Кіріспе

Жасырын британдық журналист (туған 1963)

Мазер Махмуд (22 наурыз 1963 жылы туған) – британдық журналист, сотталған. Сотталғанға дейін ол негізінен таблоид баспасөзінде жұмыс істеген. Ол 20 жыл бойы News of the World және Sunday Times газеттерінде жұмыс істеді, осы кезеңде көптеген тергеулерге жауапты болды. 2011 жылы ол «Жыл журналисі», сондай-ақ «Жылдың сенсациясы» және Спорт журналистер қауымдастығының сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық крикет матчтарындағы тәртіпсіздіктерді тергеуі үшін берілді. Кейіннен, 2012 жылы құрылғаннан бастап, ол News of the World газетінің ізбасары The Sun on Sunday газетінде жұмыс істеді. Махмуд тергеу жүргізгенде жиі шейх болып көрінетіндігі үшін «жалған шейх» деп танылды. Көптеген жоғары бағаланған қоғамдық мүддедегі тергеулерге қоса, ол ешқандай нақты қоғамдық мүддеге негізделмеген заң бұзу туралы айыптамаларға да ұшырады, оның ішінде оны тұзаққа түсіруге тырысқан бірнеше жағдай болды. 2014 жылдың шілдесінде Махмуд X Factor-дың бұрынғы судьясы және әншісі Тулисаға қарсы сот ісі тоқтатылғаннан кейін The Sun газетінен шеттетілді, судья Махмудтың жалған куәлік берген болуы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. 2016 жылдың қазан айында Махмуд сот әділдігін бұрмалауға қатысқандығы үшін кінәлі деп танылып, 15 айға түрмеге жабылды.

Түпнұсқасы мен мансабы

Маджер Махмуд 1963 жылғы 22 наурызда Бірмингемдегі Смолл-Хит қаласында дүниеге келді. Ол үш жыл бұрын Ұлыбританияға келген Пәкістандық журналистер Сұлтан мен Шамим Махмудтың екі ұлының екіншісі. Махмуд 18 жасында журналист болып жұмысқа орналасты, ол пираттық бейнежазбаларды сатқан отбасылық достарын әшкереледі. Бұл оған News of the World газетінде екі апта жұмыс істеуге мүмкіндік берді, содан кейін Sunday People газетінде жеке тәжірибемен жұмыс істеуге кірісті. 1984 жылы, әріптесі журналист Роджер Инсаллмен бірге Бермингемдегі Ұлттық көрме орталығындағы Метропол қонақүйінде әдепсіздік желісін ашуға тырысқанда, Махмудтың айтуынша, ол алғаш рет шейх кейпін киіп, қонақүй бөлмесіне проституткаларды шақырған. Махмуд Гринслейдтің оқиғалар туралы нұсқасына үнемі қарсылық білдіреді. Содан кейін Махмуд Дэвид Фросттың TV am бағдарламасында продюсер болып қысқа ғана уақыт жұмыс істеді. Осы күш-жігеріне қарамастан, бірнеше жаңалықтар ұйымы оның суреттерін жариялады, соның ішінде BBC News, Guardian және норвегиялық Dagbladet таблоиді. 2008 жылдың қыркүйегінде ол "Жалған шейхтің жасырын сырлары" (sic) атты кітап жазды – «Стинг патшасы» барлығын ашады. «Жалған шейх» кейіпінен басқа, Махмуд кәсіпкер Сэм Фернандоның жеке басын да қолданған. Кейде онымен бірге оның екінші туысы Махмуд Куреши, бизнесмен Перваз Хан болып көрінген күзетші де болады. Конрад Браун, бұрынғы NoW тілшісі Герри Браунның ұлы, жасырын видеокамералар мен микрофондарды пайдаланды. 2005 жылы Кент ханшайымы Майкл, ал 2010 жылы Йорк герцогинясы Сара.

Джордж Галлоуэй

2006 жылдың 30 наурызында Respect партиясының саясаткері Джордж Галлоуэй Махмудтың өзінің "жалған шейх" кейпін киіп, News of the World газеті үшін жұмыс істей отырып, оны Дорчестер қонақ үйіндегі Орта Шығыс елдерінен келген бизнесмендермен кездесу кезінде жасырын операция арқылы тұзаққа түсіруге тырысқанын айтты. Галлоуэй бұл кездесуді бірнеше аптаға кейінге жылдырғанын және бастапқыда күдікпен қарағанын мәлімдеді. Өзінің сайтында ол: "Екеуінің де исламист сияқты көрінбегені (кейін олар сондай екенін мәлімдеді), ешқайсысының тақымы болмағаны" деп жазды. Галлоуэй Махмудтың оны заңсыз партиялық қаржыландыруға тартуға тырысқанын, бірақ сәтті болмағанын, сондай-ақ антисемиттік мәлімдемелерге келісуге ұсыныс жасағанын айтты. News of the World газеті журналисінің қатысқандығын мойындады, бірақ ол "толыққанды заңды сауалдамаларға" қатысқан деп мәлімдеді. Махмуд өзі антисемиттік пікірлерді пайдаланғанын жоққа шығарды және Махмудтың басқа да әрекеттерін жариялады. News of the World газеті Махмудтың суреттерін жариялауға тыйым салу туралы жоғарғы соттағы істі ұтып алды. Спикер кеңсесіне жолдаған хатында Галлоуэй Махмудтың бұрын Дайан Эбботты алдағанын және соғысқа қарсы белгілі депутаттардың бірі – Джереми Корбинмен кездесуге тырысқанын мәлімдеді. Сондай-ақ, Махмудтың әйелінен тыс баласы бар екені белгілі болған қоршаған орта министрі Тим Йё туралы да айтты.

Спорттық атақтылар

1999 жылы Махмуд "Жылдың репортері" сыйлығын "Ньюкасл Юнайтед" басшылары Фредди Шепард пен Дуглас Холлдың жанкүйерлерді қорлап, жергілікті әйелдерді "иттер" деп атағандығын әшкерелегені үшін жеңіп алды. Олар Махмудты шейх ретінде бейнелей отырып, оны Марбельядағы бордельге алып кеткен. Футболшы Джон Фашану матчтарды тікелей әсер ету арқылы өзгертуге қатыстылығына күдік келтірді. Фашану Махмудқа матчтарды тікелей әсер етуге ұсыныс жасады және ақшалай кепілдік алды. Фашану бастапқыда бұл әрекет туралы білгенін және полиция үшін дәлелдер жинау мақсатында сыбайлас көрініс жасағанын мәлімдеді. 2006 жылдың қаңтар айында Махмуд Англия құрамасының бас жаттықтырушысы Свен Горан Эрикссонмен спорт академиясын ашуға қызығушылық танытқан бизнесмен ретінде кездесті. Бірақ Эрикссон одан "Астон Вилла" футбол клубын басқаруды сұрады және Әлем чемпионатына дейін Англия құрамасын тастап, "Астон Вилла" клубының жаттықтырушысы болу ниетін білдірді. Сондай-ақ, ол "Реал Мадридтен" келген Дэвид Бекхэмді капитандыққа шақырмақ екенін айтты. 23 қаңтарда Футбол қауымдастығы Эрикссонның 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына дейін қызметтен босатылатынын жариялады және бұл шешімге "News of the World" газетінің жариялаған мәлімдемесінің әсер еткені болжалды. Алайда, екі тарап та бұл ақпаратты жоққа шығарды, Эрикссон Әлем чемпионатына дейін келісімді тоқтату туралы бұрынғы келісім болғанын түсіндірді. 2016 жылы Эрикссон Махмудты жұмысынан айырғандығы үшін сотқа бергені хабарланды. 2010 жылдың мамыр айында Махмуд снукерші Джон Хиггинс пен оның агенті Пэт Мунидің болашақтағы жеке фреймдердің нәтижесін тікелей әсер етуге келіскенін, бірақ бұл матчтың барысын өзгертпеуі мүмкін екенін ашты. 30 сәуір күні, жұма күні таңертең Украинаның Киев қаласындағы қонақүй бөлмесінде Хиггинс пен оның менеджері 2010 жылғы Әлем чемпионатына қатысқаннан кейін "News of the World" командасымен кездесу үшін келді. Газеттің мәлімдемесіне сәйкес, бұл команда снукердің Әлем сериясына байланысты бірнеше іс-шараларды ұйымдастыруға қызығушылық танытқан бизнесмендер ретінде көрінді. Видеода Хиггинс пен Муни фреймдерді қалай тікелей әсер етуге болатынын талқылады. Бұл оқиға 2 мамырда жарық көргеннен кейін, WPBSA төрағасы Барри Хирн Хиггинсті WPBSA турнирлерінен дереу шеттетіп, толыққанды тергеу жүргізілетінін уәделеді: "Егер дәлелденсе, кінәлілерге қатал және кешірімсіз жаза беріледі. Адамдар таза спортты көруге құқылы, мен снукердің де солай болуын қалаймын". Муни WPBSA директоры лауазымынан кетті және кейін тергеу мен сот шешімінен кейін өмір бойына снукер менеджментінен шеттетілді. Нәтижесінде Хиггинске тыйым салынды және ірі айыппұл салынды. "Мұндай жағдайда тек адал болу жеткіліксіз, сондай-ақ адал адам ретінде көрінуің керек", - деп түсіндірді ол, "бұл айыптаудың жарияланған тәсілі ескерілгенде мүмкін емес". Хиггинс кейіннен матчтарды тікелей әсер етуге қатысқандығын жоққа шығарып, мәлімдеме жасады және кездесу туралы былай деді: "Бұл ресейлік мафия ма, әлде біз кіммен жұмыс істеп жатқанымызды білмедім. Сол кезде мен ең дұрысы осы жігіттермен ойнап, Ресейден кету деп ойладым". Муни де "біз өзіміздің қауіпсіздігіміз үшін шын жүректен қорқып қалдық" деді.

Пәкістандық крикетке қатысты дау

2010 жылы тамыз айында Махмудтың есімі тағы да көпшілік назарына түсті. Ол үнді бизнесмен болып көрініп, пакистандық крикетшілер Мохаммад Амир, Мохаммад Асиф және Салман Батттың 2010 жылы Англияға жасаған туры кезінде ойын нәтижесіне әдейі түрде үш допты қате жібергенін (no ball) жариялаған крикет букмекері Мазхар Маджидтің атын әшкерелеуге тырысты. Команданың әдейілеп үш "но бол" лақтырғаны айыпталды.

Террорлық ұя

2004 жылдың қыркүйегінде ол Ұлыбританияда шабуыл жасауды жоспарлаған күдікті мұсылман террористік тобына радиоактивті материал сатып алуға тырысқан үш адамды "әшкерелеу" мақсатымен мұсылман экстремисі рөлін сомдады. Бірақ, кейіннен Олд-Бейлиде өткен сотта бұл адамдардың кінәсіз екені анықталды, сондай-ақ судья News of the World газетін оқиғаның шындығын тексермегені үшін сынады.

Есірткі салуы

Махмуд актер Джон Альфордтың кокаин таратқаны туралы ақпаратты жариялады, осының салдарынан ол түрмеге қамалды. Альфорд өзін тұзаққа түсіргенін айтып, Махмудтың қамауға алынуын талап етті. Сот судьясы: «Оның жасаған ісіне тұзақ салудың әсері болғаны анық, бірақ ашкөздік те маңызды рөл атқарды» деп мәлімдеді. Дегенмен, Альфорд Жоғары сотқа және Еуропалық адам құқықтары сотына шағымданып, бірақ шағымдары қарастырылмады.

Сын

Махмудтың әдістері жиі сынға ұшырайды. Гринслейдтің сын-пікірлеріне қоса, саясаткер Джордж Галлоуэй де оған қарсы шығуға тырысты, ал қазылар алқасы судьяға екі адамды кінәлі деп тануға келген шешімдерін зор қайратсыздықпен қабылдағанын түсіндіріп хабарлама жіберді. Егер заң Махмудтың оларды кокаин сатуға "күшпен итермелеуін" ескергенде, олар айыпталғандарды ақтаған болар еді деді олар. Судья келісіп, үкімді тоқтата тұруға келісім берді.

Виктория Бекхэмді ұрлау туралы сөз

2003 жылы Махмуд Виктория Бекхэмді ұрлау жоспары туралы полицияға хабарлады. Алғашқы сот процесі одан кейін Флорим Гаши атты Махмудтың негізгі дереккөзіне 10 000 фунт төленгені және оның сенімді куәгер саналмауы, содан кейін Ұлыбританиядан қуылғандығы белгілі болғаннан кейін тоқтап қалды. Төреші Саймон Смит бұл істі Бас прокурорға жіберді. Кейіннен осы іске қатысқан адамдардың бірі "News of the World" газетін қорлау үшін сотқа шағымданып, сотты жеңіп алды. Газет өтініш айтып, сот шығындарын өтеді.

Кіршіксіз бомба

2004 жылы Махмуд үш адамға, олардың террористік ұйыммен байланысы бар деген күдік болған, қызыл сынап деген ойдан шығарылған затты жеткізу арқылы лас бомба жасау жоспарын ашуға бағытталған тергеуге жетекшілік етті. Тергеу барысында Махмуд Метрополитен полициясының терроризмге қарсы бөлімшесінің құпия хабаршысы ретінде тіркелді, нәтижесінде Бас прокуратура қылмыстық іс қозғады. Бас прокурордың бекітілуімен болған іс 2006 жылдың шілде айында тоқтатылды.

Тюлиса Констоставлос

2014 жылдың 21 шілдесінде Махмудтың есірткі операциясымен байланысты R&B әнші-күйші және «X Factor» бұрынғы төрешісі Тулиса Констоставлосқа қатысты сот ісі тоқырады. Қорғаушы Джереми Дейн Махмудты бірқатар жағдайларда қастандық жасауда айыптады. Бұл позицияны қолдау үшін ол Махмудтың бұрынғы әріптесі Флорим Гашиді шақырып, ол сотқа репортерге «өзінің газеті үшін әңгімелер құрастыруға» көмектескенін айтты. «The Sun On Sunday» газеті Махмудтың қызметтен шеттетілгенін хабарлады. Махмуд өзін фильм продюсері ретінде таныстырып, Констоставлосқа геттодан шыққан қыз туралы Болливуд/Голливуд фильмінде түсуге 3,5 миллион фунт стерлингтік келісім ұсынды, ол R&B жұлдызы болуға тырысады. Махмуд Констоставлосты тұзаққа түсіру үшін барлық күшін жұмсады. Махмудқа айып тағылғаннан кейін, Бас прокуратура оның куәлік берген 30-дан астам қылмыстық істі қайта қарауға ниетті екенін мәлімдеді. 2016 жылдың 21 қазанында Махмуд сот ісін бұрмалауға сөз байласуда кінәлі деп танылып, 15 айға түрмеге жабылды. Бұл бағдарлама Махмудтың өзінің соңғы суреттерін көрсетуге жол бермеу үшін жасаған заңдық әрекеттеріне және Бас прокурордың хабар таратуды тоқтату туралы өтінішіне қарамастан эфирге шықты. Бағдарламада Махмудтың әдістеріне үшінші тараптарға есірткі алғаны үшін төлемдер кіргені, олар кейіннен оның нысандары есірткі таратқандығын көрсету үшін пайдаланылған, сондай-ақ ол есірткіге тәуелділік тарихы жоқ нысандарға сенбеуге болатын мансаптық мүмкіндіктерді ұсынғаны және оларды кокаин алуға мәжбүрлегені туралы айыптаулар келтірілді. Бағдарламада сонымен қатар Махмудтың бұрынғы «Page 3» моделі Эмма Морганды тұтқындау үшін танымал есірткі сатушысымен репетиция жасаған кадрлары да бар. Сотшы МакКриттің сөздеріне сілтеме жасап, бұрынғы Бас прокурор лорд Голдсмит былай деді: «Сот шындықты айтпады деп айыпталған адамның сол айыптамаларға қатысы болуы, әрине, сол айыптамаларды қайта қарауға және олардың дұрыстығын тексеруге себеп болады». Бағдарлама сонымен қатар Виктория Бекхэмді ұрлау жоспарының тоқырауына оралды және бірнеше рет Махмудпен жұмыс істеген және «News of the World» газетінің жалақысын алған куәгер Флорим Гашимен сұхбаттасты. Гаши Махмудтың онымен бірге ұрлау жоспарын ойлап тапқанын мәлімдеді. Істің тоқырауы сот судьясын қатты алаңдатқандықтан, ол сол кездегі Бас прокурор лорд Голдсмитке жолдады, ол: «Егер сот ісі тоқыраса, және ол куәгердің қастық әрекеттерінен тоқыраса, бұл мен үшін маңызды мәселе». Қылмыстық айыптау мүмкіндігі туралы заңгерлермен кеңескеннен кейін, Голдсмит былай деді: «Мен бұл мәселені шешудің барлық мүмкін жолдарын қарастырдым, мен жағдайдың өте қанағаттанғысыз екенін көрдім және әрбір жол сәтсіз аяқталды».

Тергеу және сот әділ іс жүргізуін бұрмалау үшін айыптау

2014 жылдың 4 желтоқсанында Корольдік прокуратура Махмуд куәлік берген 25 істі тергеді. 2015 жылдың 29 қыркүйегінде ол Махмуд пен оның бұрынғы жүргізушісі Алан Смит сот әділеттілігін бұрмалауға сөз байластығы үшін айыпталғанын хабарлады. Бұл қылмыстар R&B әнші-күйші Тюлиса Констоставлос ісінде берілген куәліктерге қатысты. Екеуі 2015 жылғы 20 қарашада Вестминстер әкімшілік сотында пайда болды. Олд-Бейлиде өткен сот отырысынан кейін Махмуд пен Смит сот әділеттілігін бұрмалауға қастандық жасады деп танылды. 2016 жылдың 21 қазанында Махмуд 15 айға сотталды, ал Смит 12 айға шартты жаза алды.

Марапаттар

Махмуд түрлі газеттік сыйлықтарды жеңіп алды, оның ішінде 1999 жылғы «Жылдың репортері» британдық баспасөз сыйлығын «Ньюкасл Юнайтед» директорларының құпиясын ашқаны үшін алды.