Кіріспе

Продинорфин – полипептид гормоны, сонымен қатар проэнкефалин В деп те аталады, ол химиялық сигналдарды жіберу және жасушалық байланыс процесіне қатысатын опиоидты полипептид гормоны. Продинорфин гені эндометрий және стриатумда экспрессияланады, ал оның гендік картасы 20pter p12 болып табылады. Продинорфин – эндорфиннің негізгі құрауышы, бұл мидағы химиялық хабаршылар, ауырсынуды күту мен сезінуге, терең эмоционалды байланыстардың қалыптасуына ең көп қатысады, сондай-ақ оқу және есте сақтау үшін маңызды. Осы ген қабылдауға, сонымен қатар есірткіге тәуелділікке бейімділікке әсер етеді деп саналады және басқа приматтарға қарағанда адамдарда оңайрақ экспрессияланады.

Эволюциялық әсері

Адамдардың көпшілігінде продинорфиннің реттеуші ген тізбектерінің бірнеше көшірмесі бар, бұл тізбек барлық приматтарда дерлік бірдей, ал басқа приматтарда тек бір көшірме бар. Сонымен қатар, Азия халқының көп бөлігі продинорфин генінің екі көшірмесіне ие, ал Шығыс Африка, Таяу Шығыс және Еуропалықтарда үш қайталану жиі кездеседі. Адам мен приматтар арасындағы продинорфинді реттеуші гендердегі айырмашылықтар ғалымдардың назарын аударды. Адамның басқа ұлы маймылдардан ерекшеленуіне тікелей байланысты гендер өте сирек кездеседі. Индиана университетінің есептеу биологиясы зерттеушісі Мэтью В. Ханның сөзіне қарағанда, "бұл адам тегінің қалыптасу кезінде табиғи іріктеумен реттелген нейрондық геннің алғаш рет құжатталған мысалы". Продинорфин полипептиді адамдар мен шимпанзелерде бірдей, бірақ реттеуші промотор тізбектері айқын айырмашылықтарды көрсетеді. Ханның пікірінше, "адамдар бұл генді басқа приматтарға қарағанда оңайырақ және күштірек қосуға қабілетті", осы себепті осы генді реттеу қазіргі адамдардың ойлау қабілетінің эволюциясында маңызды рөл атқарған болуы мүмкін.