Кіріспе

Дубрейлозаврлар (Dubreuillosaurus) – орта юра кезеңінде өмір сүрген ет жейтін динозаврлар туысы. Ол мегалозаврид тероподқа жатады. Оның қазба қалдықтары Францияда табылды. Бір ғана аталған түрі, Dubreuillosaurus valesdunensis, бастапқыда Poekilopleuron түрінің бір түрі ретінде сипатталған, Poekilopleuron? valesdunensis, және ол әлі де туыстың типтік түрі болып саналады. Кейіннен 2005 жылы Аллайн бұл түрдің Poekilopleuron туысына жатпайтындығын анықтағаннан кейін Dubreuillosaurus valesdunensis деп қайта аталды. Оның типтік үлгісі, MNHN 1998 13, осы топтағы сақталған элементтер саны бойынша Eustreptospondylus-пен теңеседі. Дубрейлозавр Магнозаврдың туыс түрі деп есептеледі. Ол аралда табылған болса да, аралдық карликовизмнің белгілері байқалмады.

Ашылуы және атауы

1994 жылы Нормандиядағы Контевиль қаласының әкімі Андре Дубрейль Пьер-де-Кеннің ескі карьерін қалпына келтіру кезінде динозавр сүйектерінің табылғанын байқады. Ол жартылай бас сүйегі мен бірнеше қабырғаларды алып, Париж Ұлттық Табиғи Тарих Мұражайына хабарлады. Кәсіби қазба жұмыстары тек 1998 жылы басталды, ол кезде бұзылған карьердің бетіне жайылған тастарды бульдозермен жылдырған еді. Бірнеше жыл бойы көптеген куб метр қиыршық тастарды қазып, іріктеу қажет болды, нәтижесінде шамамен екі мың сүйек сынықтары табылды, олардың мөлшері бірден он сантиметрге дейін ауыспады. Осы сынықтардан толық қаңқаны қайта құрастыру қажет болды. 2002 жылы, бұл процесс аяқталмағанда, Ронан Аллайн осы табылған жаңалықты Поэкилоплеурнның жаңа түрі деп атады: Поэкилоплеурн? valesdunensis. Бұл атау 1046 жылы Вильгельм Жеңімпаздың жауларын жеңген Валь-эс-Дюна шайқасы болған ежелгі шайқас алаңына сілтеме жасады. Атау туралы мақалада бас сүйегінің сипаттамасы да келтірілген. Туыс атауынан кейінгі сұрақ белгісі Поэкилоплеурн туысына жатқызудың алдын ала екенін көрсетті. 2005 жылы Аллайн бұл жаңа түрдің Поэкилоплеурн туысына жатпайтынына келді. Сондықтан ол осы түрге Dubreuillosaurus деген жаңа туыс атауын берді, бұл атау Дубрейль отбасына құрмет көрсету үшін тағайындалды. Туыстың типтік түрі – бастапқы Poekilopleuron valesdunensis, жаңа комбинациясы – Dubreuillosaurus valesdunensis. 2005 жылғы мақалада бас сүйегінен басқа қаңқаның сипаттамасы да бар. MNHN 1998 13 нөміріндегі голотип орта батондық кезеңге жататын Калькар де Кен қабатында табылды. Ол бас сүйегімен бірге фрагментті қаңқадан тұрады. Сақталған бөліктері: бас сүйегінің көп бөлігі; төменгі жақ сүйегінің сүйір және бұрыштық бөліктері, шұңқырдың табиғи қалыптасқан түрі, екі мойын омыртқасы, мойын қабырғалары, жеті арқа омыртқасы, қабырғалар, гастралия, үш сакраль, он қаудаль, шеврон, иық сүйегінің бір бөлігі, қол тырнағы, жамбас сүйегінің бір бөлігі, жамбас сүйегінің жоғарғы бөлігі, жартылай фибула, бесінші метатарсал және үшінші саусақтың бірінші фалангасы. Басқа мегалозавридтердің көпшілігінің толық еместігін ескеретін болсақ, бұл туыс қаңқаның маңызды бөлігінің табылуымен ерекшеленеді. Dubreuillosaurus-тың типтік үлгісі сақталған элементтерінің саны бойынша осы топта Eustreptospondylus-пен ғана бәсекелеседі. Голотипі – жас ересек дарақ. Дегенмен, бұл жас ересек дарақ болды; ересек дарақтың ұзындығы белгісіз, бірақ ол жоғарырақ болуы мүмкін екені көрсетілген. 2005 жылы Аллайн ерекше белгілерін анықтады. Dubreuillosaurus-тың бас сүйегі ерекше төмен және ұзын, ұзындығы биіктігінен үш есе артық. Бас сүйегінің мұрындық тармағының алдыңғы шетінің жоғарғы бұрышында төменгі қисықтан жоғарыдағы ойыс қисықты бөліп тұратын иілім бар. Посторбитальдың төмен түсетін тармағының көлденең қимасы U пішіндес. Қас сүйектері бүйірден көрінбейді. Шынжырлы терезесінің ішкі жиегі тік. Параквадраттық терезе жоқ. Эктоптеригоидтың югалдық тармағының төменгі жағында жақсы дамыған өсінді бар. Эктоптеригоидтың югалдық тармағының артқы жиегі, инфратемпоральдық терезе алдында, терең ойылған. Төменгі жақ сүйегінде үлкен сыртқы жамбас терезесі бар. Милогиоидты тесігі негізінен алдыңғы және төменгі жаққа бағытталған. Жамбас сүйегінің басы ішкі және төменгі жаққа бағытталған. Жамбас сүйегінің алдыңғы төменгі жағында ойыс бет бар. Dubreuillosaurus-та қыртыстар немесе мүйіздер болмаған сияқты, бірақ жалғыз белгілі үлгісі жас, және бұл құрылымдар кейінірек дамуы мүмкін. Туысқандары сияқты, Dubreuillosaurus-тың да қысқа, күшті қолдары және үш саусақты қолдары болған.

Филогения

2002 жылы Поэкилоплеурон? валесдуненсис Мегалозавридтер тұқымдасына жатқызылды.

Палеобиология

Ортаңғы юра дәуірінде Еуропаның көп бөлігі бірнеше аралдардан тұрды. Дубрейлозаврдың қазбасы Арморикан массивінің шығыс жағалауындағы жағалау мангролы батпақтарында қалыптасқан шөгінді жыныстарда табылды. Бұл оның балық және басқа да теңіз жануарларын аулаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. 2002 жылы Аллен Poekilopleuron bucklandii-нің голотипі балық қалдықтарымен бірге табылғандықтан, оның балық жегенін немесе писковор болғанын сипаттады. Аралда табылған болса да, Дубрейлозавр аралдық карликоздықтың белгілерін көрсетпеді; Эустрептоспондилус сияқты, оның кішкентай өлшемі оның жас ересек болуымен байланысты.