Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гондурастың есірткі бароны (1945 жылы туған)
Honduran drug lord (born 1945)
Хуан Рамон Матта Балестерос (1945 жылдың 12 қаңтарында туған) (кейде Мата Балестерос деп те жазылады) – Гондурастың бұрынғы ірі есірткі саудагері, мексикалық есірткі саудагерлерін Колумбияның кокаин картельдерімен байланыстырған алғашқылардың бірі. Осы байланыс 1970-ші жылдардың соңында және 1980-ші жылдар бойы Кокаиннің АҚШ-қа контрабандалық жолмен тасымалдану мөлшерінің күрт өсуіне мүмкіндік берді. Матта 1980-ші жылдардың басында АҚШ-та бірнеше ірі кокаин контрабандасы желісін ұйымдастырғаны үшін айыпталды. Сондай-ақ ол 1985 жылы американдық DEA агенті Энрике Камаренаны ұрлап, өлтіруге қатысқан есірткі саудагерлерінің бірі болды. 1988 жылы Матта Гондурастағы үйінде Гондурас және АҚШ үкіметтерінің даулы операциясы кезінде тұтқындалып, АҚШ-қа жеткізілді, онда ол есірткі контрабандасымен айналысқаны және Энрике Камаренаны ұрлап, өлтіруге қатысқаны үшін бірнеше сот процесінен өтті. Ол есірткі контрабандасы жасағаны үшін, сондай-ақ Камаренаны ұрлауға қатысқаны үшін, бірақ өлтірмегені үшін кінәлі деп танылды. 2017 жылы Камаренаны ұрлау ісі бойынша оның үкімі сотта пайдаланылған қателікті дәлелдемелерге байланысты күшін жойды. Жаңа сот процесі тағайындалды, бірақ 2018 жылы прокурорлар айыптауды кері қайтарды. Матта қазірге дейін түрмеде, Пенсильвания штатындағы жоғары қауіпсіздікті федералдық түрме, АҚШ-тың Қанахан түрмесінде есірткіге қатысты өмір бойына жазасын өтеп жатыр. 2021 жылдың ақпан айына дейін ол Миссури штатының Спрингфилд қаласындағы АҚШ Тұтқындар Медициналық орталығында жазасын өтеп жатыр.
Juan Ramón Matta Ballesteros (born January 12, 1945) (also spelled Mata Ballesteros) is a Honduran former major narcotics trafficker who has been credited with being one of the first to connect Mexican drug traffickers with the Colombian cocaine cartels. This connection paved the way for a major increase in the amount of cocaine smuggled into the United States during the late 1970s and throughout the 1980s. Matta was indicted for operating several major cocaine smuggling rings in United States in the early 1980s. He was also one of the narcotics traffickers accused of the kidnap and murder of American DEA agent Enrique Camarena in 1985. In 1988 Matta was arrested at his Honduran residence in a controversial operation by the Honduran and American governments and taken to the United States, where he stood several trials for his drug smuggling activities and his part in the kidnap and murder of Enrique Camarena. He was found guilty of drug smuggling, and of participating in the kidnapping, but not the murder, of Camarena. In 2017, his conviction in the Camarena kidnapping was overturned because of the flawed forensic evidence used in his trial. A new trial was ordered, but in 2018 prosecutors decided to drop the charges. Matta remains in prison, serving a life sentence for his drug sentence at the United States Penitentiary, Canaan, a high security federal prison in Pennsylvania As of February 2021, he is serving his sentence at the US Medical Center for Prisoners in Springfield, Missouri.
Ерте мансап
Маттаның ерте өмірі мен мансабының толық мәліметтері белгісіз. Оның отбасы жариялаған веб-сайтта ол Тегусигалпада дүниеге келгені, төрт баланың екіншісі екені айтылған. Көптеген газеттер Матаның жасөспірім шағында АҚШ-қа заңсыз көшіп келгенін, бірнеше рет депортацияланып, әр жолы басқа есіммен елге оралғанын хабарлайды. 1970 жылы жалған паспортпен елге кіргені үшін сотталды және Флорида штатындағы Эглин федералдық түрмесінде жазасын өтеді. Ол келесі жылы лагерден қашып кетті. 1974 жылы Мексика билігі Матаны 10 килограмм кокаин сатқандығы үшін ұстады. Ол бір жыл түрмеде отырды, сондай-ақ түрмеде басқа екі тұтқынды өлтірген деген күдік туды.
Details of Matta's early life and career are uncertain. According to a website put up by his family, he was born in Tegucigalpa, the second of four children. A number of newspaper sources claim that Mata immigrated illegally to the United States as a teenager and was deported several times, returning each time under a different name. In 1970 he was convicted of entering the country on a false passport and confined at the Federal prison camp in Eglin, Florida. He escaped from the camp the following year. In 1974 Mexican authorities arrested Matta for selling 10 kilograms of cocaine. He spent a year in prison, and was suspected of killing two other prisoners while incarcerated.
1980 жылдардағы АҚШ-тың есірткі контрабандасы операциялары мен айыптаулары
1980 жылдардың басында Матта ірі көлемде кокаин контрабандасына қатысты. 1984 жылы ол Ван Нуис контрабандалық тобына қатысқаны үшін айыпталды. 1981 жылы осы топтың құрылысы анықталғанда 114 фунт кокаин және 1,9 миллион доллар қолма-қол ақша тәркіленді. Есірткімен бірге табылған жазбаларға сүйене отырып, прокурорлар кейіннен бұл топ тоғыз айдың ішінде 73 миллион доллар пайда тапқан деп бағалады. 1985 жылы Матта Аризона және Оңтүстік Калифорниядағы ірі кокаин контрабандалық тобындағы рөлі үшін қайтадан айыпталды. Бұл топ 1984 жылы ашылды, нәтижесінде шамамен 1 тонна кокаин және 7,8 миллион доллар қолма-қол ақша тәркіленді.
In the early 1980s, Matta was involved with major cocaine smuggling operations. In 1984, he was indicted for his role in a Van Nuys smuggling ring. The discovery of the ring in 1981 resulted in the seizure of 114 pounds of cocaine and $1.9 million in cash, and based on ledgers found with the drugs, prosecutors later estimated that the ring had generated $73 million in just nine months. In 1985, Matta was again indicted for his role in a major cocaine smuggling ring operating in Arizona and southern California. The ring was discovered in 1984, resulting in the seizure of about a ton of cocaine and $7.8 million in cash.
Камаренаны ұрлап өлтіруге қатысы бар
1985 жылы ақпанда АҚШ-тың Есірткі саудасымен күрес басқармасының (DEA) агенты Энрике Камаренаны ұрлап өлтіргеннен кейін көп ұзамай, Маттаның қатысы болуы күдік тудырды, және ол кейіннен ұрлауға қатысқаны үшін айыпталды. Журналист Элейн Шеннонның мәлімдемесіне сәйкес, Матта Камарена ұрланғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Мексика қаласында табылған, бірақ мексикалық билік оның тұтқындалуын кешіктірді, нәтижесінде ол елден қашып кетті. АҚШ құқық қорғау органдары Маттаның ізін жалғастырды және 1985 жылдың сәуір айында оны Колумбияның Картахена қаласында тапты. DEA-ның сұранысы бойынша, Колумбия үкіметі Маттаны тұтқындады. 1986 жылдың наурыз айында, экстрадиция процесі жалғасып жатқанда, Матта түрмеден қашып шықты, кейбір мәліметтерге сәйкес, түрме басшыларына пара берген. Сол жылы Матта туған жері Гондурасқа қайтып келді.
Soon after the February 1985 kidnap murder of U. S. DEA agent Enrique Camarena, Matta was suspected of involvement, and he was later indicted for his part in the kidnapping. According to journalist Elaine Shannon, Matta was actually located in Mexico City several days after Camarena's kidnapping, but his arrest was delayed by Mexican authorities and he managed to flee the country. U. S. law enforcement continued to track Matta, and in April 1985, they traced him to the Colombian city of Cartagena. At the DEA's request, Matta was arrested by the Colombian government. In March 1986, while extradition proceedings were still underway, Matta escaped from prison, according to some accounts by bribing prison authorities. Later that year, Matta returned to his native country of Honduras.
Қамауға алу және АҚШ-қа әкету
Гондурас Конституциясы Гондурас азаматтарын экстрадициялауға тыйым салды, және екі жыл бойы Гондурас билігі АҚШ-тың Маттаны экстрадициялау туралы өтініштерін қабылдамады. Соңында, 1988 жылдың сәуір айында Гондурас полициясы Маттаны қамап, оны Доминикан Республикасына ұшаққа отырғызды. Доминикан үкіметі оны АҚШ маршалдарымен бірге Пуэрто-Рикоға ұшатын рейске отырғызды, және олар АҚШ аумағына жеткен кезде Маттаны тұтқындады. Маттаның экстрадицияланған күнінен кейін Тегусигальпадағы Ұлттық Автономиялық Университетінің 1000-2000 студенті АҚШ елшілігіне наразылық білдіру үшін шеруге шықты. Екі күнге созылған наразылықтар барысында елшілікке өрт қойылды, және бес студент қаза тапты. Матта сондай-ақ, АҚШ-қа тасымалдау кезінде оны ұрып-сапқылап, электр тогымен күйдіргенін айтып шағымданып, апелляция жасады. Лос-Анджелестегі федералды судья оның талаптарын растайтын дәлелдерді жеткіліксіз деп тапты, ал Апелляциялық сот бұл шешімді өзгертуден бас тартты.
The Honduran Constitution prohibited the extradition of Honduran citizens, and for two years Honduran authorities rejected U. S. requests to extradite Matta. Finally, in April 1988, Honduran police arrested Matta and put him on a plane to the Dominican Republic. The Dominican government then put him on a flight to Puerto Rico with United States Marshals, who arrested Matta when they reached United States territory. The day after Matta's extradition, 1,000 to 2,000 students from the National Autonomous University in Tegucigalpa marched on the U. S. embassy to protest. During the protests, which lasted for two days, the embassy was set on fire, and five students were killed. Matta also appealed on the grounds that he was beaten and burned with an electric stun gun while being transported to the United States. A Federal judge in Los Angeles had previously found the evidence for his claims inconclusive, and the Court of Appeals declined to overturn that ruling.
Гуадалахара картеліне қатысты Маттаның рөлі
Бірнеше авторлар Матта Гвадалахара картелінің құрылуында маңызды рөл атқарғанын айтты, ол Колумбиялық кокаин жеткізушілер мен Мексикалық контрабандистер арасындағы алғашқы келісімдерді ұйымдастырып, мексикалық контрабандистерді Колумбия кокаинін АҚШ-қа тасымалдау ісіне бастады. 1975 жылға қарай Матта мексикалық есірткі бароны Мигель Анхель Феликс Галлардомен ("El Padrino") одақ құрды, осылайша Гвадалахара картелі қалыптаса бастады. 1980 жылдардың соңына қарай Матта өте байып, өзінің иелігіндегі кәсіпорындарда мыңдаған адамды жұмысқа алды. Матта сонымен қатар кофе, темекі, дәмдеуіштер, мал және сүт өнімдері салаларына инвестиция жасады және Гондураста бірнеше ауыл шаруашылығы және құрылыс фирмаларын құрды. АҚШ апелляциялық соты Матта мен Феликс Галлардоның тек есірткі саудасы арқылы аптасына 5 миллион доллардан астам табыс тапқанын, ал осы кәсіпорындар Маттаға осы заңсыз табысты ақтап беруге көмектескенін бағалады. 1982 жылы DEA агенттері Маттаның Боливия және Латын Америкасының басқа да шенеуніктерге өзінің есірткі операцияларын құқық қорғау органдарының араласуынан қорғау үшін 50 миллион доллар төлегенін хабарлады.
Several writers have claimed that Matta played an important role in the formation of the Guadalajara cartel, brokering some of the earliest deals between Colombian cocaine suppliers and Mexico based smugglers, and starting Mexican smugglers in the business of transporting Colombian cocaine into the U. S. By 1975, Matta had formed an alliance with the Mexican drug lord Miguel Ángel Félix Gallardo("El Padrino"), and with them the Guadalajara Cartel began to take shape. By the late 1980s, Matta had become extremely wealthy and employed thousands of people in the businesses he owned. Matta also possessed investments in coffee, tobacco, spice, cattle, and dairy operations and founded several agricultural and construction firms in Honduras. A U. S. court of appeals estimated that Matta and Felix Gallardo were pulling in more than $5 million per week from their drug trafficking activity alone, and these businesses helped Matta launder much of these illicit earnings. In 1982, DEA agents reported that Matta had paid $50 million to Bolivian and other Latin American officials to protect his narcotics operations from law enforcement harassment.
Матта-Баллестерос пен Контралар
АҚШ Сенатының тергеуі Матта бақылауындағы әуе тасымалдау компаниясының АҚШ үкіметі Никарагуадағы үкіметке қарсы Контра көтерілісшілерін жабдықтау үшін пайдаланылғанын анықтады. Керри комитетінің баяндамасына сәйкес, гондурастық SETCO әуе компаниясы "Гондурастағы Контралардың Гондурас негізді FDN (Контра топтарының ең ертегілерінің бірі) үшін жарақ-жабдық пен қызметкерлерді тасымалдау үшін пайдаланған басты компания болды, 1983 жылдан 1985 жылға дейін Контралар үшін кемінде миллион оқ-дәрі, азық-түлік, форма киімдері және басқа да әскери жарақтар тасымалдады". Керри комитетінің баяндамасында сілтеме жасалған 1983 жылғы АҚШ кеден есебінде былай делінген: "SETCO авиациясы – американдық бизнесмендер құрған корпорация, олар Маттамен байланыста және АҚШ-қа есірткі заттарды контрабандамен әкелумен айналысады".
A United States Senate investigation found that an air transport company controlled by Matta was used by the U. S. government to supply the anti government Contra rebels in Nicaragua. According to the Kerry Committee report, the Honduran airline SETCO was "the principal company used by the Contras in Honduras to transport supplies and personnel for the Honduras based FDN (one of the earliest Contra groups), carrying at least a million rounds of ammunition, food, uniforms and other military supplies for the Contras from 1983 to 1985". According to a 1983 U. S. Customs report that the Kerry Committee report cites, "SETCO aviation is a corporation formed by American businessmen who are dealing with Matta and are smuggling narcotics into the United States."
Танымал мәдениетте
Narcos: Mexico 1-ші маусымда оны Владимир Круз сомдады.
In Narcos: Mexico Season 1, he was played by Vladimir Cruz.