1999 жылғы Дүниежүзілік сауда ұйымының конференциясы және Сиэтл оқиғалары
World Trade Organization Ministerial Conference of 1999
1999 ж. Дүниежүзілік сауда ұйымының Вашингтонда өткен конференциясы, наразылықтар мен келісімнің болмауымен есте қалды. Жаңа кезең бастауға әрекет сәтсіз аяқталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дүниежүзілік сауда ұйымының кездесуі
Meeting of the World Trade Organization
1999 жылғы ДСҰ Министрлер конференциясы – Дүниежүзілік сауда ұйымының үшінші Министрлер деңгейіндегі кездесуі. Ол АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Сиэтл қаласындағы Конвенция және сауда орталығында 1999 жылғы 30 қарашадан 3 желтоқсанға дейін төрт күн бойы өтті. Глобализацияға қарсы белсенділер кездесуге қарсы ірі наразылық акцияларын ұйымдастырды, олар кейде «Сиэтл шайқасы» деп аталды. Тікелей әрекет тактикасы ДСҰ Министрлер конференциясын 30 қарашада кешіктіріп бастауға мәжбүр етті және 3 желтоқсанда келісімге қол жеткізбей аяқталуына себеп болды. «Мыңжылдық кезең» деп аталатын көпжақты сауда келіссөздерінің жаңа раундын бастау мақсатымен өткен Министрлер конференциясының келіссөздері нашар ұйымдастырылды және ірі көшелік наразылықтарды басқарудағы даулы мәселелерге толы болды. Кездесуге бір апта қалғанда делегаттар күн тәртібі бойынша келіспеушіліктер мен дамушы елдермен терең даулар бар екенін мойындады. АҚШ пен Еуропалық Одақ ауыл шаруашылығы саласында өзара келісімге қол жеткізуге тырысқанда, дамушы елдердің өкілдері келіссөздерден шеттетілді, олар наразылық білдіріп, ынтымақтастықтан бас тартты. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, 2001 жылғы қарашада Катардың Доха қаласында қайта басталды. Дохадағы жаңа орын жергілікті тұрғындардың наразылық акцияларын өткізуіне мүмкіндік бермеді. Дамушы елдердің мүдделерін қамту үшін қажетті келісімдер жасалды, олар осы кезде өздерінің келіссөз блоктарын құрған болатын, мысалы, Бірікпес қозғалысы және Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Осылайша, ағымдағы кезең Доха даму кезеңі деп аталды, ол тарифтер, ауыл шаруашылығы және ауыл шаруашылығы субсидиялары сияқты тариф емес кедергілерге байланысты әртүрлі көзқарастардың нәтижесінде тоқтап қалды (немесе кейбір сарапшылардың пікірінше, «өлі») . ДСҰ-ның ресми тарихында Крейг ВанГрастек былай деп жазды: «Сиэтл Министрлер конференциясы еркін сауда жақтастары үшін ең қиын кезең болды, бұл үмітсіздіктің қысында өтті». Экономист және ДСҰ-ның Мыңжылдық кезеңіне қарсы болған Мартин Хор келіссөздердің сәтсіз аяқталуын «ДСҰ жүйесінің ашық еместігі мен демократиялық еместігіне, ірі державалардың осы жүйені манипуляциялауына және көптеген дамушы елдердің одан әрі пайда табудан бас тартуына» байланыстырды.
The WTO Ministerial Conference of 1999 was the third Ministerial level meeting of the World Trade Organization, convened at the Washington State Convention and Trade Center in Seattle, Washington, USA, over the course of four days, from Tuesday, 30 November 1999 to Friday, 3 December 1999. Anti globalization activists organized large scale protests of the meeting, sometimes known as the Battle of Seattle. Direct action tactics forced the WTO Ministerial Conference to begin late on 30 November and contributed to the meeting ending without agreement on 3 December. Intended as the launch of a new round of multilateral trade negotiations that would have been called "The Millennium Round", the Ministerial Conference negotiations were marred by poor organization and controversial management of large street protests. A week before the meeting, delegates admitted failure to agree on the agenda and the presence of deep disagreements with developing countries. Developing country representatives became resentful and uncooperative on being excluded from talks as the United States and the European Union attempted to cement a mutual deal on agriculture. The negotiations collapsed and were reconvened in Doha, Qatar, in November 2001. The Doha venue enabled on site public protest to be excluded. Necessary agenda concessions were made to include the interests of developing countries, which had by then further established their own negotiation blocs, such as the Non Aligned Movement and the Shanghai Co operation Organisation. Thus, the current round is called the Doha Development Round, which remained stalled (or in the view of some observers, "dead") as a result of diverging perspectives regarding tariffs, agriculture, and non tariff barriers such as agricultural subsidies. An official history of the WTO by Craig VanGrasstek observed, "For free traders the Seattle Ministerial Conference was the worst of times, fittingly held in a winter of despair." Economist and opponent of the WTO Millennium Round Martin Khor attributed the collapse of negotiations to "the untransparent and undemocratic nature of the WTO system, the blatant manipulation of that system by the major powers, and the refusal of many developing countries to continue to be on the receiving end."
1 желтоқсан
Келесі мәтін сол күнгі ДСҰ-ның ақпараттық хабарламаларынан көбінесе алынған.
The following text is largely taken from the WTO briefing notes of that date.
Қолданылу және ережелерді әзірлеу жөніндегі жұмыс тобы
Дамушы елдердің министрлері АҚШ және ЕО сияқты дамыған экономикалар жаһандануға бөгет жасайтын, даулы ауыл шаруашылығы субсидияларын тоқтатуын талап етті. Жапония демпингке қарсы шараларды теріс пайдаланудың тарифтерді төмендетуді күшін жоятын жасырын протекционизм түрі ретінде қарастырылуы керек екенін айтты. Ол, AD келісімін жақсарту жаңа кезеңнің маңызды бөлігі екенін, көптеген дамушы елдердің оны қолдайтынын мәлімдеді. Ямайка 71 АӨК елінің Дүниежүзілік сауда ұйымының кейбір мәселелері бойынша шеттетуге ұшырағанын атап көрсетті. Ол, арнайы және жеңілдіктерді (S&D) міндетті шараларға айналдыруды, TRIMS және кедендік құндылық бойынша кезеңдік мерзімдерді ұзартуды, техникалық ынтымақтастық үшін қаржыландыру мен кадрлық ресурстарды арттыруды сұрады. Сондай-ақ, АӨК елдеріне арналған преференциялық сауда режимінен бас тарту мерзімін ұзарту қажеттігін, осылайша олардың әлемдік экономикаға интеграциялануына уақыт беруді өтінді. Исландия балық шаруашылығына берілетін субсидияларды жою бойынша келіссөздер жүргізуді ұсынды. Бұл ұсынысқа АҚШ, Перу, Индонезия, Норвегия, Чили және Эквадордың делегациялары қолдау көрсетті.
Ministers from developing countries demanded that developed economies such as the US and the EU stop controversial agricultural subsidies, which hindered globalisation. Japan said abusive use of anti dumping measures should be regarded as a disguised form of protectionism that nullifies tariff reductions overnight. It said that improvement of the AD Agreement is a lynchpin of the new Round, and that many developing countries support this. Jamaica said that the 71 ACP countries have been marginalised regarding certain issues of the World Trade Organisation. It called for turning S&D into hard commitments, the extension of transition periods for TRIMS and Customs Valuation, and increase in funding and human resources for technical co operation. It asked that the waiver for preferential trade treatment given to ACP countries must be extended to give time for them to be integrated into the global economy. Iceland proposed negotiations to remove subsidies on fisheries. It was supported by a number of delegations, including the US, Peru, Indonesia, Norway, Chile and Ecuador.
Басқа мәселелер
1 желтоқсанда талданған тағы екі мәселе – инвестиция және бәсекелестік саясаты болды. Министрлер ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету және басқа да тақырыптарды қамтитын келіссөздер айналымының бір бөлігі ретінде инвестиция және/немесе бәсекелестік бойынша келіссөздерді бастауға келісе алатындарын ойластырды; егер келіспесе, болашақта инвестиция және бәсекелестік туралы келісімдерге енгізілуі мүмкін элементтерді әзірлеуге келісе ала ма екен? Ал төртінші министрлер кеңесінде келіссөздерді жүргізу мәселесіне қайта оралуға бола ма?
The two other issues considered on 1 December were investment and competition policy. Ministers contemplated whether or not they could agree to start negotiations on investment and/or competition as part of the round of negotiations that will incorporate agriculture, services and other topics; if not, could they agree to develop elements that might eventually be incorporated in agreements on investment and competition and return to the question of whether or not to undertake negotiations at the Fourth Ministerial Session?
2 желтоқсан
Келесі мәтін сол күнгі ДСҰ-ның ақпараттық хабарламаларынан көбінесе алынған.
The following text is largely taken from the WTO briefing notes of that date.
Нарыққа қол жеткізу жөніндегі жұмыс тобы
Төраға өткізген консультацияларда көтерілген сұрақтар тарифтерді төмендету келіссөздерінің әдістемесіне қатысты болды. Бірқатар делегациялар ортақ тәсіл ұсынады. Уругвай раундында мүшелер тарифтерді «талап бойынша ұсыныс» негізінде төмендеткенінен өзгеше, бұл тарифтерді төмендету ұсыныстарын салыстыруды жеңілдететін үйлесімді тәсіл болар еді. Тағы бір пікір – келіссөздерде талап бойынша ұсыныс пен үйлесімділіктің комбинациясын қолдану. Кейбір ірі саудагерлер мәтінде нарыққа қолжетімділіктің тиімді жоғарылатуы туралы сілтеме жасауды қалайды. Сонымен қатар, белгілі бір өнімдер салалары үшін тарифтерді жеделдетіп либерализациялау жобасы да талқыланды.
Questions raised in the consultations held by the Chairman focused on the methodology of tariff cutting negotiations. A number of delegations are proposing a common approach. Unlike in the Uruguay Round where members cut tariffs on a "request offer" basis, this would be a harmonised approach that would facilitate comparisons of tariff reduction proposals. Another position is using the combination of request offer and harmonisation in the negotiations. Certain major traders are calling a reference in the text to an effective increase in market access. The Accelerated Tariff Liberalisation initiative for certain product sectors was also raised.
Сауда және еңбек стандарттары жөніндегі жұмыс тобы
Бұл жұмыс тобы ДСҰ ішінде еңбек стандарттары жөніндегі жұмыс тобын құруға немесе бірқатар халықаралық ұйымдардың бірлесіп жұмыс істейтін органы арқылы осы мәселелерді қарауға көмектесу үшін құрылды. Пікірлер екіұшты болды, көптеген дамушы елдер мұндай екі органның құрылуына қарсы болды.
This working group was set up to help create a labour standards working group within the WTO or a body operated jointly by a number of international organisations to look at the issues. Opinions differed, with a number of developing countries opposing the creation of either type of body.
3 желтоқсан
Келесі мәтін негізінен ДСҰ-ның осы күнгі брифинг жазбаларынан алынған. 2 желтоқсанның түні және 3 желтоқсанға дейін бейресми кездесулер жалғасты. Басты талқылаулар шамамен 20-40 министр қатысқан кездесулерде өтті. Бұл кездесулерге қатысушылар тақырыпқа қарай өзгеріп отырды, ал төрағалар қатысушылардың тиісті мәселелер бойынша мүшелердің пікірлерін толық қамтуына барынша күш салды. Көптеген салаларда прогресс тіркелді, бірақ түстен кейін олқылықтарды қысқартуға, декларация жобасын пленарлық жұмыс топтарына қайтаруға, жұмыс топтарынан туындаған қосымша өзгерістерді енгізуге және содан кейін декларацияны консенсус негізінде бекітуге жеткілікті уақыт қалмағаны анық болды. Конференция уақыты бітіп қалды.
The following text is largely taken from the WTO briefing notes of that date. Informal meetings continued through the night of 2 December and into 3 December. The main discussions were in meetings in which some 20–40 ministers took part. The people attending these meetings varied according to subject, and the chairpeople did their utmost to ensure that participants represented a cross section of the members' positions on the relevant subjects. Progress was reported in a number of areas, but by late afternoon it was clear that there was too little time left to complete the work of narrowing the gaps, bringing the draft declaration back to the plenary working groups, making any additional changes arising from the working groups and then approving the declaration by consensus. The conference had simply run out of time.