Кіріспе
Психологиялық қисық
Субъективті валидация, кейде жеке валидация эффектісі деп аталады, адамдар жеке мағынасы немесе маңызы бар болса, бір мәлімдеме немесе басқа ақпаратты дұрыс деп санайтын танымдық қисық. Субъективті валидацияға ұшыраған адамдар екі байланыссыз оқиғаны (яғни, зейкоздық) байланысты деп қабылдайды, өйткені олардың жеке сенімдері олардың байланысты болуын талап етеді. Форер эффектісімен тығыз байланысты, субъективті валидация салқын оқудың маңызды бөлігі болып табылады. Бұл паранормальді құбылыстар туралы көптеген хабарлардың негізгі себебі деп есептеледі. Боб Кэрроллдың сөзіне сәйкес, психолог Рей Хайман салқын оқу бойынша ең білікті сарапшы саналады. Субъективті валидация термині алғаш рет 1980 жылы Дэвид Ф. Маркс пен Ричард Камманның "Психиканың психологиясы" кітабында пайда болды. Субъективті валидация адамдардың идеяны немесе мәлімдемені жеке және жағымды жағдайда ұсынса, оған сене бастау немесе қабылдау бейімділігін сипаттайды. Субъективті валидацияның мысалын жұлдыз жорамалдарынан табуға болады, олар көбінесе кез келген адамға қолданылатын, түсініксіз, оңай жалпыланатын жеке мәлімдемелерді жасайды, бұл "Барнум мәлімдемелері" деп аталады, мысалы: "Сізде пайдаланбаған көптеген қабілеттеріңіз бар, оларды өзіңіздің пайдаңызға айналдырмадыңыз". Бұл адам болашақтағы табысын жұлдыз жорамалымен байланыстырып, оған деген сенімі расталғандай сезінуіне әкелуі мүмкін. Қысқасы, субъективті валидация – бұл өзіңіздің өзіңізге деген құрметіңізге жеке пайда әкелетін ақпаратқа қатысты растау қисықтығы. Көптеген растаулар міндетті түрде алушылар туралы шындыққа сәйкес келе бермейді, себебі адамдар өздері туралы қалай болса солай қабылдағысы келеді; адамдар өздерін маңызды деп санайтын құндылықтар тұрғысынан қарастырады, тіпті олар сол құндылықтарды көрсетпесе де. Олар олай екендеріне сенеді және олар туралы қаншалықты көп еститін және оқитын болса, соншалықты оларға сенеді. Бұл әсер денсаулыққа қатысты да көрінеді. Мысалы, егер біреу бекон жеуді ұнатса және беконның пайдалы екендігі туралы мақала тапса, ол оған көбірек сенеді, өйткені бұл беконды көп жеуді "қалыпқа келтіреді".
Subjective validation, sometimes called personal validation effect, is a cognitive bias by which people will consider a statement or another piece of information to be correct if it has any personal meaning or significance to them. People whose opinion is affected by subjective validation will perceive two unrelated events (i. e., a coincidence) to be related because their personal beliefs demand that they be related. Closely related to the Forer effect, subjective validation is an important element in cold reading. It is considered to be the main reason behind most reports of paranormal phenomena. According to Bob Carroll, psychologist Ray Hyman is considered to be the foremost expert on cold reading. The term subjective validation first appeared in the 1980 book The Psychology of the Psychic by David F. Marks and Richard Kammann. Subjective validation describes the tendency of people to believe or accept an idea or statement if it presents to them in a personal and positive way. An example of subjective validation can be found in horoscopes, which often make vague, easily generalized personal statements, sometimes referred to as "Barnum statements", designed to apply to nearly any individual, such as: "You have a great deal of unused capacity, which you have not turned to your advantage." This can cause one to attribute future success to the horoscope and feel as if their belief in it has been validated. In essence, subjective validation is a confirmation bias towards information that personally benefits one's self esteem. Many of the validations that are given are not necessarily because they are true about recipients but because people wish it was true about themselves; people tend to think of themselves in terms of values that are important to them, even if they don't show those values. They tend to believe they do, and they tend to believe it the more they hear it and read it about themselves. This effect can be seen when it comes to health. For example, if someone enjoys eating bacon and they were to come across an article that talks about bacon being healthy, they will tend to believe it more because this "validates" eating more bacon.
Мысалдар
Бір сынақты француз психологы Майкл Гокелин жүргізді. Ол Ici Paris журналын оқыған әрбір адамға, гороскоптың оларға қаншалықты дәл келетіні туралы кері байланыс берсе, тегін гороскоп ұсынды. Ол әртүрлі астрологиялық белгілері бар адамдарға мыңдаған бірдей гороскоптарды жіберді. Оқығандардың 94 пайызы оның гороскоптарының "өте дәл және түсінікпен толған" екенін мәлімдеді. Бірақ адамдар бұл гороскоптың 63 адамды өлтіргені үшін сотталған доктор Петиотқа арналғанын білмеді. Бұл субъективті растаудың тағы бір мысалы, онда адамдар жалпы талдаудың өзіне тән екенін сезінетін бөліктеріне назар аударады.