«News of the World» газетінің тарихы және құлауы

Кіріспе

1843–2011 британдық таблоид газеті
британдық таблоид газеті

The News of the World – 1843 жылдан 2011 жылға дейін Ұлыбританияда әр жексенбіде жарық көрген апталық ұлттық «қызыл үстіңгі» таблоид газеті болды. Бұл газет бір кезде әлемдегі ең көп таралған ағылшын тіліндегі газет еді, ал жабылу кезінде ағылшын тіліндегі ең көп таралған газеттердің бірі саналатын. Ол бастапқыда Джон Браун Беллдің кең форматты газеті ретінде құрылған, ол қылмыс, сенсация және жалаңаш шындықтарды ең көп сатылатын тақырыптар деп анықтады. 1891 жылы Беллдер газетті Генри Ласселлз Каррға сатты; 1969 жылы Руперт Мердоктың News Limited медиа компаниясы оны Каррдан сатып алды. News Corporation компаниясының еншілес компаниясы News International болып қайта құрылған газет 1984 жылы таблоидқа айналды және The Sun газетінің жексенбілік бауырлас басылымы болды. The News of the World газеті атақты адамдар туралы сенсациялық ақпараттарға, қаңқулықтар мен халыққа ыңғайлы жаңалықтарға ерекше назар аударды. Жыныстық скандалдарға ден қоюы оған «Әлемнің бұзылуы» деген лақап атты алып келді. Соңғы он жылдығында ол атақты адамдардың есірткі қолдануын, жеке өміріндегі жағымсыз жайттарды немесе қылмыстық әрекеттерін жариялау үшін ішкі кісілер мен жасырынған журналистерді видео және фотодәлелдер алу үшін, сондай-ақ полицияның ағымдағы тергеулерінде телефондарды жасырын түрде тыңдау үшін пайдаланды. 2010 жылдың қазан айында орташа сатылымы аптасына 2 812 005 дананы құрады. 2006 жылдан бастап газетте телефон тыңдау туралы айыптаулар тарала бастады. Бұл 2011 жылдың 4 шілдесінде оқиғаға толы мәлімдемемен аяқталды: газет жалдаған жеке тергеуші жоғалған британдық жасөспірім Милли Даулердің дауыстық поштасын тыңдаған, кейіннен денесі табылған. Қоғамның наразылығы мен жарнама берушілердің бас тартуынан кейін News International 2011 жылдың 7 шілдесінде газеттің жабылуын жариялады. Скандал одан әрі тереңдеді, газет британдық әскери қызметшілерінің қаза болған отбасыларының телефондарын тыңдаған деген күдік туды. Газеттің жетекші тұлғалары телефон тыңдау және сыбайлас жемқорлық туралы айыптауларды тергейтін полициямен сұраққа тартылды, олардың ішінде бұрынғы Daily Mirror редакторы Пирс Морган да болды. 2011 жылдың 8 шілдесінде бұрынғы редактор Энди Коулсон және бұрынғы News of the World газетінің патшалық отбасы жайлы жазған редакторы Клайв Гудман тұтқындалды, соңғысы 2007 жылы телефон тыңдағаны үшін түрмеге қамалды. Бұрынғы атқарушы редактор Нил Уоллис 2011 жылдың 15 шілдесінде, ал бұрынғы редактор Ребекка Брукс, оннан кейін тұтқындалған тұлға, 2011 жылдың 17 шілдесінде ұсталды. 2012 жылдың 17 ақпанында Лондонға сапары барысында Мердок The Sun газетінің жексенбілік басылымын жақын арада жариялайтынын мәлімдеді, ол The News of the World газетіне балама ретінде қызмет ететін еді. 2012 жылдың 19 ақпанында The Sun on Sunday газетінің алғашқы саны 2012 жылдың 26 ақпанында басылатыны хабарланды. Онда The News of the World газетінің бұрынғы журналистері жұмысқа орналастырылатын еді.

The News of the World was a weekly national "red top" tabloid newspaper published every Sunday in the United Kingdom from 1843 to 2011. It was at one time the world's highest selling English language newspaper, and at closure still had one of the highest English language circulations. It was originally established as a broadsheet by John Browne Bell, who identified crime, sensation and vice as the themes that would sell most copies. The Bells sold to Henry Lascelles Carr in 1891; in 1969, it was bought from the Carrs by Rupert Murdoch's media firm News Limited. Reorganised into News International, a subsidiary of News Corporation, the newspaper was transformed into a tabloid in 1984 and became the Sunday sister paper of The Sun. The News of the World concentrated in particular on celebrity scoops, gossip and populist news. Its somewhat prurient focus on sex scandals gained it the nickname Screws of the World. In its last decade it had a reputation for exposing celebrities' drug use, sexual peccadilloes, or criminal acts, by using insiders and journalists in disguise to provide video or photographic evidence, and covert phone hacking in ongoing police investigations. Sales averaged 2,812,005 copies per week in October 2010. From 2006, allegations of phone hacking began to engulf the newspaper. These culminated in the revelation on 4 July 2011 that, nearly a decade earlier, a private investigator hired by the newspaper had intercepted the voicemail of missing British teenager Milly Dowler, who was later found murdered. Amid a public backlash and the withdrawal of advertising, News International announced the closure of the newspaper on 7 July 2011. The scandal deepened when the paper was alleged to have hacked into the phones of families of British service personnel killed in action. Senior figures on the newspaper have been held for questioning by police investigating the phone hacking and corruption allegations, alongside former Daily Mirror editor Piers Morgan. Arrested on 8 July 2011 were former editor Andy Coulson and former News of the World royal editor Clive Goodman, the latter jailed for phone hacking in 2007. The former executive editor Neil Wallis was arrested on 15 July 2011 and former editor Rebekah Brooks, the tenth person held in custody, on 17 July 2011. During a visit to London on 17 February 2012, Murdoch announced he was soon to launch a Sunday edition of The Sun, which acted as a replacement to the News of the World. On 19 February 2012, it was announced that the first edition of The Sun on Sunday would be printed on 26 February 2012. It would employ some former News of the World journalists.

1843 жылдан 1968 жылға дейін

Газет алғаш рет 1 қазан 1843 жылы Лондонда Джон Браун Белл тарапынан «Жаңалықтар әлемі» (The News of the World) деп жарияланды. Бағасы үш пенс (теңгемен шамамен …), тіпті 1855 жылғы мөртабан заңы мен 1861 жылғы қағаз салымы алынбағанға дейін, ол заманының ең арзан газеті болды және жаңа сауаттанған жұмысшы табына бағытталған. Газет тез арада сенсациялық, шоқтықты және қылмыстық жаңалықтарды жеткізуші ретінде танылды. Материалдардың көп бөлігі вице-қылмыстарды қудалау туралы хабарлардан, соның ішінде полицияның күдікті борделдер, көшедегі әйелдер және «әдепсіз» әйелдердің сипаттамаларының тізімдерінен алынды. 1924 жылы газет Лондонның Стэмфорд Бридж стадионында өткен Әйелдер Олимпиадасына демеушілік етті. Ұзақ уақыт өтпей, «Жаңалықтар әлемі» аптасына 12 000 данадан сатылып, ең көп оқылатын жексенбілік газетке айналды. Газет салығы жойылғаннан кейін баға төмендетілмегендіктен сатылым азайды, және газет көп ұзамай жетекші жексенбілік басылымдардың қатарынан шығып, 1880 жылға қарай шамамен 30 000 дана сатылды, бұл үлкен сан болғанымен, газет сатылымының күрт өсуіне байланысты үлесі азайды. 1891 жылы газетті Белл отбасы Уэльстің «Батыс поштасына» (Welsh Western Mail) иелік еткен Генри Ласселс Каррға сатты. Ол редакторлық қызметке өзінің жүрегіндей жақын немере інісі Эмсли Каррды тағайындады, ол бұл лауазымды 50 жыл бойы атқарды. Алайда газеттің қарқынды коммерциялық табысының нағыз драйверы Джордж Ридделл болды, ол жергілікті агенттерді пайдалана отырып, газеттің ұлттық таралуын қайта ұйымдастырды. Мэтью Энгель өзінің «Жұртшылықты қызықтыру: Танымал баспасөздің жүз жылдығы» (Gollancz, 1996) атты кітабында 1890-шы жылдардағы «Жаңалықтар әлемі» газеті «шын мәнінде өте жақсы газет» еді деп айтады. Дегенмен газеттің де қарсыластары болды. Бір жазушының кейінірек баяндауы бойынша:

1912 жылы газеттің таралымы екі миллионға, ал 1920 жылдардың басында үш миллионға жуықтады. 1939 жылы сатылым төрт миллионға жетті. Бұл жетістік басқа ұқсас газеттерді ынталандырды, олардың ішінде «Жексенбі халықы» (The Sunday People), «Daily Mail», «Daily Express» және «Daily Mirror» газеттері бүгінгі күнге дейін жарияланып келеді. 1928 жылы газет Манчестерде, Дерби көшесіндегі «Жаңалықтар шежіресі» (News Chronicle) баспасында басыла бастады, ал 1960 жылы «Жаңалықтар шежіресі» жабылғаннан кейін Томсон Хаусына (бұрын Кемсли Хаусы деп аталған), Уитси Гроувқа көшіп өтті. Томсон Хаусына көшу «Империя жаңалықтары» (Empire News) газетінің дереу жабылуына әкелді, ол сол жерде басылып, негізінен Англия мен Уэльстің солтүстігінде 2,5 миллион тиражбен таратылды. Ресми түрде «Империя жаңалықтары» мен «Жаңалықтар әлемі» бірікті, бірақ Томсон Хаусы «Жексенбі суретін» (Sunday Pictorial, кейін «Жексенбі айнасы» (Sunday Mirror) болып өзгерді) және «Жексенбі таймс» газеттерін де басып шығарды, және «Жаңалықтар әлемі» келгеннен кейін қосымша сыйымдылығы болмады. Газеттің ұраны: «Адамзаттың барлық өмірі онда». Газеттің аты 1903 жылы «Жаңалықтар әлемі» матч плей чемпионатының (The News of the World Match Play Championship) гольф турнирі басталған кезде спорттық оқиғалармен байланысты болды (қазіргі британдық PGA қолдауымен). «Жаңалықтар әлемі» Дертс чемпионаты 1927 жылдан бастап аймақтық деңгейде өткізіліп, 1947 жылдан 1990 жылға дейін ұлттық турнирге айналды. Сондай-ақ, 1950 жылдан 1959 жылға дейін снукерден «Жаңалықтар әлемі» чемпионаты болды, ол бірнеше жыл бойы ресми кәсіби жарыстарды басып озды. Жеңіл атлетикада бұрынғы редактордың құрметіне 1953 жылы Эмсли Карр Милі жарысы басталды және ол әлі күнге дейін жыл сайын өткізіледі. Газеттің «Футбол жылнамасы» ұзақ жылдар бойы жарық көрді (2008 жылға дейін демеушілік етті), сонымен қатар бір кезде «Шаруашылық нұсқаулығы» мен «Алманах» та жарияланды. 1950 жылы «Жаңалықтар әлемі» апта сайын 8 441 000 дана сатылып, әлемдегі ең көп сатылатын газетке айналды, жеке басылымдары 9 миллионнан астам дана сатылды. Басқа жексенбілік газеттер сияқты, «Жаңалықтар әлемі» де Рождество күні жексенбіге түскен кезде сенбі күні жарық көрді.

By 1912, the circulation was two million and around three million by the early 1920s. Sales reached four million by 1939. This success encouraged other similar newspapers, of which The Sunday People, the Daily Mail, the Daily Express and the Daily Mirror are still being published. In 1928, the paper began printing in Manchester on the presses of the News Chronicle in Derby Street, moving in 1960 into Thomson House, Withy Grove (formerly known as Kemsley House) when the News Chronicle closed. The move to Thomson House led to the immediate closure of the Empire News, a paper printed there and mainly circulating in the North of England and Wales with a circulation of about 2.5 million. Officially the Empire News and News of the World merged but Thomson House was already printing the Sunday Pictorial (to become the Sunday Mirror) and Sunday Times and did not have any further capacity with the News of the World arriving. The paper's motto was "All human life is there". The paper's name was linked with sports events as early as 1903 when the golfing tournament The News of the World Match Play Championship began (now under British PGA auspices). The News of the World Darts Championship existed from 1927 on a regional basis and became a national tournament from 1947 to 1990. There was also a News of the World Championship in snooker from 1950 to 1959 which eclipsed the official professionals' competition for a number of years. In athletics, the Emsley Carr Mile race was started in 1953 in memory of the former editor, and is still run annually. The paper's Football Annual was a long standing publication (sponsoring it until 2008), and a Household Guide and Almanac was also published at one time. By 1950, the News of the World had become the biggest selling newspaper in the world with a weekly sale of 8,441,000 and individual editions sold over 9 million copies. As with other Sunday newspapers, the News of the World was published on Saturday whenever Christmas Day fell on Sunday.

Мердоктың меншігі

Газет 1969 жылы Роберт Максвеллдің «Пергамон Пресс»пен бір жылдық күресінен кейін Руперт Мердоктың «News Ltd.» қолына өтті. Максвеллдің чехтік тегі және оның саяси көзқарастары Каррлар мен «News of the World» газетінің редакторы Стаффорд Сомерфилдтің наразылығын тудырды. Сомерфилд 1968 жылдың қазан айында Максвеллге қарсы жариялаған мақаласында газеттің «тоқалған сиыр еті мен Йоркшир пудингідей британдық» екенін мәлімдеді. «News Ltd.» Каррлармен өзінің бірнеше шағын кәсіпорындағы үлестерін айырбастады және желтоқсан айына қарай «NOTW» акцияларының 40%-ын бақылады. Максвеллді Джексон отбасы (25% үлеске ие) қолдады, бірақ Мердок Карр отбасының (30%) және төраға Уильям Каррдың қолдауын алды. 1969 жылдың қаңтар айында Максвеллдің ұсынысы акционерлер жиналысында қабылданбады, онда қатысушылардың жартысы компания қызметкерлері болды, оларға уақытша дауыс беру құқығы берілді. Бұл Мердоктың «Fleet Street» көшесіндегі алғашқы сатып алуы болды. Максвелл Мердокты газетті алу үшін «жунгли заңдарын» пайдаланды деп айыптады және «үш айлық [цинизмге толы] маневрлерден кейін сәтсіз аяқталған әділ және нағыз ұсыныс жасағанын» мәлімдеді. Мердок бұл айыптауды жоққа шығарып, «News of the World Group» акционерлері оның «Австралиядағы жетістіктерін бағалағанын» айтты. 1969 жылдың маусым айында ауруға байланысты сэр Уильям Карр төрағалық лауазымынан кетіп, оның орнына Мердок келді. Мердок 1969 жылдың жазында Кристин Килердің естеліктері жарияланғаннан кейін Дэвид Фростпен телеарнада өткен сұхбатында қатты сынға ұшырады. Килер 1963 жылы жарық көрген «Профумо» жанжалының орталық тұлғасы болған. Мердок Фростпен сұхбаттасуға келіскеніне өкінді. 1970 жылдың ақпан айында Мердокпен келіспеушілікке байланысты Стаффорд Сомерфилд редактор лауазымынан босатылды. Мердоктың газеттің иелігінде болған төрт онжылдық ішінде газет жиі қорлауға қатысты сот процестеріне және баспасөз кеңесіне (кейіннен Баспасөз шағымдары комиссиясына) белгілі бір жаңалықтарды жинау әдістеріне, мысалы, тұзаққа түсіру және даулы науқандар туралы шағымдарға қарсы қорғануға мәжбүр болды. Олардың арасында репортер Невилл Тюрлбекпен болған «Боб пен Сью» ісі және журналист Мазер Махмудқа қатысты бірнеше істер ең танымалдары болды. Газет тарихының көп бөлігінде консервативті партияны қолдады (1970 және 1974 жылғы сайлауда Эдвард Хитті қолдады), ал Мердок дәуірінің алғашқы жылдарында саяси бағытын сақтады. Апталық бауырлас газеті «The Sun» 1970 жылы Гарольд Уилсонның Лейбористік партиясын, 1974 жылдың ақпанында Хитті және қазан айында Джереми Торптың Либералдық партиясын қолдады, бірақ 1970 жылдардың соңына дейін торилердің бекінісіне айналмады. Кейіннен екі газет те 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Тони Блэрдің «Жаңа Лейбористік партиясын» қолдады, ал Дэвид Кэмерон басшылығы кезінде консерваторларға қайта оралды. 1981 жылдан бастап газетке журналдық қосымша (жексенбілік) қосылды, ал 1984 жылы газет кең форматтан таблоид форматқа көшті. Газет Гертфордширде, Ливерпульде, Шеффилдке жақын Динингтонда, Портсмутте, Глазгода және Дублинде басылды, ал Белфастта бөлек басылым шығарылды. Сондай-ақ, ол Мадрид, Брюссель, Кипр және АҚШ-тың Флорида штатындағы Орландо сияқты бірқатар шетелдік қалаларда басылды. 1985 жылы «News of the World» газеті Роберт Максвеллдің сатып алған «Thomson House» үйінен (кейін «Maxwell House» деп аталды) көшіп, «Great Ancoats Street» көшесіндегі «Daily Express» баспаханасында қысқа уақыт болғаннан кейін Мерсисайдтағы «Knowsley» зауытына көшті. 2011 жылы сол кездегі редактор Колин Майлер газетті «дүниедегі ең ұлы газет» деп сипаттады, өйткені ол «Британдық баспасөз сыйлығында» төрт жүлдеге ие болды. «Жылдың жаңалықтар репортері» сыйлығы «жалған шейх» атанған және өзінің кім екенін жасыратын Мазер Махмудқа, крикет әлеміндегі сыбайлас жемқорлықты ашып көрсеткені үшін берілді. Газет сонымен қатар «Жылдың үздік шоу-бизнес репортері» және «Жылдың үздік журналы» жүлделерін де жеңіп алды. «NotW» газеті тіпті «Жыл газеті» атағын да жеңіп алуы мүмкін деген қыбыр жұмыс істеді.

The newspaper passed into the hands of Rupert Murdoch's News Ltd. in 1969, following a year long struggle with Robert Maxwell's Pergamon Press. Maxwell's Czech origin, combined with his political opinions, provoked a hostile response to his bid from the Carrs and from the editor of the News of the World, Stafford Somerfield, who declared in an October 1968 front page leading article attacking Maxwell that the paper was "as British as roast beef and Yorkshire pudding". News Ltd. arranged to swap shares in some of its minor ventures with the Carrs and by December it controlled 40% of the NOTW stock. Maxwell had been supported by the Jackson family (25% shareholders), but Murdoch had gained the support of the Carr family (30%) and then chairman William Carr. In January 1969, Maxwell's bid was rejected at a shareholders' meeting where half of those present were company staff, temporarily given voting shares. It was Murdoch's first Fleet Street acquisition. Maxwell accused Murdoch of employing "the laws of the jungle" to acquire the paper and said he had "made a fair and bona fide offer which has been frustrated and defeated after three months of [cynical] manoeuvring." Murdoch denied this, arguing the shareholders of the News of the World Group had "judged [his] record in Australia." Illness removed Sir William Carr from the chairmanship in June 1969, and Murdoch succeeded him. Murdoch came under severe criticism in a television interview with David Frost after the newspaper published extracts, in late summer 1969, from the memoirs of Christine Keeler. Keeler had been a central figure in the Profumo scandal which had emerged to public scrutiny in 1963. Murdoch regretted agreeing to the interview with Frost. In February 1970, Stafford Somerfield was sacked as editor after coming into conflict with Murdoch, whose takeover he had opposed. During the four decades of Murdoch's ownership, the newspaper had to frequently defend itself against libel charges as well as complaints to the Press Council (later the Press Complaints Commission) on accusations of certain news gathering techniques, such as entrapment, and contentious campaigns. Some of the better known of these were the "Bob and Sue" case with reporter Neville Thurlbeck, and various cases involving journalist Mazher Mahmood. The newspaper, which had generally supported the Conservative Party throughout its history (endorsing Edward Heath in the 1970 and both 1974 elections), maintained its political posture during the early years of the Murdoch era, whereas its weekday sister The Sun did not have a definitive allegiance, (supporting Harold Wilson's Labour Party in 1970, Heath in February 1974 and Jeremy Thorpe's Liberal Party in October 1974) until the late 1970s when it became a Tory bastion. Both newspapers would later endorse Tony Blair's New Labour during the late 1990s and early 2000s before switching back to the Conservatives during David Cameron's leadership. Starting in 1981, a magazine supplement (Sunday) was included with the paper and, in 1984, the newspaper changed from broadsheet to tabloid format. The paper was printed in Hertfordshire, Liverpool, Dinnington near Sheffield, Portsmouth, Glasgow and Dublin, with a separate edition produced in Belfast. It was also printed at a number of sites abroad including Madrid, Brussels, Cyprus and Orlando in Florida, US. In 1985, the News of the World moved out of Thomson House when the building was bought by the tycoon Robert Maxwell (and renamed Maxwell House) and, after a short spell on the Daily Express presses in Great Ancoats Street, moved to a new plant at Knowsley on Merseyside. In 2011 the then editor, Colin Myler, described it as "the greatest newspaper in the world" as it had won four awards at the British Press Awards. The award for News Reporter of the Year, went to Mazher Mahmood, the "fake sheikh" who hides his identity, for his exposé of corruption in the cricketing world. The paper also won top show business reporter and magazine of the year. It was rumoured that NotW could even win the top award, Newspaper of the Year.

Жарияланудың аяқталуы

2011 жылдың 7 шілдесінде 168 жыл бойы басылып келген газеттің жабылуы News Group Newspapers компаниясына шамамен 240 миллион фунт стерлингке шақ келді деп хабарланды. Ұлыбритания үкіметі бұл шешімге қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Джеймс Мердок компания полицияның жалғасып жатқан тергеуіне толыққанды қатысып отырғанын айтты. "News of the World" газетінің 2011 жылдың 10 шілдесіндегі санында "Рахмет және қош сау болыңыз" деген соңғы тақырыбы, бұрынғы беттерінің коллажының үстіне жазылған болатын. Артқы мұқабасында газет туралы айтылған Джордж Оруэллдің "1984" романынан алынған цитата және NotW газетінің оқырманынан алынған соңғы цитата жарияланды. Соңғы санда газеттің тарихын қамтитын 48 беттік қосымша да болды. 2011 жылдың 9 шілдесінде соңғы санның дайындалуы аяқталғаннан кейін, редактор Колин Майлер қызметкерлерді ғимараттан шығарып, баспасөз мәслихатын өткізді, онда ол қызметкерлерге және оқырмандарға алғыс айтып, "Әдеттегідей, біз пабқа барамыз" деген қорытынды жасады. Газеттің соңғы, авторсыз редакциондық мақаласында: "Телефондар хакерленді, және осы газет осы үшін шын ниетпен өкінеді, бұл қорқынышты жамандыққа ешқандай ақтау жоқ" делінген. sunonsunday.co.uk, thesunonsunday.co.uk және thesunonsunday.com домендік атаулары 2011 жылдың 5 шілдесінде News International Newspapers Limited компаниясы тіркеген.