Кіріспе

Дилацерация - тістердің пішінінің даму бұзылысы. Ол қалыптасқан тістің түбірінде немесе коронасындағы бұрылуды немесе өткір иілуді білдіреді. Бұл бұзылыс көбінесе жоғарғы жақ тіс тістеріне әсер етеді және тұрақты тістерде кездеседі. Бұл сыртқы түріне қатысты мәселе сияқты көрінсе де, әсер еткен жоғарғы жақ тіс тісі жас пациенттерде окклюзия, фонетика, шайнау және психологиялық мәселелерге алып келуі мүмкін.

Сипаттама

Бұл жағдай травмадан немесе тіс қалыптасып жатқан кезде сүйек қайта құрылу градиенттеріне қатысты тіс атқылауының кешігуінен туындаған болуы мүмкін. Нәтижесінде тістің минералдануы өзгеріп, тістің қалған бөлігі бұрышпен қалыптасады. Иілу немесе қисаю тістің ұзындығы бойымен кез келген жерде, кейде тіс мойнында, басқа жағдайларда тамырдың ортасында, тіпті тамырдың ұшында да пайда болуы мүмкін, бұл жарақат болған кезде қалыптасқан тамыр мөлшеріне байланысты. Мұндай жарақат тұрақты тіске келгенде, тіс пішінінің бұзылуына (дилацерацияға) әкелуі мүмкін, көбінесе бұл жағдай сүт тісіне келген травмалық зақымнан кейін болады, онда тіс жаққа апикальды бағытта кіріп кетеді.

Белгілер мен симптомдар

Жақ аймағындағы қысым немесе ауырсыну тіс түбінің бұрылуымен байланысты болуы мүмкін. Егер пациент мұндай белгілерді сезінсе, жалпы тіс дәрігеріне және эндодонтистке қаралу қажет. Рентгендік суретте тіс түбінің тік өсуінен гөрі иілгені көрінеді. Аксенфельд-Ригер синдромы. Егер сүт тісі зақымданса, бұл тұрақты тіске де әсер етеді, өйткені сүт тісі мен тұрақты тіс арасындағы қалыңдық шамамен 3 мм ғана. Кисталар немесе ісіктер де тіс түбінің бұрылуына себеп болуы мүмкін. Ісік немесе киста пайда болғанда, тұрақты тістердің өсуі мен дамуына кедеріс келтіруі мүмкін. Бұл тіс кистаның немесе ісіктің айналасын айналып өсуге тырысқанда тіс түбінің немесе жоғары жағының бұрылуына әкелуі мүмкін, соның салдарынан тіс күрт бұрылады. Сол сияқты, қосымша тістері бар пациенттердегі тұрақты тістердің өсуі бұзылып, тамырдың қалыптан тыс қисықтығы пайда болуы мүмкін.

Алдын алу / Емдеу

Қазіргі уақытта дилацерацияны алдын алуға қатысты шаралар жоқ, себебі оның этиологиясы жақсы белгілі емес. Дегенмен, пайдалы болуы мүмкін емдеу опциялары бар. Олардың бірі – ортодонтиялық тартым арқылы зақымданған тісті қалыпты окклюзиямен беттестіруді қамтитын хирургиялық әдіс. Кішкентай балаларды қорғау үшін ауызға жарақат тиюіне жол бермеу қажет, әсіресе спортпен айналысқанда. Баланың қауіпсіздігі үшін, ойын-сауықпен шұғылдану алдында дұрыс бас киімдер мен қорғау шараларын қолдану керек. Содан кейін жоғарғы жақ молярларының бірінші, екінші және үшінші тістерінде 15,3%, 11,4% және 8,1% сияқты кездесу жиілігі тіркелді.