Кіріспе

КОКП-ның тәртіптік органы – Орталық бақылау комиссиясы (Центральная Контрольная Комиссия, Tsentral'naya Kontrol'naya Komissiya) – Кеңес Одағы Коммунистік партиясының жоғары тәртіптік органы (1934 жылдан бастап Орталық Комитеті құрамында). Оның мүшелері Орталық Комитеттің пленарлық сессияларында сайланды.

Тарих және қызмет

Бастапқыда бір ғана Бақылау комиссиясы болды, ол 1921 жылы қаржылық бақылауға жауапты Орталық тексеру комиссиясы және партиялық тәртіпті бақылауға жауапты Орталық бақылау комиссиясы болып бөлінді. Партиялық бақылау комитеті партия мүшелері мен партия мүшелігіне үміткерлердің партия бағдарламасы мен қағидаларын, мемлекеттік тәртіпті және партиялық этиканы сақтау тұрғысынан партиялық тәртібін қадағалады. Ол жазалау шараларын қолданды, оның ішінде партиядан шығару да болды. Партиялық бақылау комитеті сондай-ақ жергілікті партия ұйымдары тарапынан жазаланған партия мүшелерінің шағымдарын қарады. Партия жарғысына сәйкес, Орталық бақылау комиссиясының құрамын партия съезі сайлады; Орталық бақылау комиссиясының мүшелері бір уақытта Орталық комитет мүшесі бола алмайтын. РКК(б) жергілікті бақылау органдарының ішінде облыстық бақылау комиссиялары, аудандық бақылау комиссиялары, қалалық бақылау комиссиялары және т.б. болды. Партиялық бақылау органдарының қызметі партиядағы партиялық және этикалық нормаларды бұзушылардың санын азайтуға ғана емес, сонымен қатар басқару жүйесінің нашар сапасын біршама жақсартуға да көмектесті. Партиялық бақылаудың маңызды бір аспектісі – советтік саяси жүйесіне төменнен халықтық бақылаудың болмауы еді.