Кіріспе

Коченганан (Kōccengaṇān) Коченгат Чолан немесе Сенганан (Сенганан деп те жазылады) – Сангам әдебиетінде еске алынған ерте Чолалардың тамил патшаларының бірі. Оның билеу кезеңі туралы бізге жеткен жалғыз мәліметтер – Пуранануру поэзиясындағы Сангам өлеңдерінің шағын бөліктерінен алынған. Бүгінде Коченгананның өмірі туралы тарихи айғақтар жиі заманауи деректермен шатастырылады. Ченганнур, яғни Сенгананның қаласы, және Чанганессери, яғни Сенгананның жолы, оның құрметіне аталған деген сенім бар. Ол бүгінгі Тричидегі Жамбукешвара храмын салғанымен белгілі.

Сангам әдебиеті

Өкінішке орай, Сангам әдебиетіне қатысты кезеңді нақты анықтау қиын. Барлықтары Силаппатикарам мен Манимекалай епостарын қоспағанда, олар Сангам дәуірінен кейін жазылған деп есептеледі, өлеңдер жүйелі жинақтар түрінде бізге жеткен. Әрбір өлеңге авторлық және мазмұны туралы мәліметтер, сондай-ақ өлеңде есімдері аталатын патша немесе басшының аты және мақтау айтуға себеп болған жағдай жазылған колофон қоса берілген. Біз осы колофондардан және сирек өлеңдердің өзінен көптеген патшалар мен басшылардың, олар қолдаған ақындардың есімдерін білеміз. Бұл есімдерді реттелген тізімге келтіріп, замандас әртүрлі буынды ажырату оңай болған жоқ. Жағдайды одан да қиындататыны, кейбір тарихшылар осы колофондарды кейіннен қосылған және тарихи құжат ретінде сенімсіз деп санайды. Осы өлеңдерден жүйелі хронология мен деректерді алуға тырысатын әркім осы өлеңдердің жазбадағы кездейсоқтығын, сондай-ақ өлеңдерді жинаған антологтың және тарихшының мақсаттары арасындағы үлкен айырмашылықты ескеруі керек.

Калумалам шайқасы

Калаважи Нарпату – Чера еліндегі Карувур маңындағы Калумалам шайқасын сипаттайтын поэма. Коченганан бұл шайқаста Чера патшасы Канайкал Ирумпорайды жеңіп, тұтқынға алған. Чера патшасының досы Пойгайяр ақыны, өзінің өлеңімен Коченгананның шайқас алаңындағы батырлығын жырлап, оның босатылуын қамтамасыз етті. Коченганан судан айырғаннан кейін шөлдеп қалған Чера патшасына Пойгайяр ақын су беруге рұхсат етуді өтінді. Чера патшасы Чола патшасының қорлығын сезініп, кейінірек ұсынылған суды қабылдаудан бас тартты. Пуранануру жинағынан алынған жалғыз өлең, Чера патшасы тұтқындыққа алынғанда жазған деген болжам бар, және ол оған тиген ұяттан аман қалғаны үшін өкінішін білдіретін қайғылы мойындама болып табылады (Пуранануру – 74).

Дінге сендіру

Коченгананның діни нанымына қатысты заманауи дәлелдер жоқ болғанымен, кейінгі аңыздардағы оның Шиваға деген құлшынысының негізгі мәніне күмән келтіруге ешқандай себеп көрінбейді. Аңыздарда Шола патшасы өзінің мемлекетінде 70 Шива храмын салғаны айтылады.

Тхируанаикавал ғибадатханасы

Тируванаикавал (сонымен қатар Тируванаикал) – Тиручирапаллиде (Тричи) орналасқан танымал Шива храмы. Бұл храмды Кочченганан салған. Одан әрі, ол Нагапаттинамадағы Кайлаянатар храмын да салған.