Еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде Потано (сондай-ақ Потану немесе Потаву) тайпасы Флориданың солтүстік-орталық бөлігінде өмір сүрді. Олардың жері қазіргі Алачуа округін, Марион округінің солтүстік жартысын және Путнам округінің батыс бөлігін қамтыды. Бұл аумақ шамамен 700 жылдан 1700 жылға дейін болған Алачуа мәдениетінің аумағымен сәйкес келеді. Потано тайпасы – Тимукуа халқының көптеген тайпаларының бірі және Тимукуа тілінің бір диалектісінде сөйлеген.
The Potano (also Potanou or Potavou) tribe lived in north central Florida at the time of first European contact. Their territory included what is now Alachua County, the northern half of Marion County and the western part of Putnam County. This territory corresponds to that of the Alachua culture, which lasted from about 700 until 1700. The Potano were among the many tribes of the Timucua people, and spoke a dialect of the Timucua language.
Еуропалық байланыстар
Панфило де Нарваес экспедициясы 1528 жылы Потано аумағының батысынан өтті. Потаномен тікелей қақтығысқа түспегенімен, испандықтардың келуі жаңа жұқпалы ауруларды таратып, аймақтағы бәсекелес тайпалар арасында соғыс тудырды. 1539 жылы Эрнандо де Сото әскерімен Потано аумағы арқылы өтті. Де Сото әскерінде 700-ден астам сарбаз болды. Олар ауыл тұрғындарын өзіне жинаған азық-түлікті беруге мәжбүр етті. Де Сото әскері Потано аумағына жеткен кезде, ол қысты Апалачи аймағында өткізуді жоспарлағандықтан, армия жылдам өтіп кетті. Армия испандықтар Итарахолата (немесе Итара) деп атаған (вероятно, батыс Марион округінде), Потано (қазіргі Эвинстонға жақын), Утинамочана (немесе Утинама немесе Унтинамочарро) (қазіргі Гейнсвиллдің батысы, Ай көліне жақын), Мала-Паз (қазіргі Алачуа қаласының маңында) және Чолопа (Робинсонның Санта-Фе өзенінің жанындағы солтүстік-батыс Алачуа округінде) орналасқан Потано елді мекендері арқылы өтті. Француздар Каролина фортын салған кезде, Потано тайпасы Утинамен соғысқан, оған Утина немесе Отина басшылық еткен. Француздар Утинаны қолдап, Потаноны жеңуге көмектесті. Испания Францияны Флоридадан қуғаннан кейін, ол да Утинаны қолдады. 1584 жылы Потано тайпасы Потано аумағына шабуыл жасаған испан капитанын өлтірді. Жаза ретінде, екінші испан экспедициясы көптеген потаноларды өлтіріп, қалғандарын елді мекендерінен қуды. Сол шабуылдан кейін Потано қаласы Гейнсвиллдің солтүстік-батысындағы Devil's Millhopper маңындағы Fox Pond жеріне көшірілді. 1580 жылдары испандық францискан миссионерлері Потано тайпасына жетті, бастапқыда саяхаттап жүрген миссионерлер арқылы. Потано қаласында Апула деген визита (тұрақты миссионері жоқ миссия) құрылды, бірақ ол 1584 немесе 1585 жылы испандықтардың шабуылынан қирады. 1590 жылдары Потано аумағында бірнеше визита болды. 1606 жылы испан миссионерлері доктрина (бір немесе бірнеше тұрақты миссионерлері бар миссия) құрды, ол Сан-Франциско-де-Потано деп аталды және Потаноның көшірілген қаласында орналасты. Бұл Сент-Джонс өзенінің батысындағы алғашқы доктрина болды. Сан-Мигель-де-Потано деген тағы бір доктрина және Санта-Ана-де-Потано деген визита көп ұзамай Сан-Франциско-де-Потанодан бірнеше шақырым жерде құрылды. Тағы бір визита, Сан-Буэнавентура-де-Потано, 1607 немесе 1608 жылы Фрай Франсиско Парежа Потано қаласының бұрынғы орнында құрылды. Миссионерлер 1607 жылға қарай 1000-нан астам ересек потаноны крещение рәсімінен өткізгенін хабарлады. Сан-Мигель және Сан-Буэнавентура миссиялары бірнеше жыл ішінде испандық жазбалардан жоғалып кетті. 1656 жылы Потано испан билігіне қарсы Тимукуан көтерілісіне қатысты. Сегіз айдан кейін испандықтар жеңіске жетті. Олар соғыс барысында Тимукуан елді мекендері мен миссияларының көп бөлігін өртеп жіберді. Көтерілістен кейін испандықтар Потано миссияларын (Сан-Франциско және Санта-Ана) қайта құрды. 1672 жылы Потано белгісіз аурудан көптеген өлім-жұлымға ұшырады. Колониялық есептерге сәйкес, 1650 жылы Потано халқы 3000 адамды құрады. 1675 жылға қарай, екі Потано миссиясында бар болғаны 160 адам тірі қалды. Тимукуан көтерілісінен кейін испандықтар азайып бара жатқан Потано халқының пайдаланбайтын жерлерінде өз отаршыларына көптеген жер берді. Тимукуан аумағында, оның ішінде Потано аумағында испандықтарға тиесілі жиырма бес ірі қара фермасының бар екендігі туралы мәліметтер бар. Бұл фермаларға қатысты көптеген дәлелдер Потаноның испандық шенеуніктерге малдары ерікті жүріп, ауылдың егінін жеп жатқаны туралы шағымдары ретінде тіркелген. 1685 жылы Флориданың солтүстігінен келген тайпалар, қару-жарақпен қамтамасыз етіліп, көбінесе Каролина провинциясынан келген ағылшын қоныс аударушыларымен бірігіп, Потано аумағына шабуыл жасап, ауылдарды өртеп, кейбір потаноларды өлтіріп, басқаларын Чарльз Таунға құл ретінде алып кетті. Бұл шабуылдар 18 ғасырға дейін жалғасты. 1704 жылдан кейін Флориданың солтүстігіндегі испан миссионерлік жүйесі құлдырады. Кейбір тірі қалған потанолар Сент-Августин миссиясына босқындар ретінде жеткен болуы мүмкін, бірақ Потано сол кезде тайпа ретінде жойылып кетті.
The Pánfilo de Narváez expedition passed to the west of Potano territory in 1528. While not engaging with the Potano, the Spanish incursion spread new infectious diseases and incited warfare by competing tribes in the area. In 1539 Hernando de Soto led an army through Potano territory. There were 700 or more people in de Soto's army. They forced villagers to give up stored food to them. By the time de Soto's army reached Potano territory, he was intent on spending the winter in the Apalachee domain, and the army passed through quickly. The army passed through Potano towns that the Spanish called Itaraholata (or Ytara) (probably in western Marion County), Potano (near present day Evinston), Utinamochana (or Utinama or Untinamocharro) (west of present day Gainesville, near Moon Lake), Mala paz (near the present day city of Alachua) and Cholupa (in the Robinson Sinks near the Santa Fe River in northwestern Alachua County). At the time the French established Fort Caroline, the Potano were at war with the Utina, a chiefdom ruled by Chief Utina or Outina. The French supported the Utina and helped defeat the Potano. After Spain expelled France from Florida, it also supported the Utina. In 1584 the Potano killed a Spanish captain leading an invasion into Potano territory. To punish them, a second Spanish expedition attacked and killed many Potano and drove the rest from their towns. After that attack, the town of Potano was moved to the Fox Pond site near the Devil's Millhopper northwest of Gainesville. In the 1580s Spanish Franciscan missionaries reached the Potano, first with visits by an itinerant missionary. A visita (a mission without a resident missionary) named Apula was established in the town of Potano, but was destroyed in the Spanish raid of 1584 or 1585. A couple of visitas existed in Potano territory in the 1590s. In 1606 Spanish missionaries established a doctrina (a mission with one or more resident missionaries), San Francisco de Potano, in the relocated town of Potano. This was the first doctrina west of the St. Johns River. Another doctrina, San Miguel de Potano, and a visita, Santa Ana de Potano, were soon established within a few miles of San Francisco de Potano. Another visita, San Buenaventura de Potano, was established at the former site of the town of Potano in 1607 or 1608 by Fray Francisco Pareja. The missionaries reported that they had baptized more than 1,000 adult Potanos by 1607. The missions of San Miguel and San Buenaventura disappeared from Spanish records within a few years. In 1656 the Potano participated in the Timucuan rebellion against the Spanish authorities. The Spanish prevailed after eight months. During the fighting, they had burned most of the Timucuan towns and missions. After the rebellion, the Spanish re established the Potano missions (San Francisco and Santa Ana). In 1672 the Potano suffered many deaths from an unidentified disease. One colonial estimate figured the population of the Potano at 3,000 in 1650. By 1675, only 160 people were surviving at the two Potano missions. Following the Timucuan rebellion, the Spanish made many land grants to their colonists in areas no longer used by the reduced Potano population. There is evidence of twenty five Spanish owned cattle ranches in Timucuan territory, including several in Potano territory. Much of the evidence for these ranches was recorded as Potano complaints to Spanish officials that cattle were running loose and eating village crops. By 1685, tribes from north of Florida, supplied with arms and often joined by English settlers from the Province of Carolina, were raiding Potano territory, burning villages, killing some Potano and carrying others away to be sold as slaves in Charles Towne. These raids continued into the 18th century. The Spanish mission system across northern Florida collapsed after 1704. Some surviving Potano may have reached the mission at St. Augustine as refugees, but the Potano effectively became extinct as a tribe at that time.