Кіріспе

Шотландияның Кинкардин қаласынан шыққан шотландтық отбасы; Корольдік үй.

Брюс кланы (Brùs) – Шотландияның Тау етегіндегі клан. Ол 14 ғасырда корольдік үй болды, Шотландияның екі патшасын (Роберт Брюс және Шотландияның Дэвид II) және Ирландияның күмәнді Жоғары патшасы Эдвард Брюстің шығуына себеп болды.

Шығу тегі

Брюс тегі француз тіліндегі de Brus немесе de Bruis сөзінен шыққан, қазіргі Брикс деп аталатын жерлерден, Нормандия, Франция. Отбасының мүшесі "Роберт де Брикс" Англияны нормандтар басып алған кезде Жеңімпаз Уильямның қол астында қызмет еткен деген пікірді қолдайтын ешқандай дәлел жоқ. Бұл ойдың Гастингс шайқасында соғысқан деген саналған адамдар туралы орта ғасырдың соңғы кезеңдерінен алынған, сенімсіз тізімдерден пайда болған деп есептеледі. Роберт де Брус – Шотландияның кейіннен Дәуіт I патшасы болған Дәуіт ханзадасының әскери серігі болды. 1124 жылы ол Дәуіттің соңынан солтүстікке қарай барып, оның патшалығын қайтарып алуға көмектесті. Брюс өлтірген Джон Коминнің туысы немесе әкесі болған Макдугалл кланы Брюсті күтпеген шабуыл жасап, Далриг шайқасында жеңді. Патша қашып құтылды, бірақ Лорн брошасы деп аталатын кельттік зергерлік өнерінің тамаша үлгісін қалдырды, ол Макдугалл кланының бағалы қазынасына айналды. Үш жылдан кейін Роберт Брюс үш мыңдай тәжірибелі әскерді Аргайлға Макдугаллдарға қарсы бастап келді. Джон Макдугалл Лорн оларға тұзақ қойды, бірақ Брандер асуындағы шайқаста Макдугаллдар жеңіліске ұшырап, қашуға мәжбүр болды. Патша Макдугаллдардың жерлерін тартып алып, адалдығы үшін Кемпбеллдерге берді. Роберт Брюс 1314 жылы Баннокберн шайқасында шотланд әскерін басқарды, онда ағылшындар жеңілді. 1334 жылы Томас Брюс, Брюс әулетімен туыс екенін мәлімдеп, Роберт Стюартпен (кейін Шотландияның Роберт II) бірлесіп, Килде ағылшындарға қарсы көтеріліс ұйымдастырды.

Роберт Брюстен кейін

1329 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Роберт Брюстің ұлы Дәуіт II Шотландия патшасы болды. 1346 жылы Ескі Одақтың (Auld Alliance) шарттары бойынша Дәуіт Францияның мүддесі үшін Англияға оңтүстікке қарай жорық жасады, бірақ Невиллдің кресті шайқасында жеңіліске ұшырады және сол жылдың 17 қазанында тұтқындалды. Ол он бір жыл Англияда түрмеде отырды. Дәуіт келісім шарты жасалғаннан кейін Шотландияға оралып, 1371 жылы Эдинбург қамалында күтпеген жерден, ұрпақ қалдырмай қайтыс болды. Мұрагерлік Стюарт әулетіне өтті. Сэр Эдвард Брюс Кинлосс аббаттығының комендаторы болып тағайындалды, оған Мюрттон барониясы кірді және 1597 жылы судья қызметіне бекітілді. 1601 жылы ол Лорд Кинлосс титулымен Парламент Лорды болды. 1603 жылы Эдвард Брюс Джеймс VI-мен бірге Англия тағына талап ету үшін сапар шекті. Осының нәтижесінде ол Англия сот жүйесінде Роллдар сақтаушысы (Master of the Rolls) болып тағайындалды. 1608 жылы Кинлосс бароны Брюс, Лорд Кинлосс атанды. 1633 жылы оның ұлы Томас Эльгин графы атанды. Төртінші граф ұрпақсыз қайтыс болғаннан кейін, атақ сэр Джордж Брюс Карноктың ұрпақтарына көшті, олар бұған дейін Кинкардин графы атағын иеленген еді. 1747 жылы екі графтық біріктірілді. Томас Брюс, Эльгиннің 7-ші графы 1799 және 1803 жылдар аралығында Осман империясына дипломат және елші ретінде аккредитацияланды. Ол өзінің байлығының көп бөлігін Афинадағы Парфеноннан Осман империясынан мармар мүсіндерін жасырын түрде шығаруға жұмсады. Бұл мүсіндер қазір Эльгин мәрмәрлері деп белгілі. Оның ұлы Джеймс Канада провинциясының генерал-губернаторы және Үндістанның вице-королі болды.

Клан басшысы

Қазіргі басшы, Эндрю Брюс, 11-ші Эльгин графы, шотланд істерінде белгілі және Шотландия басшыларының тұрақты кеңесінің төрағасы болып табылады.