Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Телемарк аралы, Норвегия
Island in Telemark, Norway
Жомфруланд – Норвегияның Телемарк округінің Крагеро муниципалитетіне қарасты арал. Шағын, сопақша келген арал Крагеро материгінің жағалауында, Страхольмен аралының оңтүстігінде орналасқан. Оның ауданы шамамен құрайды. Жомфруланд Скагеррак теңізінен Крагеро архипелагының көптеген аралдарын қорғайды. 2023 жылы аралда 75 тұрақты тұрғын және көптеген демалыс үйлері болды. Аралдың шамамен ортасында екі ақ маяк орналасқан – ескі және жаңа. Қазіргі таңда тек жаңа Жомфруланд маяғы ғана қолданыста. Маяктар ең ерекше белгісі болып табылады және оларды барлық жағынан көруге болады. Бұл мұнаралар көбінесе Крагеро мен архипелагтың символы ретінде аталады. Жомфруландқа су таксисімен, автопароммен немесе жеке кемемен баруға болады. Аралда бірнеше қонақжай порттар бар. Аралда көптеген қызықты орындар бар, олардың ішінде әдемі жағажайлар, мейрамханалар мен дүңгіршектері бар жағажайлар, аралдың солтүстік жағындағы құмды-қияр тасты жағажайлар, сондай-ақ туристер мен тұрғындар үшін жақсы жаяу серуендеу мүмкіндіктері бар.
Jomfruland is an island in Kragerø Municipality in Telemark county, Norway. The small elongated island is located off the coast of mainland Kragerø, about south of the island of Stråholmen. It measures about in size. Jomfruland provides shelter to the many islands of the Kragerø archipelago from the Skagerrak seas. In 2023, there were about 75 permanent residents living on the island, along with many holiday homes on the island. Approximately on the island's center there are two white lighthouses – one old and one new. Only the newer Jomfruland Lighthouse is in use today. The lighthouses are most characteristic and can be seen from all sides. These towers are often referred to as the characterizing feature of Kragerø and the archipelago. Access to Jomfruland is by water taxi, car ferry, or by private vessel. The island has several guest harbours. The island has several attractions, among which are splendid beaches, developed docks with restaurant and kiosk facilities, pebble beaches on the island's north side, as well as good hiking possibilities for tourists and residents alike.
Атаудың этимологиясы
Арал бастапқыда Aur деп аталған. Бұл атау "қиыршық тас" немесе "ылғал саз" дегенді білдіретін aurr сөзімен толық сәйкес келген, себебі аралда жақсы топырақ өте аз – ол негізінен құм мен қиыршық тастан тұрады, себебі ол соңғы мұз дәуірінде пайда болған моренаның бір бөлігі. 1400 және 1500 жылдарға қарай арал "Джомфруланд" деп белгілі болды, бұл көбірек поэзиялық атау. Атаудың бірінші бөлігі "жомфру" сөзінен алынған, ол "қыз" дегенді білдіреді, бұл жерде, әдетте, Әзіре Мәриямға сілтеме жасалған. Тағы бір теория бойынша, сол аймақтағы сулар өте таза немесе мөлдір болған (қыз сияқты). Соңғы бөлігі – "ланд", яғни "жер" немесе "аймақ".
The island was originally named Aur That name was identical to the word aurr which means "gravel" or "wet clay", likely since there is very little good soil on the island–it is mostly sand and pebbles because it is part of a moraine that was made during the last ice age. By the 1400s and 1500s, the island had become known as "Jomfruland", a more poetic name. The first element comes from the word jomfru which means "virgin", here likely referring to the Virgin Mary. Another theory is that the waters in that area are very clean or clear (virgin like). The last element is land which means "land" or "district".
Өсімдіктер мен жануарлар әлемі
Жомфруланд еуропалық тальянның көптеп өсуімен танымал, осы ерекшелік 1995 жылы Сигрид Ундсеттің «Кристин Лаврансдаттер» ромасы бойынша норвегиялық кино түсіріліміне орын берді. Әр көктемде, мамыр айының басында, аралдың бетімен ақ тальян жамылғыдай жайылады. Арал сонымен қатар бай құс әлемімен де белгілі, 300-ден астам түрі тіркелген. Jomfruland Bird Station (Jomfruland Fuglestasjon) – Норвегиялық орнитологиялық қоғамның Телемарк бөлімшесі басқаратын мекеме. 1969 жылы құрылған станция аралдың солтүстік бөлігінде, Øitangen орналасқан. Көктем және күзде құстардың көші-қонының көп бөлігі жағалау бойымен және аралдың солтүстік бөлігінен өтеді. Наурыздан қарашаға дейін станция үздіксіз жұмыс істейді. 1990 жылдардан бері көптеген азаматтық қызметкерлер жұмысқа жіберілді, олармен бірге уақытша жұмыспен қамтылғандар да қызметтің негізін құрады, сонымен қатар көптеген еріктілердің де көмегі болды. Аралдың әртүрлі өсімдік әлеміне байланысты, салыстырмалы түрде көптеген құстар ұялайды. 2006 жылғы наурыз айының мәліметтері бойынша, 92 түр көбейді, олардың шамамен 40-50-і жыл сайын көбейеді. Жолақты кескіш – бұл тұрақты түрлердің бірі, мүмкін, Жомфруланд Норвегияда осы құстың көбейетін жалғыз жері. Сонымен қатар, қара түнгі кескіш, қарапайым қызылқұс және қызыл арқалы торғай да тұрақты түрлерге жатады, ал сирек кездесетіндеріне – жасыл кескіш (1992 ж. – Норвегияда көбеюдің жалғыз байқалуы), үй мысығы, солтүстік қаз және бақылдақ қаз (соңғы екеуі жақын маңдағы аралдарда) жатады. Жомфруландтың төңірегіндегі кішкентай аралдарда және жартастарда көптеген құстар көбейеді, олардың бірі – қара гагара.
Jomfruland is famous for its abundance of European thimbleweed, a feature which made it a location for the 1995 Norwegian movie production of Sigrid Undset's Kristin Lavransdatter. Every spring, in the beginning of May, the white thimbleweed spreads out like a blanket across the island. The island is also known for its rich bird life, with more than 300 species having been spotted. Jomfruland Bird Station (Jomfruland Fuglestasjon) is a facility run by the Telemark chapter of the Norwegian Ornithological Society. The station which was established in 1969 is located at Øitangen on the northern peak of the island. Much of the bird migration each spring and autumn follows the coastline and passes by the island's northern peak. From March through November the station is staffed continuously. Many civilian service personnel have been deployed here since the 1990s, and these together with other persons in short term employment have provided the backbone of the service which however also benefits from many volunteer workers. Due to the island's diverse plant life, a relatively large number of nesting bird species have been documented. As of March 2006, 92 species were breeding, and of these, approximately 40 50 every year. The barred warbler is one of the regular species with Jomfruland perhaps being the only location in Norway where this bird breeds. Also thrush nightingale, common rosefinch and red backed shrike are regular breeding species, whereas more irregular finds are of greenish warbler (1992 – only breeding observation in Norway), stock pigeon, northern shoveler and barnacle goose (the latter two on nearby islands). A vast number of birds breed on islets and skerries around Jomfruland, one of these being the black guillemot.
Геология
Геологиялық тұрғыдан алғанда, Жомфруланд – Рает сатысы деп аталатын Мұз дәуірінен қалған үлкен қалдық моренаның бір бөлігі. Жомфруланд – моренаның (Рает) судан көтерілген артқы бөліктерінің нәтижесі. Шығысқа қарай, морена Жомфруландтан Брунланедегі Мёленге дейін су астында қалады, содан кейін Тромоядан өткеннен кейін қайтадан су бетіне шығады. Рает моренасы құрлықпен қосылған жерлерде шағын тасты жағажайлар пайда болады. Жомфруланд пен Тромёй арасында морена су бетіне жақын келетін жерлерде аздап тереңдік бар.
Geologically, Jomfruland is part of a large residual moraine from the Ice Age called the Raet step. Jomfruland is the product of the back parts of the moraine (Raet) sticking out of the water. Eastward, the moraine remains underwater from Jomfruland to Mølen in Brunlanes, before it reappears after crossing Tromøya. Where the Raet moraine is connected to the mainland it forms pebble beaches. Between Jomfruland and Tromøy there are shallow waters in places where the moraine almost reaches the water surface.