Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Людвик Сучек (17 мамыр 1926 – 26 желтоқсан 1978) – чех жазушысы, ғылыми фантастика жанрында еңбек еткен.
Czech writer
Ludvík Souček (17 May 1926 26 December 1978) was a Czech science fiction writer.
Өмірбаян
Прагада туған ол 1951 жылы Прагадағы Карл университетінің медицина факультетін бітіріп, тіс дәрігері мамандығын алды және кәсіби өмірін тіс дәрігері клиникасында ассистент ретінде бастады. Кейін ол әскери қызметке қабылданып, офицер болды. 1954-1955 жылдары Кореяда Корея соғысынан кейін Чехословакияның бейбітшілік миссиясының құрамында екі жыл қызмет етті. Содан кейін Прагадағы Орталық әскери ауруханада (1955-1964), одан кейін Чехословакияның Ұлттық қорғаныс министрлігінде (1964-1968) жұмыс істеді. Ол қысқа уақыт бойы КСЧ (Чехословакия Коммунистік партиясы) Орталық Комитетінде жұмыс істеді (1968). Сол жылы ол Чехословакия теледидарының әскери редакциясында редактор (1969-1971) және кейіннен "Альбатрос" баспасында (1971-1976) жұмыс істеді. 1976 жылы ауыр сырқаттан кейін мүгедектік зейнетақысына шықты. Ол өмірінің соңына дейін КСЧ (Чехословакия Коммунистік партиясы) мүшесі болды және идеология оның әдеби шығармашылығына терең ықпал етті. Коммунистік нанымына қарамастан, Сучек чех ғылыми-фантастикасының ең танымал және кең таралған авторы болып саналады. Сучектің шығармаларында ғылыми емес әдебиет маңызды орын алады. Сучек, іс жүзінде, "чехиялық Эрих фон Дэникен" ретінде танымал. Оның "Портенттер" (Tušení souvislosti, 1974, Tušení stínu, 1978) кітаптары – адамзат тарихынан алынған, таңғажайып, қызықты, жасырын немесе әлі толық түсіндірілмеген фактілер туралы Дэникен стилінде жазылған ғылыми емес эсселер жинағы. Бұл фактілерді қазіргі ғылыми білім немесе ежегіткен өркениеттердің ғылыми-техникалық деңгейі тұрғысынан түсіндіру қиын, тіпті мүмкін емес. Алдыңғысы Дэникен сияқты, Сучек мәдени және сәулеттік құбылыстарды (мысалы, Баалбектің мегалиттері), кейбір табиғи апаттарды (мысалы, Тунгуска құбылысы), мифологияларды және библиялық оқиғаларды (мысалы, Содом мен Гоморраның жойылуын) шетелдік, жер бетінен тыс араласу арқылы түсіндіруге болады деп санайды. Бірақ Дэникеннен айырмашылығы, Сучек шетелдік араласу идеясын тым жарылылыспен ұсынбайды, ол баламалы түсіндірмелерге кең орын береді және бұл "олардың" ісі болуы керек деп ешқашан нақты айтпайды. Сучектің эсселері де жоғары ғылыми деңгейде жазылған және тиісті жарияланған көздерді жан-жақты талқылайды. "Көр соқыр құстар" ғылыми-фантастикалық трилогиясы (Cesta slepých ptáků 1964, Runa rider 1967, Sluneční jezero 1968) күшті ғылыми емес элементтерді қамтиды және чех ғылыми-фантастикасының ең жақсы дәстүрінің жалғасы ретінде қарастырылуы керек. Сучектің "Көр соқыр құстар" шығармасы Карел Чапектің "Соғыс с треутами, 1937" (Válka s mloky, 1936 аудармасы) әдісі мен композициясын қайталайды. Чапек пен Сучек екеуі де сюжетті қазіргі заманға терең байланыстырып бастайды (Чапек – 1930-шы жылдар, Сучек – 1960-шы жылдар) және екеуі де қазіргі әлеуметтік және саяси шындықты қатты сынап бағалайды. Сучек ғылыми фактілер мен Францияда, Исландияда, Бразилияда және Марста жасалған ойдан шығарылған археологиялық жаңалықтардың үйлесімді қоспасын құрайды. Чапек пен Сучек екеуі де фантастикалық элементті өте баяу дамытады, өте реалистік 1-ші кітаптан бастап, 2-ші кітапта қарқындылатып, 3-ші кітапта нағыз ғылыми-фантастикалық туындыға айналдырады: "Ньюттардың жеңісі және адамзаттың жоғалуы" (Чапек); халықаралық (батыс және коммунистік державалардың ынтымақтастығымен) Марсқа іздеу-құтқару миссиясы (Сучек).
Born at Prague, he graduated at Medical faculty of Charles University in Prague as a dentist in 1951 and started his professional life at the dental clinic as an assistant. Later, he joined the military (1954) and became an officer. He spent two years (1954–1955) in Korea as a member of Czechoslovak peace mission after Korean War. Next, he was employed as a dentist in the Central Military Hospital in Prague (1955–1964), then served at Czechoslovak Ministry of National Defence (1964–1968). He shortly worked at the Central Committee KSČ (Communist Party of Czechoslovakia) (1968). The same year he was employed in the military redaction of the Czechoslovak Television as an editor (1969–1971) and later in the Albatros publishing house (1971–1976). Because of serious disease, he went into disability pension in 1976. He was a member of KSČ (Communist Party of Czechoslovakia) all his life, and the ideology definitely profoundly influenced his literary work. In spite of his deep communist persuasion, Souček arguably remains the most popular and most widely known author of Czech Science fiction. Non fiction is one of the most important elements in Souček's writings. Souček is actually best known as the "Czech Erich von Däniken". His books of "Portents" (Tušení souvislosti, 1974, Tušení stínu, 1978) are collections of Däniken styled non fiction essays on striking, surprising, obscured, or otherwise "not yet" explained facts from the history of mankind, which are indeed hard to impossible to explain either given the present day scientific knowledge or our assumptions on the scientific knowledge or technology level of ancient civilizations. Similarly to his forerunner Däniken, Souček hinted that cultural and architecture phenomena (such as megaliths of Baalbek) some natural catastrophes (such as Tunguska event), mythologies and biblical histories (such as the destruction of Sodom and Gomorrah) can be best explained through an alien, extraterrestrial intervention. Unlike his predecessor, Souček does not push the idea of an alien intervention too hard, he gives ample space to alternative explanations and never actually states that it must have been "them". Souček's essays also have rather high scientific standard and contain good discussion of relevant published sources. Science fiction trilogy of "Blind Birds" (Cesta slepých ptáků 1964, Runa rider 1967, Sluneční jezero 1968) contains a very strong non fiction element and it should be seen as continuation of the best Czech Science fiction tradition. Souček's "Blind Birds" actually mimic the method and composition of "War with the Newts, 1937" (translation of Válka s mloky, 1936) by Karel Čapek. Both Čapek and Souček initiate their plot deeply rooted in the present day setting (Čapek 30s, Souček 1960s) and both of them keenly criticize the present day social and political reality. Souček builds a virtuous mixture of scientific fact and made up archeological discoveries in France, Iceland, Brazil, and Mars. Both Čapek and Souček develop the fantastic element only very slowly, starting with the very sober 1st book, accelerating in the 2nd, and culminating in the 3rd book as hard SF par excellence: The victory of Newts and near extinction of human race, Čapek; International (both western and communist powers collaborate) discovery and rescue mission to Mars, Souček.