Кіріспе

Фредерик Форсайттың 1996 жылғы романы, Фредерик Форсайттың романы. "Айкон" - британдық автор Фредерик Форсайттың триллері. Оның сюжеті 1999 жылы Ресей Федерациясының саясаты төңірегінде өрбиді, онда бір экстремистік партия билікті қолға алуға айналды. 1997 жылдың қыркүйегінде Bantam Press баспасынан жарық көрген "Айкон" New York Times бестселлері тізіміне енді және телефильмге бейімделді.

Сюжет

1999 жылдың шілдесі мен 2000 жылдың қаңтары аралығында орыс президенттігіне кандидат, оңшыл «Патриотикалық күштер одағының» (UPF) басшысы Игорь Комаровтың тарихы баяндалады. Өте танымал және харизматикалық саясаткер Комаров пен UPF-тың 2000 жылғы 16 қаңтардағы жалпыұлттық сайлауда жеңіске жетуі шартты дерлік. Алайда, кейін «Қара манифест» деп аталатын құпия құжат UPF штаб-пәтеріндегі оның хатшысының бос кабинетінен Леонид Зайцев – зейнеткер жасарған күзетші және бұрынғы әскері қызметкер – тазалау кезінде кездейсоқ тауып алып оқиды. Құжатта Комаровтың болашақ президенттік саясатына қатысты аса құпия ақпараттар бар: құл лагерлерін қайта құру, бір партиялық мемлекет құру, саяси қарсыластарды жою, бұрынғы Кеңес республикаларына басып кіру және Ресейдің этникалық және діни азшылықтарын геноцидке ұшырату. Комаровтың командасы Зайцевті ұстап өлтіреді, бірақ ол құжатты британдықтарға жеткізеді. Бұл құжат аударылып, ықпалды батыс көшбасшыларына көрсетіледі. ШІҚ-тың бұрынғы басшысы сэр Найджел Ирвин Комаровтың жеңісіне тосқауыл қою жоспарын жасап шығарады. Бұл жоспарды іске асыруға лайықты адамды іздеген бұрынғы ЦРУ операциялар директорының орынбасары Кэри Джордан, ЦРУ-дың бұрынғы кеңес агенттерін іздеуші және Вьетнам соғысының ардагері Джейсон Монкты ұсынады. Романның кейбір бөлімдерінде Монктың өмірінен және АҚШ агенттері ретінде бірнеше кеңес азаматтарын тартқан жылдарға жасалған флэшбэктер бар. Олардың арасында үкіметтік шенеуніктер мен физиктер де бар. Алайда, ЦРУ-дың қосқаншысы Олдрих Эймс осы агенттерді және КСРО-дағы барлық ЦРУ агенттерін жасырады. Кеңес Одағы олардың көпшілігін ұстап алып, қатал Анатолий Гришиннің қатысуымен ұзақ тергеу мен азаптаудан кейін өлім жазасына кеседі немесе қатаң еңбекке жібереді. Монк жұмымен танысқан полковник Николай Ильич Туркин, Монк оның ұлын тропикалық аурудан құтқарғаннан кейін оған жақын дос болады. Бірақ ол кеңестіктер ұстаған соңғы ЦРУ агенті болып шығады. Гришин Берлиндегі тұтқындау операциясын бақылайды, ал Монк соңғы кездесуден кейін жақыннан қадағалайды. Туркин тергеліп, еңбек лагеріне жіберіледі. Лагерьде тифтен көз жұмар алдында Монкке лагерьдегі тергеу мен азаптау туралы толық хат жазып, соңғы сәлемдемесін жолдайды. Ашу мен қайғыға толы Монк Эймске көмектескен бюрократқа шабуыл жасап, осының салдарынан ЦРУ-дан қуылды. 1999 жылы ол Туркс және Кайкос аралдарында тыныш өмір сүріп, туристерді балық аулауға шығарады. Ирвин оны аралап, Комаровқа қарсы жоспар туралы айтады. Монк Ресейге қайта бармауға ант бергендіктен бастапқыда бас тартады, бірақ Гришиннен кек алу мүмкіндігі ұсылғанда келіседі, өйткені Гришин Комаровтың қауіпсіздік басшысы болып жұмыс істейді. Ол Ресейге оралып, «Қара манифестті» көрсету арқылы өзінің ісіне ықпалды тұлғалардың тобын жинап, Монкқа өмірін қарызбен міндетті чечен мафиясының көмегімен Игорь Комаровтың президенттік науқанын құлатуға бағытталған бірқатар іс-қимылдарды бастайды.

Өмірбаян

Кітапта нақты өмірдегі тыңшы Олдрич Эймс кейіпкер ретінде бейнеленген. Эймс, Орталық барлау агенттігінің қызметкері, ақшаға кеңестік агенттерге құпия ақпараттарды өткізген; оның іс-әрекеттері «Icon» сюжетіне енгізілген. Романның кейіпкерлерінің арасында бірнеше нақты саяси тұлғалар да бар, олар «Линкольн кеңесі» мүшелері ретінде суреттелген – бұл әлемнің ықпалды көшбасшыларының құпия тобы. Сюжет бойынша олар Джексон (Вайоминг) штатындағы кеңес мүшесінің ранчосында жыл сайын конференция өткізеді. Сюжеттің мәні – Ресейде ультраұлтшылдыққа немесе коммунизмге қайта оралудың қажеттілігінсіз тұрақтылықты қамтамасыз етуге көмектесетін, бейнеленген иконаны орнату болып табылады. Романның қосымша сюжетінде сер Найджел Ирвин Ресей патшалығының тарихы бойынша белгілі сарапшымен бірге Ресей монархиясын қалпына келтіруге дайындық ретінде жаңа патшаны іздеуге көмектеседі. Жоғары деңгейдегі зерттеулерден кейін, Кент принці Майкл (романда аты аталмаған, бірақ маңызды биографиялық деректер мен жеке ерекшеліктерінің арқасында анықтауға болады) православиелік дінге адалдығы мен грек патшаларына және орыс Романовтарға туыстығы негізінде басты үміткер деп танылды. Ол Ресей халқының және Елизавета II-нің келісімін күтіп, таққа отыруға келіседі және 2000 жылдың басында таққа көтеріледі. Роман Форсайттың бұрынғы «Құдайдың нұсқауы» романының жалғасы ретінде қарастырылуы мүмкін; «Icon» романындағы бірнеше екінші дәрежелі кейіпкерлердің бірі – Натансон есімді банкир, 1991 жылғы Парсы шығанағы соғысының соңғы сағаттарында атып түсірілген ұшқыштың әкесі ретінде сипатталған. Ирвин бұрын «Шайтанның балама жолы» және «Төртінші хаттама» романдарында да пайда болған.

Фильмге бейімделу

2005 жылы кітап сюжетімен шала байланысты фильм түсірілді, онда Патрик Суэйзи Джейсон Монк рөлінде ойнады.