Том Клэнсидің «Кремль кардиналы» – 1988 жылғы шпиондық триллер. CIA аналитігі Джек Райанның кеңес үкіметіндегі CARDINAL кодоволы жеделхабаршыны құтқаруы, SDI және КГБ қысқышынан шығу туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1988 жылы Том Клэнсидің триллер романы.
1988 thriller novel by Tom Clancy
«Кремль кардиналы» – Том Клэнсидің 1988 жылғы 20 мамырда жарық көрген шпиондық триллері. «Қызыл қазанға аң аулау» (1984) романының тікелей жалғасы болып табылады. Онда ЦРУ талдаушысы Джек Райан КГБ мен Кеңес барлау қызметінің директорынан іздейтін КАРДИНАЛ, кеңес үкіметіндегі агенттіктің ең жоғары орналасқан адамын құтқаруға тырысады. Романда сол кезде АҚШ жасаған зымыранға қарсы қорғаныс жүйесі – Стратегиялық қорғаныс бастамасы (СДИ) және оның ресейлік аналогы да көрсетілген. Кітап Нью-Йорк Таймс бестселлер тізімінде бірінші орынға шықты.
The Cardinal of the Kremlin is an espionage thriller novel, written by Tom Clancy and released on May 20, 1988. A direct sequel to The Hunt for Red October (1984), it features CIA analyst Jack Ryan as he extracts CARDINAL, the agency's highest placed agent in the Soviet government who is being pursued by the KGB, as well as the Soviet intelligence agency's director. The novel also features the Strategic Defense Initiative (SDI), a real life missile defense system developed by the United States during that time, and its Russian counterpart. The book debuted at number one on the New York Times bestseller list.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Отыз жыл бойы Кеңес Одағының қорғаныс министрінің жеке көмекшісі және соғыс батыры полковник Михаил Семенович "Миша" Филитов әскери, техникалық және саяси ақпаратты ЦРУ-ға, CARDINAL кодовый атымен белгілі, жоғары орналасқан агент ретінде жіберіп келді. Оның соңғы тапсырмасы "Жарқын жұлдыз" кодовый атымен белгіленген советтік зениттік-ракеталық қорғаныс жүйесін зерттеу жобасына қатысты, бұл жоба Душанбеден оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан құпия қорғаныс нысанында жүргізілді. Полковник Филитов лазерлерді жақсы білетін совет полковнигі Геннадий Бондаренконы Душанбеге нысанды бағалауға және Мишаның ЦРУ-дағы байланыстарына жіберуге болатын ақпаратты алу үшін жібереді. Алайда, Филитовтің ақпаратын жеткізу кезіндегі шағын қателік КГБ-ны ескертіп, олар курьерлерді қатаң түрде іздей бастайды. Кейін олар Филитовқа күдікпен қарап, оны бақылауға алады. ЦРУ-ның Мәскеудегі бөлім басшысы Эдвард Фоли жедел түрде курьер желісін тоқтатып, Филитовтың "Жарқын жұлдыз" туралы маңызды ақпаратын кешіктіреді; бірақ ол "Жарқын жұлдыздың" аналогы "Чай клипер" нысанына енген КГБ агентінің бар екенін ашады, бұл ЦРУ-ны алаңдатады. Содан кейін ЦРУ Фолиге CARDINAL-ды елден шығаруды тапсырады. Бірақ оның әйелі Мэри Пэт, сонымен қатар ЦРУ агенті, Филитовке хабар алмасуға тырысқанда, екеуі де КГБ-мен тұтқындалады. Фолилер persona non grata жарияланады, ал Филитов түрмеге қамалып, қылмыстарын мойындағанға дейін психологиялық қысымға ұшырайды. Миссияны құтқару үшін, CARDINAL-дың кім екенін білген ЦРУ талдаушысы Джек Райан Филитовті қайтаруды және сонымен бірге Филитовті тұтқындағаннан бері Бас хатшы лауазымына үміткер КГБ төрағасы Николай Герасимовты дезертирлікке мәжбүрлеу жоспарын жасайды; Райан оның антиамерикандық идеологиясының салдарынан билікке көтерілуіне жол бермеуге тырысады. Американың қару-жарақ келіссөздері тобының мүшесі Райан қару-жарақтарды азайту туралы келіссөздер үшін Мәскеуге барады. Ол Герасимовпен кездесіп, оны Филитовты босатуға және елін сатуға шантаж жасайды; егер оның талаптары орындалмаса, ол Кеңес Одағының баллистикалық зымыранды су асты кемесі "Қызыл қазанға" не болғанын жариялайды, бұл оқиғаны КГБ-ның әскери бақылауын күшейту үшін пайдаланған КГБ төрағасын ұятқа қалдырады. Егер ол дезертирлікке келіспесе, Герасимов "Чай клипер" нысанының SDI зерттеушісі, майор Алан Грегориді ұрлауды ұйымдастырады. Грегориді КГБ агенті Таня Бисярина ұрлайды, ол "Чай клипер" нысанындағы тыңшымен жұмыс істейді. Тыңшы, доктор Беатрис Тауссиг есімді лесбиянка, Грегоридің нике қызметіне ғашық болып, ақырында Бисяринаны кінәсін сезініп, ФБР-ге тапсырады, ал Құтқару тобы кейін Грегориді Жаңа Мексикадағы шөл даладағы қарапайым үйде совет тұтқындарынан құтқарады. Райан кейін Герасимовқа хабарласады, ол ақыры оның талаптарын қабылдайды. КГБ төрағасының әйесі мен қызы кейін ЦРУ оперативтігі Джон Кларк Эстониядан "Даллас" су асты кемесіне шығарады. Осы уақытта Душанбедегі құпия зениттік-ракеталық қорғаныс нысаны Ауғанстан муджахидтерінің шабуылына ұшырайды, олардың басшысы жер-әуе зымырандарын қолдану шеберлігімен танымал "Жебе" есімді. Екінші рет бағалау үшін келген полковник Бондаренко шабуылшыларды тойтарып, "Жарқын жұлдыз" нысанының ғылыми және инженерлік қызметкерлерін қорғайды және ақырында "Жебені" өлтіреді. Қару-жарақ келіссөздерінің соңғы күні Герасимов Филитовты босатады, олар екеуі Райан мен американдық келіссөздер тобымен бірге АҚШ-қа оралу үшін Шереметьево әуежайына барады. Олар америкалық делегацияның ұшағына сәтті отырады, бірақ Райанды қару-жарақ келіссөздеріндегі әріптесі және олардың жоспарланған кетуінен хабардар болған КГБ офицері Сергей Головко ұстап алады. Содан кейін оны Бас хатшы Нармоновтың жеке дачасына алып барады, онда олар ЦРУ-ның оның саяси жағдайына қызығушылығын және Кеңес Одағының ішкі қауіпсіздігіне араласуын талқылайды. Осы уақытта Микоян-Гуревич МиГ-25 американдық делегацияның ұшағын Ресейге қайтаруға мәжбүрлеуге тырысады, бірақ ұшақ одан сәтті қашады. Филитов ЦРУ-мен кеңінен сұраққа алынғаннан кейін жүрек ауруынан қайтыс болады. Ол Антиэтам шайқасының алаңына жиырма шақырым қашықтықта орналасқан Кэмп-Дэвидте жерленді. Оның жерлеу рәсіміне Райан мен Грегорилер, сондай-ақ Филитовтің неліктен американдық сарбаздарға жақын жерленетінін сұраған совет әскери атташесі қатысты. Райан әрқашан бейбітшілікті сақтауға тырысып, оған былай деді: "Біздің барлығымыз өзіміздің сенімдеріміз үшін күресеміз, жоқ па? Бұл бізге ортақ нәрсе бермей ме?"
For thirty years, Colonel Mikhail Semyonovich "Misha" Filitov, a personal aide to the Soviet Minister of Defense and war hero, has been passing military, technical, and political intelligence to the CIA as their highest agent in place, codenamed CARDINAL. His latest mission concerns a Soviet anti ballistic missile research project codenamed "Bright Star", based at a secret defense installation located 50 km southeast of Dushanbe, Tajik SSR. Colonel Filitov sends Gennady Bondarenko, a Soviet colonel skilled with lasers, to Dushanbe to evaluate the facility and unwittingly procure information that Misha will then send to his CIA contacts. Unfortunately, a minor slip up in passing Filitov's intelligence alerts the KGB, which then aggressively pursues the couriers involved. They later become suspicious of Filitov and place him under surveillance. The courier chain having been quickly shut down by the CIA station chief in Moscow, Edward Foley, Filitov's more important intelligence on Bright Star is delayed; however, he reveals the presence of a KGB agent infiltrating Bright Star's counterpart, Tea Clipper, which alarms the CIA. The CIA then tasks Foley with extracting CARDINAL out of the country. However, when his wife Mary Pat, also a CIA agent, attempts to make a brush pass to Filitov, the two are arrested by the KGB. The Foleys are then declared persona non grata, while Filitov is imprisoned and psychologically tortured until he eventually confesses to his crimes. In an effort to salvage the mission, CIA analyst Jack Ryan, who had now learned of CARDINAL's identity, concocts a plan to secure the return of Filitov and at the same time force the defection of KGB chairman Nikolay Gerasimov, who has been vying for the position of General Secretary since Filitov's arrest; Ryan tries to prevent his ascension to power due to his anti American ideology. Ryan, who is part of the American arms negotiation team, travels to Moscow for the arms reduction talks. There he meets Gerasimov, and blackmails him into releasing Filitov and betraying his country; if his demands are not met, he will reveal what actually happened to the Soviet ballistic missile submarine Red October, which would disgrace the KGB chairman, who had used the incident to consolidate the KGB's control over the military. As counter leverage should he refuse to defect, Gerasimov arranges for the kidnapping of Tea Clipper's top SDI researcher, Major Alan Gregory. Gregory's kidnapping was undertaken by KGB agent Tania Bisyarina, who has been handling a mole inside Tea Clipper. The mole, a lesbian named Dr. Beatrice Taussig who unluckily falls in love with Gregory's fiancée, eventually gives up Bisyarina to the FBI out of guilt, and the Hostage Rescue Team later saves Gregory from his Soviet captors in a shabby desert safe house in New Mexico. Ryan later informs Gerasimov, who finally caves into his demands. The KGB chairman's wife and daughter are later extracted by CIA operative John Clark from Estonia into the submarine Dallas. Meanwhile, the secret ABM facility in Dushanbe finds itself under attack by the Afghan mudjahedin, whose leader was known as "the Archer" due to his expertise in using surface to air missiles to bring down Soviet ground support aircraft. Colonel Bondarenko, who was there for a second round of evaluations, manages to repel the attackers, protecting Bright Star's scientific and engineering personnel and eventually killing the Archer. On the last day of the arms negotiation talks, Gerasimov releases Filitov so that they can both proceed to Sheremetyevo Airport, joining Ryan and the American negotiation team in returning to the United States. They successfully board the American delegation's aircraft, but Ryan allows himself to be captured by KGB officer Sergey Golovko, who is his counterpart in the arms talks and had become aware of their planned departure. He is then led to the private dacha of General Secretary Narmonov, where they discuss the CIA's interest in his political position and interference in the Soviet Union's internal security. Meanwhile, the Mikoyan Gurevich MiG 25 attempts to force the American delegation's plane to return to Russia, but the plane successfully evades it. Filitov, who was extensively debriefed by the CIA, later dies due to heart disease. He was buried at Camp David, within twenty miles of the Antietam battlefield. His funeral was attended by Ryan and the Gregorys, among others, as well as a Soviet military attaché who questions why Filitov would be buried close to American soldiers. Ryan, always working to keep the peace, explains to him, "One way or another, we all fight for what we believe in. Doesn't that give us some common ground?"
Тақырыптар
Кремль кардиналы Клэнсидің "Қызыл қоянға" (2002) дейінгі дәстүрлі тыңшылық романының басты үлгісі саналады. Онда "тыңшылықтың өнеріне ерекше назар аударылып, осы қауіпті мамандықпен айналысатын адамдардың психологиясы зерттелген". Сонымен қатар, кітап Кеңес Одағының бас хатшысы Михаил Горбачев билік еткен кезде жазылды, тарихшылар бұл кезеңді коммунизмдің құлдырауы басталган әлемдік тарихтағы шешуші момент деп санайды. Клэнси Горбачев сияқты кеңес үкіметіндегі реформаторлардың болуы елдің АҚШ-пен қарым-қатынастарында өзгерістерге алып келетінін айтады, бұл үш жылдан кейін елдің тарауымен іске асты. Кітап Кеңес Одағының Ауғанстанды басып алуы және АҚШ-ты баллистикалық ядролық қарудан қорғау мақсатындағы Стратегиялық қорғаныс жобасы кезінде жазылды. Екеуі де кітапта бейнеленген. Бұл, сондай-ақ, бұрынғы "Қызыл қазанға аңшылық" (1984) романында көтерілген тақырыптарды жалғастырады, оның ішінде Филитов пен Рамиустың өз елдеріне қарсы сатқындық жасауға ұмтылуларындағы ұқсастықтарды қамтиды.
The Cardinal of the Kremlin is considered to be Clancy's primary example of a traditional espionage novel until Red Rabbit (2002). It included “a near fetishist attention to the details of the tradecraft of spying and an exploration of the individuals who take up this dangerous vocation”. In addition, the book was written during the time of Soviet general secretary Mikhail Gorbachev’s rule, which was considered by historians as a crucial point in world history where Communism in the Soviet Union began its decline. Clancy affirms his opinion that with reformers in the Soviet government like Gorbachev, the country will be more likely to establish a shift in its relations between the United States, which was later made possible by the dissolution of the country three years later. The book was also written at the time of the Soviet occupation of Afghanistan, as well as the Strategic Defense Initiative, a proposed missile defense system intended to protect the United States from attack by ballistic strategic nuclear weapons. They were both featured in the novel. It also continues elements set forth in previous novel The Hunt for Red October (1984), including Filitov and Ramius’s similarities in motivation for committing treason against their own country.
Қабылдау
Кітап жылдың ең көп сатылған романы атанды, оның 1 277 000 данасы қатты мұқабамен шықты. Кітапқа жағымды пікірлер көп түсті. Kirkus Reviews кітапты: "Алдыңғы Кланси туындыларына қарағанда технологиялық әңгімелерге аз сүйенген, көптеген қызықты қосалқы сюжеттерге толы. Көптеген әрекеттер, ешқандай сезімталдық жоқ" деп мақтады. Роберт Лекачманның "Нью-Йорк Таймс" газетіне жазған рецензиясында, ол оны "Жек Райан сериясының әзірге ең жақсысы" деп атады, сондай-ақ: "Оның прозасы еңбектің нәсілінен аспайды (дегенмен, бұл жанр көптеген жаңа Флауберттерді қызықтырмайды), кітап атауындағы құпия агент, Кардиналдың ашылуы – мен кездескен шпиондық өнердің ең күрделі мысалы" деді. Боб Вудвард "Вашингтон Пост" үшін кітапты "тамаша тыңшы романы" деп бағалады, ол "Клансидің "Қызыл қазанға аңшылық" романымен теңеседі, "Қызыл дауыл" романынан асып түседі және "Патриоттық ойындар" романынан әлдеқайда жоғары тұрады" деді.
The book became the bestselling novel of the year, selling 1,277,000 hardcover copies. It received positive reviews. Kirkus Reviews praised the book as "less reliant on technoblather than previous Clancy works, and awash in subplots, most of them entertaining. Plenty of action; no mushy stuff." In Robert Lekachman's review of the book for The New York Times, he hailed it as "by far the best of the Jack Ryan series", adding: "While his prose is no better than workmanlike (the genre does not, after all, attract many budding Flauberts), the unmasking of the title's secret agent, the Cardinal, is as sophisticated an exercise in the craft of espionage as I have yet to encounter." Bob Woodward, reviewing for The Washington Post, regarded the book as "a great spy novel" which "rivals Clancy's The Hunt for Red October, surpasses his Red Storm Rising and runs circles around his Patriot Games".
Видео ойындар
Кремль кардиналы – бұл сонымен қатар 1991 жылғы роман негізінде жасалған бейнеойынның атауы, ол Amiga платформасы үшін дамытылған әлемдік басқару симуляциясы болып табылады.
The Cardinal of the Kremlin is also the title of a 1991 video game based on the novel, which is a global management simulation developed for Amiga.
Фильм
Clear and Present Danger (1994) фильмі шыққаннан кейін, кітап негізінде фильм түсіру жоспарланды. Джон Милиус, Ли және Джанет Скотт Батчлер сияқты сценаристтер сценарий жазуға қарастырылды, бірақ оны бейімдеу тым қиын болды. Соның салдарынан продюсер Мейс Нойфелд "Барлық қорқыныштың қосындысы" кітабының құқықтарын сатып алды. Гаррисон Форд Джек Райан рөлін тағы да ойнауға келісіп, Уильям Шатнермен бірге түсуге дайын болды.
After the release of Clear and Present Danger (1994), a film based on the book was planned. Writers such as John Milius, and Lee and Janet Scott Batchler were considered to write the screenplay adaptation, but it was deemed too difficult to adapt, resulting in producer Mace Neufeld purchasing the rights to The Sum of All Fears. Harrison Ford was set to reprise his role as Jack Ryan, co starring with William Shatner.