Кіріспе
Биомедициналық инженерлік/жабдықтар техник/технологы (BMET) немесе биомедициналық инженерлік/жабдықтар маманы (BES немесе BMES) – әдетте медициналық жабдықтардың жақсы күтілуін, дұрыс конфигурациялануын және қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ететін электромеханикалық техник немесе технолог. Денсаулық сақтау ортасында BMET-тер көбінесе биомедициналық және/немесе клиникалық инженермен бірге жұмыс істейді немесе олардың қызметін атқарады, себебі мамандық саласында инженерлер мен инженерлік техниктер/технологтар арасында заңдық ерекшелік жоқ. BMET-тер ауруханаларда, клиникаларда, жеке сектор компанияларында және әскерилерде жұмыс істейді. Әдетте, BMET медициналық стандарттарға сәйкес биомедициналық жабдықтар мен қолдау жүйелерін орнатады, тексеріп, күтіп ұстайды, жөндеуді, калибрлеуді, өзгертуді және жобалайды, сондай-ақ мамандандырылған міндеттер мен рөлдерді орындайды. BMET қызметкерлерді және басқа мекемелерді биомедициналық жабдықтардың жұмыс істеу принципі, физиологиялық қағидалары және қауіпсіз клиникалық қолданысы бойынша білім береді, оқытады және кеңес береді, соның арқасында мекеменің пациенттерге қызмет көрсетуі мен медициналық қызметкерлердің жабдықтарын сақтайды. Тәжірибелі BMET-тер жөндеу және жоспарлы техникалық қызмет көрсетуден асып, денсаулық сақтау технологиясын күнделікті басқару және мәселелерді шешуде ресми рөл атқарады; мысалы, капиталдық активтерді жоспарлау, жобаны басқару, бюджеттеу және персоналды басқару, интерфейстерді жобалау және медициналық жүйелерді біріктіру, соңғы пайдаланушыларды медициналық технологияны пайдалануға оқыту және жаңа құрылғыларды сатып алу үшін бағалау. BMET-ті жеке секторда қабылдау 1970 жылы тұтынушылардың қорғаушысы Ральф Надер мақала жазғанда күш алды, онда ол: «Жыл сайын кем дегенде 1200 адам электр тогынан зақымданады және ауруханаларда қажетсіз электр апаттарынан көптеген адамдар қаза табады немесе жарақат алады» деп мәлімдеді. BMET-тер әртүрлі функционалдық салалар мен медициналық құрылғылардың кең ауқымын қамтиды. Дегенмен, BMET медициналық құрылғылар мен технологияларды басқарудың белгілі бір түрлеріне маманданған және назар аударады (мысалы, бейнелеуді жөндеуші маман, зертханалық жабдықтар маманы, денсаулық сақтау технологиясы менеджері) және медициналық бейнелеу және/немесе медициналық зертханалық жабдықтармен қатаң жұмыс істейді, сондай-ақ HTM бөлімдерін бақылайды және/немесе басқарады. Бұл мамандар әскери қызметтен немесе OEM саласынан шыққан. Бейнелеуді жөндеуші маман әдетте BMET-тің жалпы білімі болмайды. Алайда, BMET осы функционалдық салаларға ауысып жұмыс істеуі мүмкін. Медициналық жабдықтар технологиясының әртүрлі салаларына мысалдар:
Диагностикалық бейнелеу:
Рентген және флюороскопиялық сәулелер,
Диагностикалық ультрадыбыс,
Маммография,
Ядролық бейнелеу,
Позитрондық эмиссиялық томография (ПЭТ),
Медициналық бейнелеу,
Компьютерлік томография (КТ), сызықтық томография,
Суреттерді архивтеу және байланыс жүйелері (PACS),
Магниттік резонанс бейнелеу (МРТ сканері),
Физиологиялық бақылау,
Электронды микроскоп,
Стерилизация,
Лазерлер,
Стоматология,
Телемедицина,
Жүрек-өкпе аппараты,
DaVinci хирургиялық роботы,
Оптометрия,
Хирургиялық құралдар,
Инфузиялық сорғылар,
Анестезия,
Зертханалық жабдықтар,
Диализ,
Тыныс алу қызметі (желдеткіштер),
Газ терапиясы жабдықтары,
Компьютерлік желілік жүйелерді интеграциялау,
Ақпараттық технологиялар,
Науқас бақылау,
Кардиодиагностика.
Diagnostic Imaging:
Radiographic and Fluoroscopic X ray,
Diagnostic ultrasound,
Mammography,
Nuclear imaging,
Positron emission tomography (PET),
Medical imaging,
Computed tomography (CT), linear tomography,
Picture archiving and communication systems (PACS),
Magnetic resonance imaging (MRI scanner),
Physiological monitoring,
Electron microscope,
Sterilization,
LASERs,
Dental,
Telemedicine,
Heart lung device,
DaVinci Surgical Robot,
Optometry,
Surgical instruments,
Infusion pumps,
Anesthesia,
Laboratory,
Dialysis,
Respiratory services (ventilators),
Gas therapy equipment
Computer networking systems integration,
Information technology,
Patient monitoring,
Cardiac diagnostics
BMET-тер медбикелермен және медициналық материалмен жабдықтарды, керек-жарақтарды және жабдықтарды алу үшін тығыз жұмыс істейді, сондай-ақ жабдықтарды орнату үшін белгілі бір мекемелік инфрақұрылымдық талаптарды/өзгерістерді үйлестіру үшін мекеменің басқарушылығымен ең жақын байланыста болады.
Регламенттік мәселелер
BMET медициналық құралдардың қауіпсіздігіне қатысты федералды және мемлекеттік ережелерге, сондай-ақ жергілікті стандарттарға сәйкес болуы тиіс. Көптеген биомедициналық жүйелер жабдықтың басқарылуы, өзгертілуі, сынақтан өткізілуі және жеткізілуі туралы жазбаларды сақтауы керек. Сонымен қатар, биомедициналық жүйелер жоспарланған және бекітілген процедуралар бойынша қолданылады, бұл диагностикалық және терапиялық жабдықтардың сапасы мен қауіпсіздігін арттырады, пациенттер мен қызметкерлерге жарақат, зиян немесе өлім қаупін азайтуды мақсат етеді. АҚШ-та BMET әртүрлі нормативтік құқықтық аялар бойынша жұмыс істей алады. Клиникалық құрылғылар мен технологиялар көбінесе Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA), Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығы (NFPA), әсіресе NFPA 99 және 7-тарау, NFPA 70, Өмір қауіпсіздігі кодексі 101, Федералды ережелер жинағы (CFR) 21, Еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты сақтау басқармасы (OSHA), Бірлескен комиссия (TJC) ауруханаларының немесе Амбулаторлық денсаулық сақтау аккредиттеу қауымдастығының (AAAHC) стандарттарымен реттеледі; және АҚШ үкіметінің биомедициналық құрылғылар тізілімі үшін осы кодекстер мен стандарттарға сәйкестікті қамтамасыз етеді. Басқа елдерде әдетте өздерінің реттеу механизмдері болады.
Биомедициналық жабдықтар технологиясы бойынша оқыту
Дәстүрлі түрде биомедициналық жабдықтар технологиясы – биомедициналық жабдықтар технологиясы, биомедициналық электроника технологиясы немесе биомедициналық инженерия технологиясы бойынша мамандығын аяқтағаннан кейін мамандануға болатын салааралық сала. Кейбір BMET-тер әскери қызметте оқып дайындықтан өтеді. Көптеген бастапқы деңгейдегі BMET-тер биомедициналық жабдықтар технологиясы бойынша 2 жылдық білім беру бағдарламасын аяқтайды, немесе шамамен бір жылды толық уақытты әскери дайындықта өткізеді. 4 жылдық жоғары білім алған маман – денсаулық сақтау технологиясын басқару (HTM) саласының маманы, ол клиникалық инженер, клиникалық инженерлік менеджер немесе клиникалық инженерлік директор ретінде медициналық жабдықтарды басқару бойынша ресми міндеттерді атқара алады. Практикалық тәжірибе стажировкалар арқылы алынады, ал үздіксіз білім беруді нақты медициналық құрылғы өндірушілері және жұмыс орындарындағы оқу курстары ұсынады. BMET білім беру бағдарламалары ABET (Инженерлік және технологиялық аккредиттеу кеңесі) немесе ATMAE (Технология, менеджмент және қолданбалы инженерия қауымдастығы) аккредиттеуі тиіс, екеуі де BMET бағдарламалары үшін мамандандырылған/бағдарламалық аккредиттеуді ұсынады. Аккредиттелген бағдарламаларды бітірген көптеген 4 жылдық түлектер зерттеулер жүргізу және/немесе жобалау (немесе бизнес немесе әкімшілік саласында жұмыс істегісі келсе, MBA бағдарламаларын) үшін биомедициналық инженерияны, әсіресе клиникалық инженерияны оқыған немесе оқуда.
Кәсіби сертификаттау
Көптеген BMET кәсіби сертификаттауға ұмтылады, мысалы, белгілі бір білім беру талаптарын орындау және Халықаралық сертификаттау комиссиясы (ICC) мен Медициналық құралдарды жетілдіру қауымдастығы (AAMI) ұйымдарынан емтихан тапсырып, сертификатталған биомедициналық жабдықтар технігі (CBET) атағын алу. Бұл саладағы көптеген жақтарын қамтитын, толыққанды мамандық сертификаты болып табылады. BMET-тер тағы төрт сертификат алуы тиіс, мысалы: Америкалық сапа қоғамынан сертификатталған радиологиялық жабдықтар маманы (CRES) немесе Электроника техникасы қауымдастығынан (ETA) биомедициналық электроника технігі сертификаты (BMD), ал оған дейін Электроника технігі сертификатын (CET) алу керек. Көп жағдайда "CBET" атағын иелену ұсынылады, міндетті емес, бірақ қолдау көрсетіледі және техникалық қауымдастықта құрметпен қарастырылады.
Жұмыспен қамту
BMET аурухананың биомедициналық немесе клиникалық инженерлік бөлімінде жұмыс істейді, бірақ үшінші тараптың тәуелсіз қызмет көрсету ұйымында (ISO) немесе бастапқы жабдық өндірушісінде (OEM) жұмыс таба алады. OEM немесе ISO үшін жұмыс істейтін BMET-терді көбінесе далалық қызмет инженерлері (FSE) деп атайды. FSE – қызмет көрсету мен сатуды қолдайтын тар бағыттағы және мамандандырылған техниктер. BMET мамандығы бойынша білім алушылардың барлығы жан-жақты техникалық білім алады. 1998 жылға дейін Армия және Әскери-теңіз флотының BMET-тері Колорадо штатының Аврора қаласындағы Фитцсимонс Армия Медициналық Орталығында (FAMC) АҚШ Армиясының жабдықтар және оптика мектебінде (USAMEOS) оқыды. 1995 жылдың шілдесінде базаны қайта құруды жабу жөніндегі комиссия FAMC-ті жабу туралы шешім қабылдады, бұл Армия мен Әскери-теңіз күштерін Әуе күштерімен біріктіріп, Техастағы Шеппард әуе базасындағы DoD биомедициналық жабдықтар техниктері оқу мектебінде оқуды өткізуге әкелді. Бұл мектеп Aims Community College-пен серіктестікке ие, мұнда студенттер 81 кредит (Әуе күштері қауымдастық колледжінен) қолданбалы ғылымның серіктесі (А. А. С.) – Биомедициналық электронды технология бойынша мамандыққа ие болады. DoD BMET Training School-ден алынған кредиттерден басқа, Aims Community College арқылы кем дегенде 24 кредит бітіру қажет. 2010 жылдың 4 тамызынан бастап АҚШ әскерлері BMET оқуын Сан-Антониоға (Техас штаты) көшірді, бұл олардың жаңа базалық қайта құру жоспарының бір бөлігі болды. Үш күштің барлығы жеке қызметтеріне оралғанға дейін 10 ай бойы қатаң, үш қызметтегі дайындықтан өтеді. Оқу Форт Сэм Хьюстонда өткізіледі және Медициналық білім беру және оқыту кампусының (МЕТК) бір бөлігі болып табылады. Бірінші МЕТК BMET класы 2010 жылдың 4 тамызында басталды, ал соңғы Шеппард класы 2011 жылдың 14 қаңтарында бітірді. Нано денсаулық, ми имплантаттары, жасанды мүшелер, желілік сенсорлар, геномдар, экзоскелеттер сияқты басқа да технологиялар, жаңа технологиялардың дамуына байланысты кеңінен таралды. Әсіресе нано денсаулық, болашақта этикалық мәселе туғызуы мүмкін, себебі жаңа процедуралармен болжау қиын. Жаңа технология сонымен қатар кілт тесігі арқылы операция жасау сияқты аз инвазивті операцияларды енгізуге мүмкіндік берді. Технологияның шағыншарықтануына және өндіріс құнының төмендеуіне байланысты денсаулық сақтау саласында аз инвазивті операциялардың саны артып келеді. Құнға бейім әлемде өмір сүру үшін, ауруханаларға кез келген жаңа технологиялық жоба немесе ерекшелік аурухананың жалпы динамикасына кері әсер етпеуін қамтамасыз ету үшін осындай персонал қажет. Бұл саладағы өзгерістер үнемі болып тұрады, егер бұрыс пайдаланылса, ауруханаға ғана емес, сонымен қатар олардың сауығып, көмекке ие боламыз деген сенім артатын науқастарға да зиян келтіруі мүмкін. Медицина саласындағы ресурстар азайып бара жатқандықтан, технологиялық жетістіктерден алға жылжу және ауруханалар мен басқа да денсаулық сақтау практикаларында қолданылатын тиімді технологияларды жасауға көбірек уақыт жұмсау қажет. Бұл өнімдердің сапасына, сондай-ақ олардың қаншалықты тез өндірілетіндігіне назар аудару маңызды, өйткені робот техникасы мен құрылғылар тиімді жұмыс істей алмаса, шығынды азайтудың мәні жоқ. Технология алға қарай дамып келе жатқанда, уақыт өте келе биомедициналық технологияның әрбір жаңа аспектісі жаңарту мен техникалық қызмет көрсетуді қажет етуден бұрын, оның барлық талаптарын қанағаттандырарлық түрде орындайтынына көз жеткізу қиынға соғады. Адам қателігі салдарынан ешбір құрылғы жүз пайыз тиімді бола алмайды, сондықтан биомедициналық техниктердің жұмысы маңызды, және технология дамуымен олардың қажеттілігі арта түседі.