Кіріспе

Халат (خلعت / ALA LC: xalat), сондай-ақ келат деп те аталады, Орталық және Оңтүстік Азияда кең таралған, ерлер мен әйелдер екеуі де киетін, бірақ әртүрлі стильдегі, жібек немесе мақтадан жасалған, кең, ұзын жеңді сырт киім.

Тарих

Тарихи тұрғыдан, бай безендірілген халаттар мантия сияқты құрметті сыйлық ретінде қолданылған. Халат/хәлият сөзі осы құрметті киімді табыстау рәсімін білдіру үшін де пайдаланылған. Киімнің мұндай әлеуметтік қырлары көптеген қоғамдарда белгілі болған. 19-шы ғасырда Британдық Үндістанда "хилат" сөзі, салық төлейтін княздер, хандар және тайпа басшыларының қызметі үшін Үндістан үкіметі берген ақша немесе заттай сыйлықты білдіретін болды.

Орталық Азия

Орта Азия халаттары жұқа, әсемдік үшін киілетін киім немесе қалың, бойы толық шапан болуы мүмкін, сонымен қатар ыстыққа, күнге және суыққа қарсы жақсы қорғауды қамтамасыз етеді.

Шығыс Еуропа

Халат сөзі орыс тілінде кездесетін көптеген қарыз сөздердің бірі болып табылады, онда ол түрлі халаттарды білдіретін жалпы атауға айналған. Румын тілінде халат сөзі қолданылады, ол халат, монша халат, жұмыс киімі, жасырын киім және т.б. мағыналарын береді. Түркі тілдерінде осыған ұқсас киім "шапан" деп аталады. Халат (кейде идиш тілінде "хлат" деп те аталады) 20 ғасырдың басына дейін Шығыс Еуропадағы ашкенази еврейлерінің ер адамдары да киген. Бұл кең жағалы, қалтасы бар, ұзын, денеге жақын киілетін пальтолар еді. Яһуди қауымдарында бұл күнделікті киюге арналған мақтадан тігілген киім болды, ал одан да сәнді үлгілері барқыттан немесе жібектен жасалып, Шаббат немесе басқа мерекелерде киілетін.