Кіріспе

Гватемалалық журналист (1938–1980)

Ирма Флакер Азурдия (5 қыркүйек 1938 – 16 қазан 1980 ж. жоғалып кетті) – Гватемала психологы және тілшісі, Гватемала үкіметіне қатысты өткір сындық пікірлерімен танымал болған.

Өмірбаян

Каталондық театр өндірушісі Фернандо Флакер мен Гватемалалық опера әншісі Ольга Азурдияның баласы ретінде дүниеге келді. Балалық шағын Орталық және Оңтүстік Американы аралап, онда өмір сүрумен өткізді. 1955 жылы Фернандо Валле Авизпеге үйленді, ал 1958 жылы ажырасты. Сол жылы (1958) Гватемаланың "La Hora" газетінде "Lo que otros callan" деген бағыныштағы бағана ашты, кейіннен 1971 жылдан 1980 жылға дейін оны "La Nación" газетіне көшірді. Оның екі ұлы болды: Серхио Валье және Фернандо Валье.

Жоғалу

1970 жылы оның машинасына граната лақтырылып, тек қолы ғана жараланды. 1980 жылдың 16 қазанында Ирма немересінің төртінші туған күніне қатысты. Бұл оның ұлы Фернандо, оның әйелі Майра Росалес және немересі Фернандомен соңғы қоштасуы болды деп есептеледі, себебі ол ертесі күні Никарагуаға аттанатын еді. Ол және Фернандо пәтеріне қайтып келе жатқанда, екі көлік оларды тоқтатты және олардың көлігін қоршап алды. Фернандоның басына оқ тиді, ал Ирма ұлына дәрігер шақыруға аяқталды. Оны ұстап алып кетті. Оның денесі табылған жоқ және оның өлім жазасына кесілгені күдіктелді. Ол сол кезде Гватемалада ұрланып, өлтірілген алғашқы ақ нәсілді, орта тапқа жататын, білімі бар әйел болды. Оның ұлы Серхио 1970 жылы граната оқиғасынан кейін Израильдегі кибуцқа жіберілген еді. Анасының жоғалып кеткеніне екі жыл өткен соң, ол Израильде анонимді, қорқыту телефондары алды, онда анасы есінен шығып, жертөледе тұрып жатыр деген хабар болды. Америкааралық баспасөз қауымдастығы Ирма Флакердің ісін өзінің жазасыздық жобасы аясында тергеді және бұл іс IAPA-ның Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссияға ұсынған алғашқы ісі болды, комиссия Гватемала үкіметінің оның жоғалуына, кемінде, оны қоғамдық тұлға ретінде қорғамағаны үшін жауапты деп шешім шығарды. Тергеу нәтижесінде Джун Кэролин Эрликтің "Жоғалған" ("Disappeared, A Journalist Silenced") атты кітабы жарық көрді (Seal Press, 2004).