Кіріспе

Міндетті сатып алу ордері (CPO; Ordú Ceannach Éigeantach, Gorchymyn prynu gorfodol) – Ұлыбритания мен Ирландияда белгілі бір органдарға меншік иесінің келісімінсіз жерді немесе мүлікті алуға мүмкіндік беретін заңдық құрал. Бұл құрал, егер жоспарланған даму жобасы халыққа пайдалы деп танылса қолданылуы мүмкін; мысалы, жер иесі сатуға келіспеген жағдайда тас жол салу қажет болған кезде. Сол сияқты, қалалық әкімдіктер қала орталығын дамытқысы келсе, міндетті сатып алу ордерін шығара алады. CPO тарихи ғимараттарды сақтап қалу үшін, олардың күшіне енбеуіне жол бермес үшін де қолданылуы мүмкін. Әдетте, өтемақы құқығына мүліктің құны, жаңа мүлікке көшуге байланысты шығындар және кейде қосымша төлемдер кіреді. Өтемақыға қатысты мамандық кеңесі алуға кеткен шығындарды әдетте мемлекеттік орган төлейді, соның арқасында міндетті сатып алу ордерінен зардап шеккен адамдар заңгер мен бағалаушыдан кеңес алып, шығындарын өтеуді күтуге болады.

Ирландия

Ирландияда XXI ғасырдың басында Ұлттық даму жоспары аясындағы ірі жолдарды жаңарту бағдарламасының нәтижесінде мәжбүрлеп сатып алу (ХҚКО) кеңінен таралды. ХҚКО теміржол және жасыл жол жобаларында да қолданылады. Егер біреу мәжбүрлеп сатып алу туралы шешімге қарсы болса, Жоғары сотқа шағымдануға құқылы. Өтемақы беру арқылы адамның жер мен мүлікті мәжбүрлеп сатып алуға дейінгі қаржылық жағдайы мүмкіндігінше қалпына келтіріледі.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда көптеген бұйрықтар жергілікті билік органдарына қолданыстағы заңнамада берілген өкілеттіктер негізінде қосалқы заңнама ретінде қабылданады (мысалы, жол жұмыстарына қатысты бұйрық 1980 жылғы Қозғалыс заңы бойынша қабылданады). Өкілеттіктер кең болғанымен, билік жерді алу қажеттігін және "қоғамдық мүддеде маңызды себептер" бар екенін көрсетуі тиіс. Меншік иелері немесе пайдаланушылар оған наразылық білдіре алады, ал олардың наразылығын тәуелсіз инспектор қарастырады.