Кіріспе

R v Pamajewon, [1996] 2 S. C. R. 821, – 1982 жылғы Конституция Заңының 35-бабының (1)-тармағы бойынша аборигендердің өзін-өзі басқаруына қатысты Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі. Сот өзін-өзі басқару құқығы, егер ол болса, ұсынылған шектеулерге бағынатынын және жоғары сыйлы ойындарды бақылау құқығын қамтымайтынын мәлімдеді.

Өмірбаян

Шаванага және Игл-Лейк алғашқы халықтары резерваттарда жоғары ставкалы құмар ойындар өткізуге мүмкіндік беретін заңдар қабылдады. Бұл заңдар «Үндістер туралы заңға» сәйкес жарамды түрде қабылданбады, бірақ бұл топтар заңдарды өздерін-өздері басқару құқығын іске асыру деп түсіндірді. Топтарға Қылмыстық кодекс бойынша ортақ ойын үйін ұстағаны үшін айып тағылды. Сотта қаралып отырған мәселе – 1982 жылғы Конституциялық актінің 35(1) бабы бойынша жоғары ставкалы құмар ойындарды бақылау құқығы қорғалған-қорғалмағаны еді. Арызданушылар құмар ойындардың олардың ерекше ерекшелігінің бір бөлігі екенін, балық аулау және аң аулау сияқты екенін мәлімдеді. Апелляциялық сот топтармен келіспеді және құмар ойындарға қатысты құқық 35-бап бойынша қорғалмайды деген шешім қабылдады, себебі ол Ван дер Пит тестісінде белгіленген талаптарға сай келмеді.

Соттың пікірі

Бас судья Лэмер көпшіліктің атынан жазды. Ол "35-баптың 1-тармағына өзін-өзі басқару туралы талаптар кіретінін қабылдағанмен, шешім қабылдамай", құмар ойынына құқық болуын R v Van der Peet ісіндегі сынақ арқылы талдау қажет екенін мәлімдеді. Лэмер бұл құқықты "өздерінің жерлерін пайдалануды басқару" құқығы деп емес, "өздерінің резервациялық жерлерінде құмар ойындарына қатысу және реттеу" құқығы деп қарастырды. Ван дер Питтің сөзіне сәйкес, бұл құқық алғашқы байланысқа дейін болған және олардың ерекше мәдениетінің ажырамас бөлігі болуы тиіс. Оджибве тайпасының алғашқы байланысқа дейін құмар ойнағанына дәлелдер болды, бірақ бұл ірі масштабта болған жоқ, сондай-ақ тайпалардың ерекше мәдениеттерінің ажырамас бөлігі де емес. Осылайша, Лэмер аборигендердің өзін-өзі басқару құқығы шеңберінде жоғары ставкалы құмар ойындарына құқық жоқ екенін анықтады.