Яаков Пери: Израильдік қауіпсіздік қызметінің басшысы және саясаткер өмірі мен қызметі

Кіріспе

Я'аков Пери (1944 жылдың 20 ақпанында туған) – Израильдің қауіпсіздік қызметі Шин Беттің бұрынғы басшысы және бұрынғы Кнессет депутаты. Ол 1988-1994 жылдар аралығында Шин Бетті басқарды. Израильде туған алғашқы Шин Бет басшысы осы кісі болды. Шин Беттегі қызметтен кейін ол бизнеске қатысты. 2013 жылы Кнессет депутаты болып сайланды және 2 желтоқсан 2014 жылы отставкаға кеткенге дейін Ғылым, технология және ғарыш министрі қызметін атқарды. 2018 жылдың ақпан айында Кнессет депутаты өкілеттігінен бас тартты.

Өмірбаян

Пери Мандат дәуірінде Тель-Авивте дүниеге келді және Нетанияда өсті. Атын өзгерткенге дейін, ол Яков Пирзонер деген атпен туған. Оның ата-анасы идиш тілінде сөйлейтін, Польшадан келген адамдар еді. Жүректің туа пайда болған кемістігіне байланысты Израиль қорғаныс күштеріндегі қызметтен босатылды. Пери Иерусалимдегі Еврей университеті мен Тель-Авив университетінде білім алып, бакалавр дәрежесін алды. Шин Бетке қосылмас бұрын, ол оркестрде трубашы болып жұмыс істеді. 1966 жылы Шин Бетке қосылып, бастапқыда араб секторларында жұмыс істейтін жедел офицер болу үшін оқытылды. 1972 жылы Иерусалим, Яһудея және Самария командалығындағы жоғары лауазымға тағайындалды, ал 1975 жылы Шин Беттің оқу бөлімінің басшысы болды. 1978 жылы Солтүстік команданың басшысы болды, кейін 1981 жылы Иерусалим, Яһуда және Самария командалығына оралып, оны басқарды. 1987 жылы Шин Бет директорының орынбасары болды, ал келесі жылы директор атанды. 1995 жылдан 2003 жылға дейін Cellcom Israel компаниясының бас директоры болды, ал 2012 жылы "Қақпашылар" (The Gatekeepers) атты деректі фильмде түсіріліп, Шин Беттегі қызметінің маңызды оқиғаларын талқылады. Партиясы 11 орын жеңіп алды. 2018 жылдың ақпан айында Пери Кнессеттен кетті, себебі Омри Асенхаймның телебағдарламасындағы екі тергеу баяндамасы оның ешқашан ИДФ-да қызмет етпегенін және Шин Бет басшысы болған кезде Арье Дериге жемқорлыққа қатысты тергеу туралы ақпарат бергенін көрсетті. Пери Дериге ақпарат бергенін жоққа шығарды, бірақ әскери қызметтен өтпегенін жасырмағанын алғаш айтқаннан кейін, ондаған жылдар бойы әскери қызметтен өткенін өтірік айтқанын мойындады, сол кезде әскери қызметтен өтпеудің әлеуметтік жағдайына байланысты осылай істегенін түсіндірді. 2019 жылдың желтоқсан айында CGI Group компаниясы 2019 жылдың қараша айында Дрездендегі Жасыл қассадан (Green Vault) ұрланған 18 ғасырлық зергерлік бұйымдар мен алмастарды табуға көмектесу үшін жалданып алынды. Неміс БАҚ бұл батыл тонауды "қазіргі Германиядағы тарихи зергерлік бұйымдардың ең ірі тонауы" деп атады. 2020 жылдың қаңтар айында Израиль фирмасы ұрланған зергерлік бұйымдардың екеуін сату туралы ұсыныс жасаған бірнеше хат алды. CGI тобының мәліметінше, бұл заттар қараңғы желі арқылы ұсынылған. Пери мектепте және Шин Беттегі қызметі кезінде араб тілін еркін меңгерген.

Peri was born in Tel Aviv during the Mandate era, and grew up in Netanya. Before he changed his name, he was born as Yaakov Pirzoner. His parents were Yiddish speakers, originally from Poland. He was exempted from service in the Israel Defense Forces due to a systemic heart murmur. Peri attended the Hebrew University of Jerusalem and Tel Aviv University, gaining a BA. Peri started his career as an orchestral trumpeter before joining the Shin Bet. In 1966 he joined Shin Bet, and initially trained to be a field officer working in the Arab sector. In 1972 he was appointed to a senior position in the Jerusalem, Judea and Samaria Command, and in 1975 became head of the Shin Bet's training division. In 1978 he became head of its Northern Command, before returning to the Jerusalem, Judah and Samaria Command to head it in 1981. In 1987 he became Deputy Director of the Shin Bet, before becoming Director the following year. He was CEO of Cellcom Israel from 1995 until 2003, and in 2012 he featured in a documentary film, The Gatekeepers and discussed the main events of his tenure in the Shin Bet. and was re elected as the party won 11 seats. In February 2018 Peri resigned from the Knesset, after two investigative reports on the italics=y television program by Omri Assenheim exposed the fact that he had never served in the IDF and alleged that he leaked information on a corruption investigation to Aryeh Deri when he was head of Shin Bet. Peri denied having leaked information to Deri, but after initially claiming that he had never hidden the fact he did not do military service, he admitted to lying for decades about having done military service, claiming that he had lied due to the social stigma of not serving at the time. In December 2019, CGI Group was hired to help find the 18th century jewels and diamonds stolen in a heist from the Dresden Green Vault museum in November 2019. The German media called the daring robbery, "the largest robbery of historic jewels in modern Germany. In January 2020, the Israeli firm received several letters offering to sell them two of the stolen jewelry. The CGI Group says its investigators were offered the items via the dark web. Peri is a fluent Arabic speaker, having learned it in school and during his Shin Bet service.