1962 жылғы Тынық мұхитындағы тайфун Карен

Кіріспе

1962 жылы Тынық мұхитында болған тайфун. 2016 жылы Филиппинде "Карен тайфуны" деп аталған тропикалық циклон.

Pacific typhoon in 1962

the 2016 tropical cyclone known as "Typhoon Karen" in the Philippines

Typhoon Karen was the most powerful tropical cyclone to strike the island of Guam, and has been regarded as one of the most destructive events in the island's history. It was first identified as a tropical disturbance on November 6, 1962, well to the southeast of Truk. Over the following two days, the system tracked generally northward and quickly intensified. Karen became a tropical storm late on November 7, and within two days it explosively intensified into a Category 5 equivalent super typhoon on the Saffir–Simpson scale. Turning westward, the typhoon maintained its intensity and struck Guam with winds of on November 11. Once clear of the island, it strengthened slightly and reached its peak intensity on November 13 with winds of and a barometric pressure of 894 mb (hPa; 26.40 inHg). The storm then gradually turned northward as it weakened, brushing the Ryukyu Islands on November 15, before moving east northeastward over the open waters of the Pacific. Karen continued to weaken and transitioned into an extratropical cyclone on November 17 before losing its identity the following day between Alaska and Hawaii. Karen devastated Guam with wind gusts estimated up to Ninety five percent of homes were damaged or destroyed, leaving at least 45,000 people homeless. Communication and utilities were crippled, forcing officials to set up water distribution centers to prevent disease. Total losses on the island amounted to $250 million. Despite the severity of the damage, only 11 people were killed. In the wake of the storm, a massive relief operation evacuated thousands to California, Hawaii, and Wake Island. Thousands more were sheltered in public buildings, and later tent villages, for many months. More than $60 million in relief funds were sent to Guam over the following years to aid in rehabilitation. Though the storm was devastating, it spurred new building codes and a revitalized economy.

Карен тайфуны Гуам аралына соққан ең күшті тропикалық циклон болды және арал тарихындағы ең қиратушы оқиғалардың бірі саналады. Бұл тропикалық бұзылыс ретінде алғаш рет 1962 жылғы 6 қарашада Труктан оңтүстік-шығысқа қарай анықталды. Келесі екі күнде жүйе жалпы солтүстікке қарай қозғалды және тез күшейді. Карен 7 қарашаның соңында тропикалық дауылға айналды, ал екі күн ішінде Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 5-ші санатқа тең супер тайфунға дейін күші зор өсті. Батысқа бұрылып, тайфун күшін сақтап, 11 қарашада Гуамға соғып, желдің күшімен зардап келтірді. Аралдан өткеннен кейін, ол сәл күшейіп, 13 қарашада ең жоғары қарқынына жетті. Содан кейін дауыл әлсіреп, солтүстікке бұрылып, 15 қарашада Рюкю аралдарынан өтті, ал Тынық мұхитының ашық сулары арқылы шығыс-солтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Карен әлсіреуін жалғастырып, 17 қарашада экстратропикалық циклонға айналды және келесі күні Аляска мен Гавай арасында жоғалып кетті. Карен Гуамды қиратып, шамамен 95 пайыз үйлер зақымданды немесе толыққанды қирады, нәтижесінде кем дегенде 45 000 адам үйсіз қалды. Байланыс және коммуналдық қызметтер тоқырады, бұл шұғыла көмек көрсету үшін су тарату орталықтарын құруға мәжбүр етті. Аралдағы жалпы шығын 250 миллион долларды құрады. Залалдың ауырлығына қарамастан, тек 11 адам қаза тапты. Дауылдан кейін мыңдаған адамдар Калифорния, Гавайи және Уэйк аралына эвакуацияланды. Мыңдаған адамдар қоғамдық ғимараттарда, кейін шатырлы қалашықтарда көптеген айлар бойы баспана тапты. Келесі жылдары Гуамға 60 миллион доллардан астам қаржы көмегі жөнелтіліп, қалпына келтіру жұмыстарына жәрдемдесті. Тайфун апатты болғанымен, ол жаңа құрылыс нормаларын қабылдауға және экономиканы жандандыруға ықпал етті.

Метеорологиялық тарих

1962 жылғы 6 қарашада Тынық мұхитында, Микронезия Федеративтік Штаттарының оңтүстік-шығысында, Труктен бірнеше жүз шақырым қашықтықта, Бірлескен Тайфун Ескерту Орталығы (JTWC) тропикалық бұзылысты анықтады. Бұл 1900 жылдан бері аралға келген ең күшті тайфун болуы мүмкін еді. Дегенмен, дауылдан кейінгі жылдардағы талдаулар көрсеткендей, Гуам арқылы өтетін кезде оның күші азайып кеткен болуы мүмкін. Батыс-солтүстік-батыс бағытта қозғала берген Карен 13 қарашада ең жоғары қарқындылығына жетті, орталық қысымы төмендеді. Келесі күндері тайфунның құрылымы біртіндеп бұзыла бастады, 15 қарашаға қарай оның көзі анық байқалмайтын болды. Кареннің қалдықтары шығыс-солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырды және JTWC 18 қарашада оңтүстік Алеут аралдары мен солтүстік Гавай аралдарының арасында соңғы рет тіркелді. 6 қарашада тропикалық бұзылыстың анықталуымен бірге, Гуам үшін төртінші деңгейдегі Тайфунға Дайындық жағдайы (TCOR) көтерілді – ең төменгі деңгейдегі ескерту. 8 қарашада, Кареннің келуіне үш күн қалғанда, бұл деңгей үшіншіге көтерілді, бұл тұрғындар мен әскери қызметкерлерді қажетті жабдықтармен қамтамасыз етуге итермеледі. Сол күні тұрғындарға тайфунның аралға соққы беруі мүмкін екені туралы хабарландыру жасалды. 10 қарашада сағат 21:00-де (UTC 11:00), Гуам үшін екінші деңгейдегі TCOR енгізілді және тайфун төтенше жағдайы жарияланды. Ғимараттар тақтайшалармен жабылды және апаттық жабдықтар таратылды. Көптеген тұрғындар күшті дауылдарға төтеп беруге арналған мемлекеттік ғимараттарда паналады, ал басқалары Уэйк аралына эвакуацияланды. Тайфун өткеннен кейін шамамен 24 сағаттан соң барлық ескертулер күшін жойды. Тайфун кезіндегі жауын-шашын мөлшерінің көп бөлігі тіркелмеді; жалғыз белгілі көрсеткіш – 10-12 қарашадағы Ауа райы бюросы станциясының мәліметтері. Жел аралдың түкпір-түкпіріндегі пальма ағаштарын түбінен жұлып, сындырды, кейбір жағдайларда ағаштардың қабығын құммен шашырғандай етіп сыпырды. Карен Гуамға келген ең ауыр тайфун деп есептеледі. Әрекеттегі губернатор Мануэль Герреро "барлық аумақ қирады" деді. Азаматтық және әскери құрылыстардың көбі қатты зақымдалды немесе толығымен қирады. Сонымен қатар, Агана-Хайтс және Синажана жермен теңестірілді. Электр желісі де бұзылды. Тынық мұхитындағы байланыс жүйесінің Гуам бөлігіне ауыр зиян келтірілді, Ритидиан нүктесіндегі төрт антенна "ұлысқан, бұрмаланған болат пен кабельдің" жиынтысына айналды. Тек антенналардан келген шығын 1 миллион долларды құрады. Аралдағы барлық әуежайлар жұмыс істемейтін болды, бұл алғашқы көмек көрсетуге кедергі келтірді. Аралдың көптеген жолдары құлаған ағаштар мен қираған көліктермен жабылып, өтпеуге жарамсыз болды. Гуамдағы үйлердің 95 пайызы қирады, шамамен 45 000 адам, көбінесе гуамдықтар, үйсіз қалды. Гуамдағы зақымдар Гуамның екінші шайқасынан, американдық әскерлердің жапондықтардан аралды қайтарып алған кездегіден де ауыр болды деп сипатталды. АҚШ Әскери-теңіз күштері зақымды ядролық бомбаның жанама соққысына тең деп бағалады. Геррероның сөзіне қарағанда, соңғы 17 жылғы қалпына келтіру жұмыстары "толығымен жойылды".

On November 6, 1962, a tropical disturbance was identified over the Pacific Ocean several hundred miles south southeast of Truk, in the Federated States of Micronesia, by the Joint Typhoon Warning Center (JTWC). which would have made it the most intense typhoon to strike the island since 1900. However, years of post storm analyses have indicated that it may have been somewhat weaker when it passed over Guam. Continuing west northwestward, Karen attained its peak intensity on November 13, with a central pressure of Over the following days, the typhoon's structure gradually became disorganized, with its eye no longer well defined by November 15. The remnants of Karen continued tracking east northeast and were last noted by the JTWC on November 18 roughly halfway between the southern Aleutian Islands and northern Hawaiian Islands. Following the identification of a tropical disturbance on November 6, a level four Typhoon Condition of Readiness (TCOR), the lowest level of alert, was raised for Guam. By November 8, three days prior to Karen's arrival, this was raised to level three, prompting residents and military personnel to stock up on supplies. A public announcement was made that day as well, warning residents that the typhoon would likely strike the island. At 9:00 p. m. on November 10 (11:00 UTC), a level two TCOR was put in place for Guam and a typhoon emergency was declared. Buildings were boarded up and emergency supplies were distributed. Many residents on the island sought refuge in government buildings designed to withstand powerful storms while others evacuated to Wake Island. Roughly 24 hours after the typhoon's passage, all warnings were discontinued. Nearly all measurements of rainfall during the typhoon were lost; the only known total is at the Weather Bureau station for the period of November 10–12. The winds uprooted and snapped palm trees across the island and, in some instances, stripped the bark of tree trunks and branches as if they had been sandblasted. Karen is regarded as the worst typhoon to ever impact Guam. Acting governor Manuel Guerrero stated that "the entire territory was devastated." Almost all structures, both civilian and military, were severely damaged or destroyed. Additionally, Agana Heights and Sinajana were reportedly leveled. The power grid was also destroyed. The Guam portion of the Pacific Scatter Communications System suffered extensive damage, with all four antennas at Ritidian Point being reduced to a "mess of tangled, twisted steel and cable." Losses from the antennas alone reached $1 million. All airstrips on the island were rendered inoperable, hampering initial relief efforts. Numerous roads across the island were also impassable, covered by downed trees and smashed vehicles. Throughout Guam, 95 percent of homes were destroyed, Approximately 45,000 people, mostly Guamanians, were left homeless. The damage across Guam was described as "'much more serious" than it had been during the second Battle of Guam, when American troops retook the island from the Japanese. The U. S. Navy described the damage as equal to that of an indirect hit from a nuclear bomb. Guerrero said that the recovery effort of the previous 17 years had been "completely wiped out".

Басқа жерлер

Мариана аралдарында контр-адмирал Дж. С. Койдің басқаруымен үш кеме суға батты; алайда, экипаж дауыл келгенге дейін эвакуацияланды. Аймақты 3-санатты тайфун сияқты шарпыды, бірақ Окинавада ешқандай айтарлықтай зақым тіркелген жоқ.

15 қарашада Тайвань тұрғындарына қаза-қорлықты азайту үшін сақтық шараларын қабылдау ұсынылды. Дауылдың жақындауына дейін Дункан, Китти Хок және тағы екі әуе кемесі Тайвань бұғазында пана іздеді. Дауылдан қашуға жасалған әрекеттерге қарамастан, кемелерді 59 градусқа дейін қисайтып, зор толқындар шапты. Кейде толқындар "Китти Хок" кемесінің палубасына соқтығысып, көтерілді. Экипаж мүшелерінің сөзінше, Тайбэйге дейін жеткен толқындар көптеген ғимараттарда су іздерін қалдырды.

Салдары

«Менің ойымша, соңғы екі күнде сіздер жалғыздық, доссыздық және сырттан көмек күтуге болмайтындық сезімін бастан өткердіңіздер», - деді әрекет етуші губернатор Мануэль Герреро. Сонымен қатар, Филиппиннің Манила қаласынан АҚШ Әуе күштерінің 15 байланыс техникасы үш ұшақ көмегімен байланыс құралдарын жеткізді. Сондай-ақ, аралдағы мектептердің алты айға жабылуы күтілуде. Гуам тұрғындары бастапқыда АҚШ үкіметінің кешіккен жауабына наразылық білдірді; дауылдан кейін екі күн ішінде ешқандай көмек келмеді, бірақ әуежайлардағы қауіпсіз емес жағдай ұшақтардың қонуына кедергі келтірді. Бұрынғы шетелдік жұмысшыларға тыйым салғаннан өзгеше, Гуам үкіметі Филиппиннен 1500 ағаш шеберлерін, тас қалаушыларды және басқа да құрылысшыларды сұрады. 21 қарашада Әскери-теңіз күштерінің қоймасы толыққанша қамтамасыз етілгенге дейін барлық халыққа жеткілікті көлемде жабдықтар жеткізілетіні жоспарланды. Баспанасыз қалғандарды баптау үшін АҚШ Әскери-теңіз күштері аралдың әр жерінде шатырлы қалашықтар құрды. Тамақпен қамтамасыз ету үшін әскери асханалар да ашылды. Тайфуннан кейін жаңбырдың жалғасуына байланысты көптеген адамдар Алғыс айту күніне толыққанды тамақтана алмады. 21 қарашада сақтандыру төлемдері 12 миллион доллардан асып түсуі күтілуде. 1964 жылдың 15 ақпанында президент Линдон Б. Джонсон тағы 5,4 миллион доллар көмек қаражатын бөлді. АҚШ Конгресі Гуамға 60 миллион доллар, оның ішінде 45 миллион долларын федералдық қарыз ретінде, аумақты қайта құруға және экономиканы дамытуға жәрдемдесу үшін берді. Сонымен қатар, дауыл аралдағы әскери қауіпсіздіктің аяқталуына себеп болды, бұл экономикалық өсімге ықпал етті. Осы шешім қабылданғаннан кейін бес жыл ішінде Жапониядан аралға келетін туристердің саны күрт өсіп, қонақүйлердің саны да арта түсті. Ұзақ мерзімді перспективада «Карен» тайфуны және басқа да құрылысқа зиян келтірген дауылдар аралдың инфрақұрылымын дамытуға септігін тигізді. Бұл жоғары сапалы ғимараттар мен күшті тайфундарға төтеп бере алатын тиімді коммуналдық қызметтерге әкелді. «Кареннен» бері аралдағы ғимараттардың көпшілігі бетон мен болаттан салынуда. 1963 жылдың 29 сәуірінде, «Кареннен» кейін жарты жыл өтпей, «Олив» тайфуны Гуам мен Мариан аралдарында ауқымды зардаптарға әкелді. Ақырында, Гуам дауылдың ең ауыр салдарынан құтылды, бірақ Сайпанның көп бөлігі қирады. 1976 жылы аралды тағы да «Памела» тайфуны қиратты, ол 36 сағат бойы аралды құрылысқа зиян келтіретін желмен шарлады. «Кареннен» әлсіз болғанымен, «Памеланың» ұзаққа созылған әсері одан да зиянды деп есептелді. Гуамдағы тайфуннан туған зардаптардың ауырлығына байланысты «Карен» атауы қолданудан алынып, оның орнына «Ким» атауы берілді.

Quote box|align=right|width=25%|quote="I'm sure you shared with me the disturbing feeling during the past two days that we were alone, friendless and beyond assistance from outside. "|source=Acting Governor Manuel Guerrero Additionally, 15 United States Air Force communications technicians were deployed from Manila, Philippines carrying three plane loads of communication supplies. It was also estimated that schools on the island would be closed for six months. Initially, residents across Guam were critical of the delayed response by the U. S. government; no aid had arrived within two days of the storm, but unsafe conditions at airports had prevented aircraft from landing. In contrast to their previous ban on alien workers, the Government of Guam requested 1,500 carpenters, masons, and other building workers from the Philippines. By November 21, the Navy Supply Depot planned to have enough supplies for the entire populace shipped until replenishment arrived. In order to shelter homeless, the United States Navy set up tent villages across the island. Military kitchens were also established to provide food. Due to continued rains in the wake of the typhoon, many were unable to get a full meal for Thanksgiving. On November 21, insurance payments for losses were expected to exceed $12 million. Another $5.4 million in relief funds were provided by President Lyndon B. Johnson on February 15, 1964. The United States Congress provided Guam with $60 million, including $45 million through federal loans, mainly to help rebuild the territory and promote expansion of the economy. Additionally, the storm brought about the end of military security on the island, which in turn aided economic growth. Within five years of this decision, Japanese tourism to the island dramatically increased, prompting a major increase in the number of hotels. In the long term, Typhoon Karen, along with other destructive storms, shaped the development of the island's infrastructure. It led to higher quality buildings and more efficient utilities that could withstand powerful typhoons. Since Karen, most buildings on the island have been constructed with concrete and steel. On April 29, 1963, less than half a year after Karen, Typhoon Olive caused extensive damage in Guam and the Mariana Islands. Ultimately, Guam was spared the worst of the storm though much of Saipan was devastated. The island was again devastated in 1976 by Typhoon Pamela which buffeted the island with destructive winds for 36 hours. Though weaker than Karen, the longer lasting impact of Pamela was regarded as more destructive. Due to the severity of damage caused by the typhoon in Guam, the name Karen was retired and replaced with Kim.