Кіріспе

Қала және елді мекендерді жоспарлау (жалпы рұқсат етілген даму) (Англия) 2015 жылғы бұйрығы ("GPDO 2015") – Англияда қолданылатын, жергілікті жоспарлау органының келісімінсіз, белгілі бір даму түрлеріне жоспарлау рұқсатын беретін заңдық құрал (мұндай даму рұқсат етілген даму деп аталады). GPDO 2015-тің 2-қосымшасында жоспарлау рұқсаты берілетін даму түрлерінің кластары, сондай-ақ осы кластардың кейбіреулеріне қолданылатын ерекшеліктер, шектеулер және шарттар белгіленген. GPDO 2015 жылғы бұйрық 1990 жылғы Қала және елді мекендерді жоспарлау туралы заңның 59, 60 және 333-баптарымен, сондай-ақ 1994 жылғы Көмір өнеркәсібі туралы заңның 54-бабымен берілген өкілеттіктер негізінде Мемлекеттік хатшы жасаған. Бұйрық 1995 жылғы Қала және елді мекендерді жоспарлау (жалпы рұқсат етілген даму) бұйрығын жоққа шығарады және оның орнына қояды.

2015 жылғы ЖҚҚҚ-ның жұмыс істеуі

1-бапта 2015 жылғы GPDO Англиядағы барлық жерге қолданылады, егер жер арнайы даму жоспарына жатпаса. 2-бапта 2015 жылғы GPDO-да қолданылатын әртүрлі терминдер анықталған. 3-бапта 2015 жылғы GPDO 2-қосымшада көрсетілген даму санаттарына (әрі қарай – «рұқсат етілген даму») қатысты құрылыс салуға рұқсат беретіні, 2-қосымшада белгіленген тиісті ерекшеліктерге, шектеулерге немесе шарттарға сәйкес келеді деп көрсетілген. Сондай-ақ, 2015 жылғы GPDO жоспарлау рұқсатымен белгіленген кез келген шартты бұзатын құрылыс салуға рұқсат бермейді және егер қолданыстағы ғимарат немесе пайдалану заңсыз болса, рұқсат берілмейді. 4-бапта Мемлекеттік хатшы немесе жергілікті жоспарлау органы белгілі бір рұқсат етілген даму құқығын шектеу үшін нұсқау (әрі қарай – 4-бап нұсқауы) бере алады деп белгіленген. 3-қосымшада 4-бап нұсқауларын енгізу тәртібі көрсетілген. 1-қосымшаның 1-бөлімі «2-баптың 3-тармағына» жататын жерлерді анықтайды, оған ұлттық саябақ, ерекше табиғи сұлулық аймағы, тарихи ескерткіштерді қорғау аймағы, «Бродс» немесе Әлемдік мұра нысаны кіретін жерлер жатады. 1-қосымшаның 3-бөлімі, 2019 жылғы 31 мамырдан бастап күшін жойған, «2-баптың 5-тармағына» жататын жерлерді анықтады, ол 17 түрлі жергілікті билік органдарының шегіндегі белгіленген аумақтардан тұрды. 2-қосымшада 3-бапта аталған даму түрлері (яғни құрылыс салуға рұқсат берілгендер) көрсетілген. Бұл санаттар 21 «Бөлімде» (яғни 1-ден 20-ға дейінгі бөлімдер, соның ішінде 12А бөлімі) қамтылған.

Үй иесінің рұқсат еткен құрылымы

"Рұқсат етілген құрылыс" термині көбінесе "Тұрғын үйдің аумағындағы құрылыс" қатысты 2-қосымшаның 1-бөлігін білдіреді.

Алдын ала рұқсат

Кейбір пайдалануды өзгертулер жергілікті жоспарлау органымен (LPA) алдын ала келісу рәсімінен өтуге жатады. Бұл пайдалану түріне байланысты түрлі мәселелерді мақұлдауды талап етеді, бірақ көлік және жолдарға тигізетін әсер, ластану қауіптері және су тасқыны қауіптері сияқты мәселелерді қамтуы мүмкін. Мысалы, 3-бөлімнің C класына сәйкес A3 (ресторандар мен кафелер) пайдалануын өзгерту жағдайында, құрылыс салушы көлік және жолдарға тигізетін әсер, шуға тигізетін әсер, иіске тигізетін әсер, қалдықтарды сақтау және өңдеуге тигізетін әсер, жұмыс уақытының әсері, қызметтердің жеткілікті деңгейде қамтамасыз етілуі және (қажет болған жағдайда) маңызды сауда аймағының тұрақтылығына тигізетін әсер, сондай-ақ (құрылыс немесе басқа операциялар жағдайында) орналасуы, дизайны немесе сыртқы түрі туралы LPA-ға өтініш беруі керек. Қазіргі уақытта B1(a) (офистер) пайдаланудан C3 (тұрғын үйлер) пайдалануға үй-жайларды өзгертуге рұқсат етілген құрылыс құқығы бар. Бұл көлік және жолдарға тигізетін әсер, ластану қауіптері, су тасқыны қауіптері және коммерциялық үй-жайлардан таралатын шудың жобаны пайдалануға ниеттенген тұрғындарға тигізетін әсеріне байланысты алдын ала келісуді талап етеді. Осы класс 2016 жылғы 06 сәуірге дейінгі нұсқасына сәйкес бағаланған жобалар үшін C3 класындағы ғимаратты пайдалану 2016 жылғы 30 мамырға дейін немесе оған дейін басталуы тиіс (Қосымша 2, 3-бөлім, О класын қараңыз), ал 2016 жылғы 06 сәуір нұсқасына сәйкес бағаланған жобалар үшін жобалар алдын ала келісім күнінен бастап 3 жыл ішінде аяқталуы тиіс (7-бапты қараңыз). Кейбір жергілікті билік органдары өздерінің аумақтарындағы аудандардан 4-бап арқылы рұқсат етілген құрылыс құқығын алып тастады.

Уэльсте үй иесіне рұқсат етілген құрылыс

Уэльске қатысты, үй иесіне рұқсат етілген құрылыс 1995 жылғы GPDO-ның 2-кестесінің 1-бөлігінде, 2013 жылғы 30 қыркүйектегі №1776 жарғылық актісімен өзгертілгендей, белгіленген. 2013 жылдың шілдесінде Уэльс үкіметі "Техникалық нұсқаулар: үй иелері үшін рұқсат етілген құрылыс" деген құжатты жариялады, онда 1-бөлікті қалай түсіндіруге болатындығы туралы ақпарат берілген. Бұл құжат кейіннен 2014 жылдың сәуірінде жаңартылды. Аталған заңнама бойынша 2010 жылғы 23 қарашадан 2011 жылғы 15 ақпанға дейін халыққа кеңес жүргізілді.

2013 жылдан бастап енгізілген өзгерістер

Англияға қатысты 2-қосымшаның 1, 2, 3, 4, 7 және 16-бөліктері 2013 жылғы 30 мамырда 2013 жылғы СІ No. 1101, 16-бөлігі 2013 жылғы 21 тамыздағы СІ 2013 No. 1868 қаулысымен, 11-бөлігі 2013 жылғы 1 қазандағы СІ 2013 No. 2147 және СІ 2013 No. 2435 қаулыстарымен, 1, 2, 3, 6 және 7-бөліктері 2014 жылғы 6 сәуірде СІ 2014 No. 564 қаулысымен, 3, 4 және 11-бөліктері 2015 жылғы 6 сәуірде СІ 2015 No. 659 қаулысымен, барлық бөліктері 2015 жылғы 15 сәуірде СІ 2015 No. 596 қаулысымен, 1, 3, 4 және 17-бөліктері 2016 жылғы 6 сәуірде СІ 2016 No. 332 қаулысымен, 16-бөлігі 2016 жылғы 24 қарашада СІ 2016 No. 1040 қаулысымен, 1, 4, 7, 14 және 15-бөліктері 2017 жылғы 6 сәуірде СІ 2017 No. 391 қаулысымен, 3, 4 және 11-бөліктері 2017 жылғы 23 мамырда СІ 2017 No. 619 қаулысымен, 3, 6, 9 және 16-бөліктері 2018 жылғы 6 сәуірде СІ 2018 No. 343 қаулысымен, 1, 2, 3, 4, 7 және 16-бөліктері 2019 жылғы 25 мамырда СІ 2019 No. 907 қаулысымен, 4-бөлігі 2020 жылғы 24 наурызда СІ 2020 No. 330 қаулысымен, 12А бөлігі 2020 жылғы 9 сәуірде СІ 2020 No. 412 қаулысымен енгізілді, ал 3, 4, 12-бөліктері өзгертілді және 20-бөлік 2020 жылғы 25 маусымда және 2020 жылғы 1 тамызда СІ 2020 No. 632 қаулысымен енгізілді. Жоғарыда аталған өзгерістер бойынша 2011 жылғы 8 сәуірден 2011 жылғы 30 маусымға дейін, 2012 жылғы 3 шілдеден 2012 жылғы 11 қыркүйекке дейін, 2012 жылғы 12 қарашадан 2012 жылғы 24 желтоқсанға дейін, 2013 жылғы 3 мамырдан 2013 жылғы 14 маусымға дейін, 2013 жылғы 6 тамыздан 2013 жылғы 15 қазанға дейін, 2014 жылғы 31 шілдеден 2014 жылғы 26 қыркүйекке дейін, 2015 жылғы 13 тамыздан 2015 жылғы 24 қыркүйекке дейін, 2016 жылғы 18 ақпаннан 2016 жылғы 15 сәуірге дейін және 2018 жылғы 29 қазаннан 2019 жылғы 14 қаңтарға дейін қоғамдық тыңдаулар өтті. 2019 жылғы 25 мамырда Тұрғын үй министрі Кит Малтхаус 2012 жылдан бері қолданылып келе жатқан және 2019 жылғы 30 мамырда аяқталуы тиіс болған рұқсат етілген құрылыс құқықтарына уақытша өзгерістердің тұрақты болатынын жариялады. Жаңа заңнама бойынша үй иелері жеке тұрған үйлерде артқы қабырғадан 8 метрге дейін (бұрынғы 4 метр емес) және тікелей үйлерде 6 метрге дейін (бұрынғы 3 метр емес) рұқсат етілген құрылыс ретінде салуға құқылы. Биіктік шектеулері еңкейме биіктігіне 3 метр және жалпы биіктігіне 4 метр болып сақталады.

Класс MA рұқсат етілген даму құқықтары

2021 жылдың тамызында Үкімет Е класындағы коммерциялық мүлікті тұрғын үйге қайта жаратуға мүмкіндік беретін, толық жоспарлау рұқсатын алу қажеттілігін жойетін, бірақ белгілі бір шектеулер мен талаптарды орындау шартымен, жаңа, қуатты рұқсат етілген даму құқығын енгізді. Осы рұқсат етілген даму құқығының екі мақсаты бар: біріншіден, бұрын пайдаланылмаған жерлерге қажетті тұрғын үйлерді салу, екіншіден, бос тұрған ғимараттарды пайдалануға беру арқылы Англияның орталық көшелерін жаңғырту. Бұл өзгерістерге кеңестер мен ғалымдар наразылық білдірді, олардың кейбіреулері салынған тұрғын үйлердің сапасы қалыпты стандарттарға жетпейді деп алаңдайды. 2024 жылдың наурыз айында Үкімет MA классының рұқсат етілген даму құқықтарын одан әрі қолдануға ынталандыру үшін өзгерістер жасады. 2024 жылдың 5 наурызынан бастап, ғимараттардың кем дегенде 3 ай бос тұру қажеттілігі жойылды (бұрын олар кем дегенде 3 ай бос болуы керек еді), сондай-ақ қайта жаратылатын мүліктің көлеміне де шектеу қойылмады (бұрын қайта жаратылатын кеңістік 1500 шаршы метрден аспауы керек еді).

Коронавирус

COVID-19 пандемиясына жауап ретінде, мейрамханалар, кафелер және пабтар ерекше жоспарлау рұқсатысыз азық-түлік сатуға рұқсат етіледі.