. 2010 жылдың қаңтар айында RCTV уақытша жабылу санкциясына ұшырады. Ол Венесуэланың медиа реттеушісінің отандық медиа провайдері екендігі туралы тұжырымын қабылдамады. 2015 жылдың 7 қыркүйегінде Американдық Адам құқықтары соты эфир таратуға рұқсатнаманы жаңартпауды «өмірлік ой-пікірді білдіру бостандығын [ ] шектеуге бағытталған тікелей шектеу» деп шешті, бұл үкіметтің заңмен қорғалған сот процесіне құқығын бұзу болып табылады және ол RCTV-ге рұқсатнамасын қайтаруы керек. Венесуэла үкіметі бұл шешімді елемеді.

1953 жылдан 1960 жылға дейін

Радио Каракас Телевизион, C. А. 1953 жылдың 18 тамызында Corporación Radiofónica de Venezuela (көбінесе Coraven деп аталады, Grupo Phelps және RCA компаниясының еншілес кәсіпорны) телеарналар желісін іске қосу мақсатымен құрылды. Қыркүйек айында Radio Caracas Televisión (RCTV) YVKS TV шақыру белгісімен жетінші арнада сынақ хабарларын таратуды бастады, ал 15 қарашада желі сағат 19:30-да ресми түрде ашылды. RCTV – Венесуэлада Televisora Nacional және Televisa телеарналарынан кейін, тиісінше бесінші және төртінші арналарда таратылған үшінші телеарна және Televisa-дан кейін екінші коммерциялық желі болды. RCTV-нің ресми ашылуы Quinta Crespo-дағы Bárcenas және Río көшелерінің қиылысында орналасқан студиясында өтті, онда байланыс министрі, полковник Феликс Роман Морено, желінің иелері және шағын қонақтар тобы қатысты. Жаңа компанияның негізін қалаушы және президенті Уильям Х. Фелпс кіші және оның әйелі Кэти Фелпс ашылу салтанатын өткізді. Келесі күні RCTV VHF жолағында 7-арнада 'El Observador Creole', Cuento Musical Venezolano, Tontín y Tontona, Рой Мартиннің детективтік оқиғалары және Кид Карсонның шытырман оқиғалары сияқты тұрақты бағдарламаларын көрсетуді бастады. El Observador Creole – Венесуэланың алғашқы тұрақты жаңалықтар бағдарламасы, оны Creole Petroleum Corporation (Нью-Джерсидегі Standard Oil компаниясының еншілес кәсіпорны) ұсынды. Бастапқыда Франсиско Амадо Перния дүйсенбіден сенбіге дейін осы жаңа бағдарламаны жүргізді, ал жексенбі күні Кристобаль Родригес Пantoja хабар таратушы болды. El Observador Creole шамамен жиырма жыл бойы эфирде болды, одан кейін El Observador Venezolano бағдарламасы, содан кейін El Observador қайта іске қосылды. Сол жылы RCTV өзінің алғашқы теленовеласын, Camay-ды көрсетті, ол кешкі сағат 21:00-де көрсетілді. Camay-дың танымалдылығының арқасында RCTV көбірек теленовелаларды өндіруге кірісті, олар жылдар бойы желінің бағдарламаларының маңызды бөлігіне айналды. 1950 жылдары теленовелалар 20-25 эпизодтан тұрды, әр эпизод 15 минутқа созылды (шамамен үш минуты жарнамаға бөлінді) және тікелей эфирде көрсетілді. Өкінішке орай, үкімет тарапынан жасалған қысым нәтижесінде желі электрондық сүзгілерді пайдалануға мәжбүр болды. Alerta бағдарламасын бастапқыда RCTV-нің болашақ президенті Эладио Ларес жүргізді. 1987-1988 жылдары желі бірнеше станциялық идентификаторлар мен 30 секундтық жарнамаларда «Венесуэланың теледидары» ретінде таныстырылды, бұл орта ғасырдағы First Class Television кампаниясын ұстанып қалды.

1990 жылдан 2000 жылға дейін

1990 жылдардың басында RCTV телеарнасы телефильмдер сериясын жасады. Олардың кейбіреуі нақты оқиғаларға негізделген. Ең танымал фильмдердің қатарында «Ла Мадамме» (Мими Лазомен), «Куерпос Кландестинос» (Мария Кончита Алонсомен), «Вольвер а Ти» (Руди Родригеспен) және «Буэн Корасон» (Кораима Торреспен) және тағы да басқалары болды. 1990 жылы RCTV Венесуэладағы екінші телеарна болып, эфирдегі идентификациясы үшін компьютерлік графиканы қолданды. 1991 жылдың 1 тамызында Венесуэла үкіметі RCTV-ді «Radio Rochela» бағдарламасындағы «La Escuelita» атты эскизді көрсетуден тыйым салды, себебі ол даулы сипатқа ие болды. Бұл шешім Жоғарғы Сотпен бекітілді. 1992 жылға қарай RCTV өзінің көптеген көрермендерін басты бәсекелесі «Venevisión» телеарнасына жоғалтты. Бірақ «Por Estas Calles» бағдарламасы іске қосылғаннан кейін RCTV көрермендер рейтингі бойынша бірте-бірте елдегі бірінші орынды қайта иеленді. Бұл «Venevisión» телеарнасының «Marte TV» (12 арна, қазір «La Tele») телеарнасымен жасасқан келісімшартын бұзуына әкелді, нәтижесінде «Marte TV» банкротқа жақын қалды. 2006 жылдың 17 маусымында Интеллектуалдық меншік автономды қызметі (SAPI) «Радио Каракас Телевизион» тауарлық белгісін пайдалануды тоқтату туралы әкімшілік шешім шығарды, себебі RCTV кем дегенде үш жыл бойы осы атауды пайдаланбаған (олар тек RCTV деп танылғанды жөн көрді) және осылайша оған құқығы жоқ еді. Бұл шешім RCTV-ге қарсы «Caracas TV» кабельдік арнасының «Caracas TV» атауын тауарлық белгі ретінде тіркегені үшін сотқа шағымдануынан кейін туындады. Кейін «Caracas TV» телеарнасы «Canal de Noticias» ретінде қайта іске қосылды, ол тәулік бойы жұмыс істейтін кабельдік жаңалықтар арнасы болды. 2006 жылдың 15 желтоқсанында RCTV логотипі бар түрлі тауарларды сататын «Tu Tienda RCTV» сыйлық дүкені, «¿Quién Quiere Ser Millonario?» (Кім миллионер болғысы келеді?) және «Te Tengo en Salsa» телесериалы Каракастағы «Sambil» сауда орталығындағы «Recordland» дүкенінде ашылды. 2006 жылы RCTV телеарнасы кешкі эфирде «жоғары сексуалдық мазмұны бар» суреттерді пайдаланған телефон қызметтерінің жарнамаларын көрсеткені үшін сотқа тартылды. Жоғарғы Сот телеарнаға осындай мазмұнды көрсетуді тоқтатуды бұйырды және жарнамаларды моральдық тұрғыдан қауіпті, ықпалды хабарламалары бар мазмұн деп сипаттады.

2007 тоқтату

Венесуэла үкіметі RCTV-нің 2007 жылдың мамыр айында жаңаруға тиіс болған хабар тарату лицензиясын жаңартпады. Венесуэла Жоғарғы Соты олардың хабар тарату жабдықтарын уақытша тәркілеп, жаңа үкіметтік TVes телеарнасына беруге бұйырды, ол RCTV жабылудан кейін бір күні хабар таратуды бастады. RCTV қандай да бір құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарып, желіні төңкеріс әрекетімен байланыстыратын сот отырысы өтпегенін мәлімдеді. Жабылудан кейінгі аптада RCTV Латын Америкасына, бастапқыда Колумбияның Caracol Televisión арқылы, содан кейін әлемнің басқа елдеріне жаңалықтар таратуды бастады. 7 маусымда RCTV Globovisión телеарнасында El Observador жаңалықтарын таратуды бастады.

Өмірбаян

2002 жылдың 11 сәуірінде Венесуэла президенті Уго Чавестің жақтастары мен қарсыластары Мирафлорес сарайының жанында қақтығысты, нәтижесінде Ллагуно көпірінде үкімет жақтастары мен Каракастың қалалық полициясы арасында атыс болды. Қарулы Күштердің бір бөлігі Чавестің отставкаға кетуін талап етіп, оны шеру кезінде болған қырғынға жауапты деп есептеді. Армияның қолбасшысы Лукас Ринкон Ромеро бүкіл ел бойынша хабарлағандай, Чавес президенттік лауазымынан кетті.

"St. Petersburg Times" газетінің мәліметінше, RCTV 2002 жылдың 13 сәуірінде күнделікті хабарларын эфирден алып тастады. Venevisión иесі Густаво Сиснерос, жарияланбаған хабарлар Чавес жақтастарынан және Чавес үкіметінің мүшелері деп мәлімдеген адамдардан түскен қауіп-қатерлердің салдарынан болғанын мәлімдеді. Шерушілер RCTV кеңсесіне шабуыл жасап, бірнеше терезелерді сындырып, "Сарай біздің қолымызда, неге оны көрсетпейсіңдер?" деп айқайлады. Чавес 2002 жылдың 14 сәуірінде қайтадан билікке келді. Келесі айларда, және 2002-2003 жылдардағы жалпы ереуілден кейін, ол елдің жеке медиа компанияларын төңкеріске қолдау көрсеткені үшін айыптап, сынады. "Aló Presidente" апталық телебағдарламасында және басқа да платформаларда ол жеке БАҚ иелерін "төңкерісшілер", "фашистер" және "апокалипсистің төрт салт аттысы" деп атады.

Концессияның аяқталуы

2006 жылдың 28 желтоқсанында президент Чавес үкіметтің 2007 жылдың 27 мамырында мерзімі бітетін RCTV хабар тарату лицензиясын жаңартпайтынын мәлімдеді, осылайша арна сол күні хабар таратуды тоқтатуға мәжбүр болды. Венесуэланың Жоғарғы Соты 2007 жылғы 17 сәуірде CONATEL-дің лицензияларды беру, жаңарту және қайтарып алу мәселелері бойынша шешім қабылдау құқығына ие екендігін растады. RCTV лицензиясы біткеннен кейін кабельдік немесе DTH жүйелері (DirecTV Latin America) арқылы хабар таратуын жалғастыра алады, бірақ үкімет 2007 жылғы 27 мамырда құрылған жаңа арнаны пайдалану үшін жабдықтарды, студияларды және тіпті бас бақылауды өз иелігіне алады. 24 мамырда Жоғарғы Сот RCTV-ге лицензиясы біткеннен кейін дереу хабар таратуды тоқтатуды бұйырды және оның жабдықтарын үкіметке беруді мақұлдады, алайда арнаның шағымын қарауды қамтамасыз етеді. Чавес RCTV-ге тиесілі инфрақұрылымды пайдалана отырып, TVes қоғамдық қызмет арнасын іске қосу жоспарларын жариялады. Жоғарғы Сот RCTV-нің хабар тарату жабдығы "TVes-ке қолжетімді болуы тиіс" деген шешім шығарды. Сот әскерилерге жабдықты күзетуді де тапсырды. Бұл TVes-тің RCTV бұрын хабар таратқан аймақтарда қолжетімді болуына жағдай жасады.

RCTV түсіндірмесі

RCTV телеарнасы төңкеріс талпынысымен байланыстыратын ешқандай сот отырысы өткізілмегенін мәлімдейді. Venevisión және Televen сияқты басқа телеарналар да төңкеріс талпынысын қолдады деген айыптамаға ұшырады, бірақ олардың лицензиялары жаңартылды. New York Times газетінің хабарлауынша, бұл арналар Чавесқа сын айтуын азайтқаннан кейін, қарсыластары RCTV-ге қарсы әрекетті Чавестің өзінің үкіметін сынаған БАҚ-ты жау деп санауының дәлелі деп есептеді. RCTV сонымен қатар арнаның лицензиясы 2007 жылдың орнына 2022 жылы бітетінін айтты. 1987 жылы Жайм Лусинчи президенттігі кезінде RCTV-ге 20 жылға лицензия берілген, бірақ арна Ұлттық телекоммуникация комиссиясы 2002 жылдың 12 маусымына дейін әкімшілік рұқсат бермегендіктен, арнаға автоматты түрде 20 жылға лицензия жаңартылған деп мәлімдеді. Үкімет бұл пікірмен келіспеді, лицензияларды әкімшілік рұқсаттарға ауыстыру лицензияны жаңартуды білдірмейді, ол тек хабар таратушылардың тізімін жаңарту ғана еді.

Ұлттық реакциялар

Үкімет шешімін қолдай да, қарсы да митингілер өтті. 2007 жылдың 21 мамырында Каракаста "мыңдаған наразылар" қатысқан шешімге қарсы митинг өтті. 25 мамырда Universidad Católica Andrés Bello, Universidad Simón Bolívar және Universidad Central de Venezuela университеттерінің студенттері үкіметтің ниеттеріне қарсы наразылық білдірді. 2007 жылдың 2 маусымында ондаған мың үкіметті қолдайтын наразылар Чавестің шешімін қолдап көшеге шықты. Венесуэла оппозициясымен байланысты компаниялар жүргізген бірнеше сауалнамалар халықтың бұл қадамға күшті қарсы екенін көрсетті. 2007 жылдың сәуір айында венесуэлалық Datanálisis компаниясы жүргізген сауалнамада халықтың 13%-ы RCTV лицензиясын жоюмен келіскен, ал 70%-ы үкімет шешімін қабылдамаған. Hinterlaces компаниясы 15 штаттан жасаған, қателік маржасы 4,7% құрайтын сауалнамада венесуэлалықтардың 83%-ы RCTV тоқтатылуына қарсы екенін, ал 74%-ы демократия қауіпте деп санайтынын көрсетті.

МАСҚ

2009 жылдың наурыз айында Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссиясы (IACHR) Венесуэланың жеке телеарналары «Глобовисьон» мен «RCTV» Венесуэлаға қарсы қозғаған екі істі қарастырып аяқтады. Комиссия Венесуэла үкіметі сөз бостандығы және заң алдындағы теңдік құқығын бұзбағанын, бірақ үшінші тараптардың журналистерді қорқыту әрекеттерін болдырмау және оларды жазалау үшін жеткілікті шаралар қабылдамағанын мәлімдеді. 2015 жылдың 7 қыркүйегінде IACHR Венесуэла үкіметін «RCTV» телеарнасын эфирден шығаруы үшін тағы да сынап, «RCTV»-ден тартып алынған лицензиялар мен мүлікті телеарнаға қайтару керек деген шешім қабылдады.

Әсері

Бір зерттеуге сәйкес, RCTV-нің жабылуы "оппозициялық көрермендер үшін жалғыз қалған телеарна" Глобовизионның көрермендер санын арттырды. Зерттеу сондай-ақ, RCTV жабылып қалғаннан кейін Globovision-ға қолжетімділік болған аймақтарда Чавесқа қолдау көрсеткіштерінің және оған берілген дауыстардың азайғанын көрсетті.

2007-2010 жылдар ақылы теледидар бойынша хабар тарату

RCTV жер үсті хабар тарату лицензиясынан айырылды, бірақ ол жұмысын тоқтатқан жоқ. 2007 жылдың 5 шілдесінде AM New York басылымында жарияланған мақалада RCTV басшысы Марсель Граниер желінің бағдарламаларын абоненттік теледидарға беруді қарастырып жатқанын мәлімдеді. Бұл 2007 жылдың жазында іске асырылды. RCTV жер үсті лицензиясын жоғалтқаннан кейін, 2007 жылы өзінің негізгі жаңалық бағдарламасы El observador-ды танымал YouTube видеохосты арқылы таратуды жалғастыру жоспарларын жариялады. YouTube-та "El Observador" бағдарламасын көрушілер саны бастапқыда көп болды, бірақ RCTV телеарнасының теледидарлық трансляциясы тоқтағаннан кейін бір апта ішінде күніне 5000-нан аз көрерменге дейін төмендеді. El Observador 2007 жылдың 13 шілдесінен кейін YouTube арнасына бейнелерді жүктеуді тоқтатты және көрермендерді басқа бейнехостинг қызметі арқылы хабарларын көруге шақырды. Көрушілер саны туралы мәлімет жоқ. 2007 жылдың 7 шілдесінде DirecTV Latin America және RCTV Венесуэлада және әлемнің басқа аймақтарындағы спутниктік абоненттерге RCTV бағдарламаларын тарату үшін келісімге келді. Желі DirecTV-нің 103-арнасында көрсетілді, сол күні RCTV логотипі бар сынақ сигналы берілді. Кейін Inter, бұрын Intercable деп аталған, және Netuno [es] сияқты басқа ұлттық провайдерлермен де келісімдер жасалды, олар Венесуэладағы ең маңызды және танымал кабельдік операторлар болып табылады. Канал нөмірі елдің аймағына және кабельдік жүйеге байланысты өзгереді. Хабар тарату 16 шілдеде сағат 06:00-де (UTC−4) ресми түрде қайта басталды. 2009 жылдың ортасында Венесуэланың БАҚ-ты реттеуші органы CONATEL, егер олардың контенті мен жұмысының 70% немесе одан көп бөлігі отандық болса, кабельдік телеарналар жаңа БАҚ заңына бағынатынын мәлімдеді. Бұл қаулы 2009 жылдың 22 желтоқсанында күшіне енді. 2010 жылдың қаңтар айында CONATEL RCTV соңғы 90 күнде 70%-дан астам отандық контентті көрсеткенін (CONATEL мәліметінше, 90%-дан астам отандық контент) анықтады және оны отандық медиа көзі ретінде қайта жіктеді, демек, міндетті бірлескен хабар тарату немесе ұлттық желімен үзу талабына бағынады. Monitoreo Ciudadano үкіметтік емес ұйымының мәліметінше, 2009 жылы үкімет 141 ұлттық телеарнаны іске қосты, олардың әрқайсысы шамамен бір сағатқа созылды. RCTV бірнеше басқа кабельдік провайдерлермен бірге бірлескен хабар таратудан бас тартты және мерзімі белгісіз жабылды. Үкімет мәлімдемесіне сәйкес, хабар таратуды қайта бастау үшін компания отандық медиа-провайдер ретінде тіркелуі керек. Санкцияланған басқа арналар: American Network, América TV және TV Chile. Чили мемлекеттік телеарнасы TVN-нің халықаралық каналы TV Chile өзінің контентінің сипатын нақтылау үшін 14 қаңтарда берілген мерзімге жауап бермеді. Кейін RCTV БАҚ заңына сәйкес отандық медиа-провайдер ретінде тіркелді. Алайда, оның тіркелуі қабылданбады.

2010-қазіргі уақыт Басқа ақпарат құралдары

RCTV-нің отандық медиа-провайдер ретінде тіркелуіне рұқсат берілмегеннен кейін, RCTV басқа компаниялар үшін көркем фильмдер мен телешоулар түсіруді жалғастырды. 2012 жылы RCTV, Televisa және Cartoon Network Latin America бірлесіп La CQ жобасын жасады, ол RCTV студиясында түсірілді. Сондай-ақ, RCTV-нің осы аттас теленовелласына негізделген La mujer de Judas телесериалын TV Azteca компаниясымен бірге өндірді. 2014 жылдың 10 желтоқсанында Empresas 1BC, RCTV Producciones деп аталатын телебағдарламаларды өндіру және тарату жөніндегі жаңа бөлімше құратынын хабарлады. 2015 жылдың 7 қыркүйегінде Американдық адам құқықтары соты Венесуэла үкіметі RCTV және Каракастағы 2-арнаға берілген лицензияны қайтаруға тиіс екенін шешті. Сонымен қатар, лицензияны жаңарудан бас тарту – «еркіндік сөздік білдіруді [ ] шектеу және идеялар мен пікірлерді таратуға кедергі келтіруге бағытталған тікелей шектеу» екені, ал үкімет заңмен қорғалған процеске құқықты бұзғаны айтылды. Сот мемлекеттік бюджеттен RCTV-ге экономикалық өтемақы төленуі және RCTV-ге лицензияны қайтару бойынша ашық процедура жүргізілуі туралы да бұйрық берді. Бұл шешім шыққанға дейін, телеарна 2014 жылы онлайн блогын іске қосып, бірнеше айдан кейін интернет арқылы бағдарламаларын қайта көрсету және жаңа мазмұнмен онлайн хабар таратуды бастады. 2020 жылдың 5 шілдесінде RCTV өзінің бағдарламалары сол күні стриминг қосымшасы ретінде қайта оралатынын мәлімдеді. RCTV президенті Марсель Граниер жобаның себебін, RCTV тарихында жасалған контенттің «жоғары» құндылығын білгендіктен бастағанын айтты. Осы арқылы 22 000 сағаттан астам теленовелла, 13 000 сағат ойын-сауық және әртүрлі бағдарламалар, 7 000 сағат жаңалықтар мен пікірлер бағдарламалары қолжетімді болды және жаңа түпнұсқа контент қосу жалғастырылады. Ол Streann Media-ның контент ағынды шешімін пайдаланады және Android және iOS/iPadOS телефондары мен планшеттерінде, Roku құрылғыларында және десктоп веб-браузерлерінде географиялық шектеулерсіз тегін қызмет ретінде қолжетімді. 2021 жылдың 23 желтоқсанында RCTV президенті Эладио Ларес компанияның бағдарламалық контенті Prende TV, Vix, Tubi және Canela TV стриминг қызметтерінде жарнамалық қолдаумен қолжетімді екенін хабарлады. Бұл хабарламадан кейін RCTV-нің өзіндік стриминг қызметі тоқтатылды.

Жаңалықтар мен хабарлар

El Observador – RCTV-нің басты жаңалықтар бағдарламасы болды. Ол күніне үш рет хабар таратты, жексенбі күндерінен басқа, егер маңызды оқиғалар болмаса, мысалы сайлау кезінде ғана эфирге шықты. RCTV-нің кейбір бағдарламаларын басқа елдерде түрлі арналар арқылы көруге болады, оның ішінде DirecTV және олардың YouTube арнасында қолжетімді ақылы арна TV Venezuela да бар.