Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының 3314 (XXIX) (Агрессияның анықтамасы) резолюциясы 1974 жылғы 14 желтоқсанда Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы тарапынан, агрессия қылмысының анықтамасы бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне ұсыныс ретінде қабылданды. Бұл ұсыныс міндетті емес болатын. Жеті жыл өткен соң, Қауіпсіздік Кеңесі Бас Ассамблеяға есеп берді, онда агрессияның түпкілікті анықтамасын құрайтын жобалар ұсынылды.

Анықтамаға сын

Анықтаманың мәтінін көптеген сарапшылар сынады. Оның қарулы емес күштерді пайдалану туралы баптары тұманды, себебі "қатысудың" қандай деңгейі мемлекеттік жауапкершілікке әкелетіні нақты емес. Бұған қоса, ол мемлекеттерді агрессиялық әрекеттерге жауапты жалғыз субъектілер деп есептейді. Сьерра-Леоне азамат соғысына және Югославия соғыстарына қатысқан ішкі немесе трансұлттық бүлікшіл топтар мемлекеттік емес тараптар болғанына қарамастан, тиісті қақтығыстарда маңызды рөл атқарды; олар бұл анықтаманың шеңберіне кірмейтін еді. Агрессия анықтамасы халықаралық ұйымдардың әрекеттерін де қамтымайды. Анықтама қабылданған кездегі екі маңызды әскери альянс – НАТО және Варшава шарты мемлекеттік емес тараптар болды, демек, олар анықтаманың ауқымынан тыс қалды. Сонымен қатар, анықтама жеке тұлғалардың агрессиялық әрекеттерге жауапкершілігін қарастырмайды. Ол жеке қылмыстық қудалау үшін жеткіліксіз негіз ретінде қарастырылады. Анықтама Қауіпсіздік Кеңесі үшін міндетті емес. Біріккен Ұлттар Ұйымының хартасы Бас Ассамблеяға Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне ұсынымдар беруге құқық береді, бірақ Ассамблея Кеңеске нұсқау бере алмайды. Анықтамамен бірге келген қарар оның Қауіпсіздік Кеңесіне "хартаға сәйкес агрессия актісінің болуын анықтауға" көмектесу үшін нұсқаулық ретінде қызмет етуді мақсат ететінін көрсетеді. Қауіпсіздік Кеңесі бұл нұсқауларды қажет деп тапқан жағдайда қолдана алады немесе ескермеуі мүмкін. 1999 жылы құқық сарапшылары Агрессия анықтамасы Қауіпсіздік Кеңесінің қарастыруларына "көрінетін әсер еткен жоқ" деген пікірді білдірді.