Кіріспе

Парнассиус шарльтониус, патшалық Аполлон – Үндістанда таралған, жоғары биіктікте кездесетін көбелек түрі. Ол қар Аполлоны туысының (Parnassius) көсаяқтар тұқымдасының (Papilionidae) құрамына кіреді. Бұл сұлу көбелек Читралдан Кумаунға дейінгі биіктіктерде қоныстанады.

Ерлер

Жоғарғы жағы: Кремді ақ түсті. Алдыңғы қанатының түбінде қара ұсақ шашақтар себілген, жамбас шеті бойында тар және 2 және 3 аралықтарының түбіндегі жасушаның жоғарғы жартысынан төмен қара шашақтармен қапталған; жасушада әдеттегі орталық және апикальды қысқа, кең көлденең қара жолақтар бар; жасушаның ұшынан 4 тамырға дейін созылған қысқа, ұқсас, бірақ көлденең орналасқан жолақ; оның төменгі бөлігі 5 тамырдан төмен тарылып, бұрыштап иілген; 5 тамырдан төменге қарай ығысқан және арқаға қарай азайған қара постдискальді жолақ; одан кейін кең, артқы жағынан тарылатын, субгиалинді (шамалы шыныдай) соңғы жиек; ақ кірпікшелер. Артқы қанаты: негізі мен арқалық шеті, ұзындығының төрттен үш бөлігіне дейін қара шашақпен кең және тығыз араласқан; сирек қызыл немесе карминмен орталанған қысқа көлбеу преторнальді қараңғы қара жолақ; 4 және 5 аралықтарында қара шеңбермен оралған және ақпен орталанған өте үлкен қызылдан терең қызылға дейінгі көзше, 5 тамырды кесіп өтеді, ал 7 аралықтың ортасында қызыл немесе карминмен орталанған кішкентай қара нүкте кездеседі; одан кейін ішкі жағынан күміспен жабық бес қызыл-қоңыр жұмсақ дақтың иісті қатары, кең субгиалинді қараңғы көлденең жолақтың үстіне орналасқан, ол ортасында ең кең және одан кейін тамырларда үзіліске ұшырайтын, біршама тар субтерминальді қараңғы қара жолақпен жалғасады; ақ кірпікшелер. Төменгі жағы да ұқсас, шыныдай көрініспен және ұқсас белгілермен, бірақ көбінесе жоғарғы жағынан мөлдірлігі арқылы көрінеді. Антенна, бас, кеуде және құрсақ қара, антеннада бірнеше ұсақ ақ дақтар бар; төменгі жағында: бас және кеуде алдыңғы жағынан зәйтүн түсті қызылмен, кеуде артқы жағынан және құрсақ ұзын ақ түкпен жабылған, ол сондай-ақ артқы қанаттың арқалық жиегін де жабады.

Әйелдер

Жоғарғы және төменгі жақтары еркектердегідей; қара белгілері кеңірек, артқы қанаттағы қызыл көзшелер анағұрлым ірі, және көлденең орналасқан, әрқашан қызыл түсті ортаға келген қысқа жолақпен ерекшеленеді.

Ауқым

Ауғанстан, Қырғызстан, Шығыс Өзбекстан, Тәжікстан, Солтүстік Пәкістан (Гилгит-Балтистан және Азад Кашмирдің бір бөлігі), Солтүстік Үндістан (Химачал-Прадеш және Уттаракханд штаттары), Тибет және Қытайдың басқа да аймақтары.

Мәртебе

Түр ретінде қауіп төндіретіні белгілі емес. Бұл көбелек Кашмирде көптеп кездеседі және Үндістанда сирек емес. Аталынып көрсетілген түршесі Үндістанда заңмен қорғалады.

Басқа сілтемелер

Сакай С., Инока С., Тошиаки А., Ямагучи С., Ватанабе Ю., (2002) Парнассиология. "Парнассиус" көбелектері, эволюцияны зерттеу, Коданша, Жапония. Вайс Жан Клод, (1999) Parnassiinae of the World, Hillside Books, Кентербери, Ұлыбритания. ,